Martelen als ambacht

080602-sultany.jpg

(Update 13.15)

Vandaag zullen er Kamervragen worden gesteld, vanwege de mishandeling van Mohammed Omer bij de grensovergang, toen hij terug ging naar Gaza. Het was hem met steun van Nederlandse kamerleden, Hans van Baalen van de VVD, gelukt om permissie te krijgen Gaza te verlaten. Nederland voelt zich (in dit geval) dus enigszins verantwoordelijk.

Ongetwijfeld zullen de Israelische autoriteiten de zaak af willen doen als een ‘incident’. Wie beter op de hoogte is weet dat mishandeling van Palestijnen standaard is. En dat er normaal geen haan naar kraait. In dit geval was de grenspolitie, of de Shin Beth, of wie Omer te grazen namen misschien extra gebeten, omdat Omer een journalist is die inmiddels enige bekendheid heeft in het buitenland, en zijn foto’s en verhalen over Gaza verspreid worden. Israel probeert Gaza steeds verder te isoleren. Israelische journalisten mogen er niet meer in – vanwege hun veiligheid wordt er gezegd – dus ook Gideon Levy die er kind aan huis is, en Amira Hass die er nota bene heeft gewoond mogen Gaza niet meer in. Andere journalisten worden vooral ‘ontmoedigd’. Het is er ook gevaarlijk geworden: er zijn meerdere journalisten gedood – door het Israelische leger wel te verstaan.

Maar deze keer maakte Israel wel een foutje door Omer te mishandelen terwijl hij vergezeld werd door buitenlandse politici. Normaal vindt mishandeling en marteling plaats waar niemand van buitenaf dat waar kan nemen, en de mensenrechten organisaties moeten er dus veel werk van maken om aan te tonen dat het martelen van Palestijnen inderdaad standaard is.

Ik schreef er al een hoofdstuk over in Het beroofde land. Hier en hier. Israel ontkende uiteraard dat gevangen genomen Palestijnen mishandeld werden. Tot er een wet werd aangenomen om het martelen te legaliseren en aan banden te leggen: er vielen te veel doden bij. (Sinds het begin van de bezetting in 1967 kwamen er 167 mensen bij om) Nu mocht alleen nog maar ‘matige fysieke druk’ en dat onder medisch toezicht. Een deel uit het hoofdstuk:

Martelen als ambacht
Issa werd gemarteld voordat de intifada uitbrak. Sindsdien zijn de technieken veranderd. Er moesten te veel mensen worden ondervraagd en er vielen te veel doden. De verhoren werden aan banden gelegd en vonden voortaan onder medisch toezicht plaats. De commissie-Landau schreef exact voor wat wel en niet mocht. ‘Matige fysieke druk’ werd toegestaan, met name als het ging om een zogenaamde ‘tikkende bom’, dat wil zeggen als de Shin Bet, de geheime dienst, reden had om aan te nemen dat er met snelle bekentenissen mensenlevens te redden waren. Wat technisch onder ‘matige fysieke druk’ verstaan moest worden, staat beschreven in het tweede, niet openbare deel van het Landau-rapport. Maar dat begrepen advocaten en mensenrechtenactivisten al snel toen de gevangenen vrijkwamen en hun overeenkomstige ervaringen vertelden.

De ‘matige fysieke druk’ bleek niet zo matig, en kenmerkend was dat de toegestane technieken weinig lichamelijke sporen achterlieten. Slaan met knuppels was niet meer toegestaan, sigaretten op iemands lichaam uitdrukken ook niet, evenmin als het toedienen van elektrische schokken. Wat wel mocht, was iemand vastbinden in een pijnlijke houding. Daar waren zelfs speciale scheve krukjes voor. De techniek heeft een naam, shabeh. Wie probeert uit de gebogen houding omhoog te komen, trekt daarmee de handboeien waarmee de polsen onder de stoel zijn vastgebonden strakker aan, daardoor wordt de bloedsomloop gestremd en zwellen de handen op. Een andere methode, de banaan genoemd, is iemand ruggelings over een kruk of tafel te leggen en daar onderdoor handen en voeten aan elkaar te binden, zodat de gevangene in een bocht achterover ligt. En dan is er nog de kikker, waarbij de verdachte tijdens de verhoren geknield en op zijn tenen moet zitten met zijn armen op zijn rug gebonden. Als hij zijn evenwicht verliest en omvalt, wordt hij geschopt tot hij weer de voorgeschreven houding heeft aangenomen.

_637293_banana300.jpg

(een acteur doet ‘de banaan’ voor)

De shabeh gaat meestal gepaard met dreunende muziek en met een zak over het hoofd die stinkt naar pis en kots en waar de betrokkene net niet in stikt. Dit hoort niet bij het eigenlijke verhoor, de zak heeft tot doel dat de wachtende gevangenen elkaar niet kunnen zien, zegt de Shin Bet, en de muziek dat ze niet met elkaar kunnen praten. Maar het is duidelijk dat de methode er vooral op gericht is de wil van de gevangenen te breken, net zoals opsluiting in een donkere kast waarin de gevangenen niet kunnen lopen en niet languit kunnen liggen bedoeld is om hen ‘zacht’ te maken, zodat het tijdens de echte verhoren wat sneller gaat. Dat ze nachtenlang uit hun slaap worden gehouden is vanwege de haast die de ondervragers hebben om een bekentenis te krijgen en mensenlevens te redden, luidt de rationalisatie.

‘Maar zo’n haast hadden ze ook weer niet dat ze doormartelden op sabbat, hun vrije dag, als ze niet mogen werken’, zegt Hannah Friedman cynisch. Friedman is de voorzitter van PCATI, het publieke comité tegen martelingen in Israël. Een nieuwe methode tijdens het verhoor zelf was tiltulim, schudden. De geboeide verdachte werd aan zijn hemd, een stevig gevangenishemd, vastgehouden en hard heen en weer geschud. Dat klinkt onschuldig, maar is het niet. Wie gedurende een minuut of meer hard door elkaar geschud wordt, krijgt symptomen die lijken op whiplash. De hersens zwellen op, de wervels van de nek krijgen een opdonder. De gevolgen zijn niet te voorspellen. Zware hoofdpijn, tijdelijke of permanente blindheid, doofheid, spraakstoornissen en concentratiestoornissen zijn mogelijk, maar het is achteraf niet sluitend vast te stellen dat zoiets het gevolg is van de marteling. Abedl-Samed Harizat verloor er het leven bij. Sindsdien mag het alleen met speciale toestemming en maar voor korte tijd achter elkaar.

Het martelen werd een compleet ambacht, met een verfijnde taakverdeling en een zorgvuldige boekhouding. De politie pakte iemand op en droeg die over aan de Shin Bet, die de verhoren uitvoerde en de verdachte daarna overdroeg aan de gevangenis. Artsen hielden toezicht. Een gevangenis van enige omvang had een eigen bedrijfsarts. Voor het verhoor werd de verdachte onderzocht of er mogelijk beperkingen waren aan wat hij kon doorstaan zonder gevaar voor zijn leven. De artsen hadden ook tot taak om verdachten die bezweken te verzorgen tot ze verder verhoord konden worden. De verklaringen die de artsen moesten ondertekenen, zijn inmiddels openbaar gemaakt. Ze legden vast dat er geen medische bezwaren waren tegen eenzame opsluiting, geboeid worden of een omhulsel over het hoofd krijgen. Ook moest de arts vermelden of de gevangene voorafgaand aan het verhoor verwondingen had. (Marton 1955).

De situatie is sinds 1999, het jaar dat de wet werd aangenomen, niet verbeterd. Bijna dagelijks vinden razzia’s plaats, waarbij soldaten op de Westoever een dorp of wijk binnenvallen, deuren intrappen of openschieten, meubilair vernielen, de gezinsleden in een kamer opsluiten, en dan nemen ze vaak de mannen tussen de 15 en 50 mee, geblinddoekt en geboeid. Soms gaan ze met die mannen een uurtje of zo rondrijden, en zetten hen dan weer uit de auto, want de gevangenissen zijn al overvol. Soms worden ze meegenomen. En gemarteld.

De technieken die gebruikt worden zijn uitgekozen om geen sporen na te laten. Vastgebonden worden in een pijnlijke houding is een bekende, uit de slaap worden gehouden, in de hitte of extreme kou zitten, niet naar de WC mogen, geen voedsel of water krijgen. Iedereen weet dat op die manier afgedwongen ‘bekentenissen’ geen waarde hebben, omdat het gebeurt dat gevangenen om aan de pijn te ontkomen maar iets beweren. Maar dat lijkt ook allang niet meer het doel te zijn. Het gaat er om om Palestijnen te breken, te intimideren, te laten weten wie er de baas is.

Een flink deel van de gevangenen zit er zonder proces. Volgens de Israelische wet mag dat, iemand mag zes maanden in ‘administratieve detentie’ vastgehouden worden. Aangezien je niet weet waar je van beschuldigd wordt (in veel gevallen: nergens van) kun je je niet verdedigen. Soms wordt iemand zomaar weer vrijgelaten, soms wordt de periode van zes maanden verlengd. En nog eens. En nog eens. Er zitten mensen jaren vast, die niets gedaan hebben – behalve dat Israel ze graag een tijd uit de running wil hebben. Parlementsleden, bijvoorbeeld. Journalist Sami Al-Asi zit al 38 maanden vast zonder dat het tot een aanklacht is gekomen. Azzam Salhab, professor in de theologie van de Hebron Universiteit zit al acht jaar, met geen andere aanklacht dan dat hij ‘een gevaar is voor de veiligheid van Israel en van het joodse volk’. Met die vage beschuldiging kun je wel elke Palestijn opsluiten. Vooral leidende figuren, politici, advocaten, activisten, studenten, journalisten, leraren. Ook zijn er kinderen opgesloten. Er zitten op dit moment zo’n 12.000 Palestijnen in de gevangenis.

080227-frankenthaler-torture.jpg

De nieuwste tak van sport in de ambacht van het martelen is het bedreigen van familieleden. Het ergste dat een man kan overkomen is dat hij weet dat zijn vrouw, zijn ouders, zijn kinderen worden bedreigd terwijl hij daar maar zit en niets kan doen. In sommige gevallen wordt er werkelijk een inval gedaan in zijn huis, wordt de boel weer kort en klein geslagen, zijn ouders of zijn kinderen bang gemaakt. Soms is het alleen maar een dreiging: als je niet bekent dan pakken we je vrouw. Een andere manier om iemand te breken, is om familieleden toe te laten kijken terwijl hun man wordt gemarteld, of een echtgenote gevangen te nemen en de man te dreigen dat zij ook zal worden mishandeld. Het is een erg gemene methode, omdat het mensen dwingt tot een onmogelijke keuze: de loyaliteit aan de Palestijnse zaak of de loyaliteit aan hun eigen familie. Welke keuze iemand ook maakt, hij blijft zitten met een diep schuldgevoel. Het is psychisch gezien ontzettend beschadigend.

PCATI (Public Comittee Against Torture in Israel) is een organisatie die al vele jaren rapporten opstelt over mishandeling en marteling van Palestijnen. Zie onder andere hier, het rapport Family Matters, met een filmpje van Al Jazeera.
En zie ook het rapport van B’Tselem, hier.
De Phycisians for Human Rights protesteren tegen het gebruik van artsen bij het martelen. Hier.
Alle drie de organisaties worden ondersteund door SIVMO. Hier.
Zie ook Khaled Amayreh, Israel’s very own Guantanamos, uit Al Ahram, hier.
Zie ook Electronic Intifada, hier.
En zie Jonathan Cook, Israel’s Quantanamo. hier.

20 gedachten over “Martelen als ambacht

  1. Komt de systematiek van het martelen ook eens aan de orde in de Kamer?
    Ik heb het gelezen, maar dat helpt niet.

  2. Wat voor zin het heeft Maayke: proberen het verzet van een volk te breken door ze te vernederen, en te laten lijden. Alleen: dat helpt niet. Wat er vooral van groeit is het radicalisme.

    Minister Verhagen weet al heel lang dat Israel een lange lijst van verdragen, mensenrechten en internationaal recht schendt, Jov. Wat helpt om de regering aan zijn plicht te herinneren is de publieke opinie. Je hebt misschien iets te veel fiducie wat je als minderheid in de Tweede Kamer kunt bereiken.

  3. Anja,helemaal nieuw is de bedreiging van familie niet.Die wordt al toegepast sinds 1967.Mijn schoonmoeder is toen al 3 dagen en nachten verhoord en moest luisteren naar de martelingen die op een van haar zonen werd toegepast.Het goede mens wist niet eens waar het over ging.
    Zij was de enige niet.Er zijn heel wat gruwel verhalen bekend uit die tijd.

    Misschien kan Hans v. Baalen eens meer Palestijnen sponsoren.Wordt hij ook eens wakker.

  4. Ik ben pas weer begonnen in “Drinkend uit de zee van Gaza”van Amira Hass. Daarin schrijft zij ook over de martelpraktijken in de Israelische gevangenissen.

  5. Ik kan medi aanvullen. tijdens de eerste intifada gingen wij (man) en een ander stel op bezoek bij vrienden in de westbank. We hebben het nooit bereikt, de auto werd aangehouden, en de mannen werden gearesteerd.Tot de dag van vandaag weten we nog steeds niet precies waarom, maar waar het hier om gaat is dat de vrouw van het andere stel en ik aangeraden werd om even onder te duiken, omdat de politie op zoek was naar ons, om de mannen weet ik veel wat te laten bekennen. Dit was in 1988.Ook mijn schoonmoeder is in de 70er jaren opgepakt (moeder van 15 kinderen) en dagen lang vastgehouden en bedreigd. Ze heeft me nooit alles willen vertellen, maar het was geen leuk verblijf daar.
    Marteling is iets waar wel iedereen die ooit is opgepakt, en dat is bijna iedere jongeman, mee te maken heeft gehad. mijn zwager werd in 1985 opgepakt na een landdag demonstratie, toen hij na een maand vrijkwam heeft hij ruim een jaar niets gezegd, compleet katatonisch. Ik wil geen details hier opschrijven wat ze met hem hebben uitgevoerd, maar de jongen was psychisch compleet kapot, en lichamelijk.Er is hier niets nioeuws onder de zon. Ook vandaag worden gevangnenen, en nogmaals, dat kan iedereen zijn, mishandeld, gemarteld, families worden bedreigd. Broers worden gearesteerd en bedreigd met allerlei dingen die ze hun zusters kunnen aandoen. men kijkt er hier niet van op.
    Groet

  6. “In his eyes I see the sun,
    In his smile I see the moon,
    And I wonder, I only wonder
    Who is weak, and who is strong,
    Who is right and who is wrong.”

    Uit een gedicht dat gaat over een Palestijnse jongen die het met een steen in de hand opneemt tegen een Israëlische tank en het met de dood bekoopt. Zie hier.

    Ik denk Maayke dat de mensen die anderen martelen de zon in hun eigen ogen verloren hebben en dat ze absoluut niet meer de zon in de ogen van een ander individu kunnen waarnemen.

    Groet,

  7. Anja je schrijft het correct dit martelen is gericht op het breken van de wil tot verzet van de Palestijnen Dit soort praktijken zullen ook steeds repressiever worden in de toekomst Tot dat moment dat de Palestijnen geen verzet meer zullen bieden en zich verslagen weten Je wint een oorlog namelijk pas als de andere partij het opgeeft
    En de Palestijnen bieden nog altijd verzet tegen Israel.

  8. En dat zal zo blijven zolang als de bezetting duurt. Je kunt namelijk wel individuele mensen ‘breken’ maar niet een heel volk. Integendeel: iedereen die meemaakt dat hun vader, zoon, man zo is behandeld voelt zich vervolgens verplicht om zelf verzet te plegen. Dus dat gaat door tot de reden ertoe verdwijnt.
    En het andere punt is dat je niet meer eeuwig zulke zaken voort kunt zetten zonder dat de buitenwereld dat te weten komt. En we leven in een tijd dat het in ‘beschaafde democratieën’ niet meer acceptabel wordt gevonden – waar hebben we anders de mensenrechten voor. Ondanks alle pogingen van Israel om wat ze doen wit te wassen, onder het tapijt te houden, het aantal mensen dat het weet en het een schande vindt groeit wel gestadig. En dat weet Israel ook.

  9. Toch zie ik erg grote overeenkomsten met de martelingen in de concentratiekampen in naziduitsland. Vooral de registratie van de martelingen geeft me kippenvel. De israeli hebben goed naar hun bezetter, hun martelaar gekeken.
    Het is not done om het te zeggen, maar de vergelijking dringt zich toch wel weer heel dwingend op.

  10. En daarom zullen ze des te harder ontkennen. of allerlei excuses verzinnen. Volgens een artikel in de Volkskrant schijnt het dat Mohammed zomaar flauwviel, een gezonde knul van 24 jaar. hiermee erkennen ze in ieder geval dat het niet goed met hem ging.Dat is al heel wat.

  11. @8. dan zijn die mensen, die anderen vernederen in mijn ogen verkeerd bezig, alsof diegene, die vernederd worden de schuld zijn van hun verleden. het is ook onbegrijpelijk, dat er niet wordt ingegrepen. Hoelang kan dit nog doorgaan?

  12. De titel ‘Vriend-van-Israël’, die sommige Nederlandse politici zich zo graag laten aanmeten, krijgt vanuit dit standpunt bezien wel en héél erg wrange betekenis…

  13. Een artikel van John Pilger in de “Guardian”.

    …All I remember is one of them gouging, scraping and clawing with his nails at the tender flesh beneath my eyes. He scooped my head and dug his fingers in near the auditory nerves between my head and eardrum. The pain became sharper as he dug in two fingers at a time. Another man had his combat boot on my neck, pressing into the hard floor. I lay there for over an hour. The room became a menagerie of pain, sound and terror.”

    An ambulance was called and told to take Mohammed to a hospital, but only after he had signed a statement indemnifying the Israelis from his suffering in their custody. The Palestinian medic refused, courageously, and said he would contact the Dutch embassy escort. Alarmed, the Israelis let the ambulance go. The Israeli response has been the familiar line that Mohammed was “suspected” of smuggling and “lost his balance” during a “fair” interrogation…
    http://www.guardian.co.uk/commentisfree/2008/jul/02/israelandthepalestinians.civilliberties

  14. Er zijn onevenredig veel journalisten gedood door het Israelische leger, Johan. En bij een paar ervan is het duidelijk dat het de bedoeling was om de media uit te schakelen. Zoals schieten op een journalist die heel duidelijk herkenbaar is, niet deelheeft aan gevechtshandelingen of zelfs niet in de buurt is; dan wel doorgaan met schieten als iemand al gewond en uitgeschakeld is.

  15. Beste Anja, Hierbij het laatste nieuws over de boycot van producten uit de illegale israelische nederzettingen in Nederland.

    …PEACE heeft ontdekt dat de nieuwe Europese wetgeving over oneerlijke handel mogelijkheden biedt om het grootwinkelbedrijf te verplichten de
    nederzettingenherkomst duidelijk zichtbaar te vermelden….
    …Op dit moment kunnen de winkelketens zich nog verschuilen achter het feit
    dat zij niet weten of producten uit de nederzettingen komen…
    http://www.stopdebezetting.com/special/editpage.html?activate=429

  16. Zie ook een artikel over martelen in drie ‘democratieën’: Israel, de VS en India van het Transnational Institute: hier.

Reacties zijn gesloten.