{"id":1031,"date":"2005-06-09T13:04:08","date_gmt":"2005-06-09T11:04:08","guid":{"rendered":"http:\/\/www.anjameulenbelt.nl\/weblog\/2005\/06\/09\/islam-voor-beginners-8\/"},"modified":"2011-07-25T12:41:03","modified_gmt":"2011-07-25T10:41:03","slug":"islam-voor-beginners-8","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.anjameulenbelt.nl\/weblog\/2005\/06\/09\/islam-voor-beginners-8\/","title":{"rendered":"Islam voor beginners (8)"},"content":{"rendered":"

De overleveringen<\/strong><\/p>\n

De twee belangrijkste bronnen van kennis voor elke moslim zijn Koran en Soenna, gebaseerd op de Ahadith of overlevering. Deze twee bronnen voor theorie en praktijk dragen beiden een probleem met zich mee. De Koran heeft een uitlegprobleem en de Ahadith hebben een betrouwbaarheidsprobleem.<\/em>
\nDat zei Abdulwahid van Bommel in Islam voor beginners (5)<\/a><\/p>\n

Wat is een hadith<\/em> (ahadith in meervoud)?
\n
\nDe koran geeft maar beperkt antwoord op de praktische vragen van het leven. In de tijd dat de profeet Mohammed nog leefde konden de mensen hem nog om raad vragen wat Gods wil was. Toen hij was overleden kon men het de oorspronkelijke volgelingen nog vragen, maar die waren het onderling niet altijd eens. <\/p>\n

Voor de vroege moslimgemeenschap was het tijdperk na Mohammeds dood een roerige periode, schrijft Reza Aslan, in Geen god dan God<\/em>. De oemma<\/em>, de oorspronkelijke moslimgemeenschap groeide steeds verder, werd groter, rijker, machtiger en onbestuurbaarder. Vijftig jaar na zijn overlijden bevond de vroege islam zich al buiten het Arabisch schiereiland, tot in Iran. Nog vijftig jaar later had de islam het grootste deel van Noordwest-India en heel Noord Afrika veroverd, en nog eens vijftig jaar later was de islam via Spanje en Zuid-Frankrijk in Europa terecht gekomen. Van een kleine Arabische gemeenschap was het een enorm wereldrijk geworden. Dat gaf veel juridische en religieuze problemen waar de koran niet expliciet antwoord op gaf. <\/p>\n

Aanvankelijk wendden de moslims zich voor advies en leiderschap tot de oorspronkelijke metgezelle. Zij hadden het gezag om met een beroep op Mohammeds nagedachtenis juridische en spirituele adviezen te geven. Op die manier werden ze de levende bronnen van de hadiths, mondeling doorgegeven verhalen over uitspraken en handelingen van de Profeet. Wat hij had gezegd over bepaalde kwesties, wat hij had gedaan, wat hij stilzwijgend had goedgekeurd. Toen ook de oorspronkelijke metgezellen overleden kwamen de overleveringen nog verder van de Profeet zelf af te staan, bij elke hadieth ontstond een isnaad, een keten van overdracht, \u2018die heeft gezegd dat hij van die heeft gehoord dat de Profeet heeft gezegd\u2026 Maar met het langer worden van de keten werd ook de vraag of elke hadith wel authentiek was ingewikkelder. Nog geen twee eeuwen na Mohammeds dood waren er 700.000 hadiths in omloop die onmogelijk allemaal echt konden zijn. Ongetwijfeld waren daar ook verhalen bij die waren verzonnen door lieden die hun eigen geloofsovertuiging en praktijk wilden legitimeren of hun machtspositie wilden versterken door een beroep te doen op een uitspraak van de Profeet. Zo zullen we als we het hebben over vrouwen en islam te spreken komen over ronduit vrouwvijandige hadiths die strijdig lijken met het handelen van de Profeet, en ook niet in overeenstemming te brengen zijn met het grotendeels juist erg egalitaire karakter van de koran. <\/p>\n

Geleerden in later eeuwen hebben ook opgemerkt dat in die verzamelijk hadiths verzen uit de thora en de evangeli\u00ebn te vinden waren, uitspraken van rabbijnen, Perzische en Indiase zegswijzen, stukjes Griekse filosofie en zelfs een bijan woordelijke weergave van het onzevader \u2013 allemaal toegeschreven aan Mohammed. <\/p>\n

In de negende en tiende eeuw werden de eerste pogingen gedaan om orde te scheppen en de betrouwbare hadiths te scheiden van de verzonnen verhalen. Maar er waren uiteraard ook lieden die bepaalde hadiths graag wilden houden omdat die hen te pas kwamen \u2013 zoals Fatima Mernissi heeft gezegd: we moeten er op bedacht zijn dat achter elke hadith een machtstrijd en botsende belangen verscholen kunnen liggen. <\/p>\n

Een voorbeeld. Heel revolutionair was het dat de koran voorschreef dat ook vrouwen mochten erven. Maar ook stond er in de koran dat bezit niet nagelaten moest worden aan dwazen. Dus waren er toch weer commentatoren die besloten dat met dwazen vrouwen en kinderen waren bedoeld, die van erfrecht mochten worden uitgesloten. Ook kon een vooraanstaand kopman uit Basra, vijf en twintig jaar na Mohammeds dood, Abou Bakra, beweren dat hij de Profeet had horen zeggen \u2018Zij die hun zaken aan een vrouw toevertrouwen, zullen nooit voorspoed kennen\u2019. Wat heel erg moeilijk in overeenstemming te brengen is met het feit dat Mohammed trouwde met een oudere, rijke en zelfstandige koopvrouw, Kadija, die hem zeer heeft ondersteund en aan wie hij trouw bleef tot ze stierf. Ook zijn latere vrouwen nam hij zeker voor die tijd opmerkelijk serieus. Een heel groot deel van de hadiths zijn trouwens afkomstig van zijn latere vrouw Aisha. <\/p>\n

Twee verzamelingen hadiths hebben het meeste gezag: die van Bouchari en die van Moeslim. De hadiths zijn niet per definitie bindend, ze vormen niet de wet, wel vormen ze het materiaal waaruit geput is om tot rechtsregels te komen. Maar daarnaast spelen de overleveringen in het dagelijks leven nog een andere rol, het zijn dierbare, stichtende teksten die naast de koranverzen worden gekoesterd. <\/p>\n

Waar gaan de hadiths over?
\nVoor een deel zijn het teksten die gaan over wat moslims is toegestaan (halal) en verboden (haram). Soms valt dat indirect af te leiden: wanneer de Profeet weigert om een kostbaar gewaad te dragen, dan kan daaruit de conclusie worden getrokken dat moslims niet overdadig of opvallend gekleed zouden moeten zijn.
\nEen deel van de hadiths gaat over het geloof, of over de verhouding tussen geloof en menselijk handelen. Reinheid is een belangrijk thema, welke hand je gebruikt voor het eten en welke om je schoon te maken op de WC. Hoe het gebed te verrichten. Hoe om te gaan met dood en geboorte. De regels van het vasten. Voorschriften voor het huwelijk en seksualiteit. Erfrecht. Goede manieren. Maar ook de beschrijving van het paradijs.<\/p>\n

In Leidraad voor het leven <\/em>(samengesteld door Wim Raven, uitgeverij Bulaaq) vinden we een deel van de verzameling hadiths. Bijvoorbeeld deze:<\/p>\n

Van Aboe Dzarr: Ik vroeg de Profeet: Profeet, welke goede werken zijn het beste?
\nHij antwoordde: het geloof in God en de jihad voor zijn zaak.
\nWelke slaven zijn het best om vrij te kopen?
\nDie slaven die volgens hun eigenaars het kostbaarst en het duurst zijn.
\nEn als ik dat niet kan doen?
\nDan help je een hadwerksman of een ongeschoolde.
\nProfeet, en als ik tot al deze werken niet in staat ben?
\nDan moet je er van afzien de mensen kwaad te doen, want dat is een aalmoes die je wel kunt geven.<\/p>\n

Het aardige van de hadiths, die soms het karakter hebben van een anecdote over een geliefd persoon, laten de Profeet zien als menselijk, ondogmatisch, die het niet erg vond als de regels niet altijd strikt werden nagekomen zolang iemand verder een goed mens is en goed is voor anderen. Ook als een aardse man. Zo werd een vrouw geacht onrein te zijn zolang ze mentrueerde, maar dit is wat Aisha zei:<\/p>\n

Van Aisha: De Profeet lag achterover op mijn schoot terwijl ik menstrueerde en dan reciteerde hij de koran.<\/p>\n

En:<\/p>\n

Van Aisha: De Profeet zei tegen mij: Haal voor mij de mat eens uit de moskee!
\nMaar ik ben ongesteld.
\nJe menstruatiebloed zit niet aan je handen. <\/p>\n

Van Abdallah ibn Oemar: De profeet heeft gezegd: verbiedt jullie vrouwen niet om naar de msokee te gaan, als zij jullie om toestemming daarom vragen. <\/p>\n

Van Abdallah ibn Amr: Tijdens de afscheidsbedevaart hield de Profeet halt en de mensen begonnen hem vragen te stellen.
\nIk heb mij per ongeluk kaal geschoren voordat ik het offerdier geslacht had, zei een man.
\nSlacht het nu maar, het geeft niet.
\nIk heb per ongeluk het offerdier gekeeld voordat ik de steentjes gegooid had, zei iemand anders.
\nGooi ze nu maar, het geeft niet.
\nEn op alle vragen die die dag gesteld werden over de dingen die in de verkeerde volgorde gedaan waren antwoordde hij: Doe het nu maar, het geeft niet. <\/p>\n

We komen vooral bij de aflevering over vrouwen en islam nog over de hadiths te spreken.
\nVerdere literatuur:
\nWankele waarden<\/em>, levenskwesties van moslims belicht voor professionals, Forum
\nIbn Ishaak, Het leven van Mohammed<\/em>, uitgeverij Bulaaq.<\/p>\n

Het boek van Reza Aslan, Geen god dan God<\/em>, kan ik zeer aanbevelen. Het geeft vooral een context voor het ontstaan van de islam, waardoor veel duidelijk wordt, en verbindt dat ook met actuele kwesties, zoals de vraag of de islam inherent gewelddadig, of tegen ongelovigen en joden is. En het is erg leesbaar. <\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

De overleveringen De twee belangrijkste bronnen van kennis voor elke moslim zijn Koran en Soenna, gebaseerd op de Ahadith of overlevering. Deze twee bronnen voor theorie en praktijk dragen beiden een probleem met zich mee. De Koran heeft een uitlegprobleem … Lees verder →<\/span><\/a><\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":"","_jetpack_memberships_contains_paid_content":false},"categories":[21],"tags":[73],"jetpack_sharing_enabled":true,"jetpack_featured_media_url":"","_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.anjameulenbelt.nl\/weblog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1031"}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.anjameulenbelt.nl\/weblog\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.anjameulenbelt.nl\/weblog\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.anjameulenbelt.nl\/weblog\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.anjameulenbelt.nl\/weblog\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=1031"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/www.anjameulenbelt.nl\/weblog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1031\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":52069,"href":"https:\/\/www.anjameulenbelt.nl\/weblog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1031\/revisions\/52069"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.anjameulenbelt.nl\/weblog\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=1031"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.anjameulenbelt.nl\/weblog\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=1031"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.anjameulenbelt.nl\/weblog\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=1031"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}