{"id":1149,"date":"2005-08-06T10:18:38","date_gmt":"2005-08-06T08:18:38","guid":{"rendered":"http:\/\/www.anjameulenbelt.nl\/weblog\/2005\/08\/05\/het-persoonlijke-is-politiek-2\/"},"modified":"2011-08-26T14:24:48","modified_gmt":"2011-08-26T12:24:48","slug":"het-persoonlijke-is-politiek-2","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.anjameulenbelt.nl\/weblog\/2005\/08\/06\/het-persoonlijke-is-politiek-2\/","title":{"rendered":"Het persoonlijke is politiek (2)"},"content":{"rendered":"

Zo zie ik tot mijn verdriet dat vele leden van de sociale bewegingen van toen, de homobeweging, de vrouwenbeweging, nu ze eenmaal grotendeels hebben bereikt wat ze wilden bereiken en zich gevoegd hebben in de dominante meerderheid met de bijbehorende voorrechten al die lessen van toen vergeten lijken te zijn. Neem een moeilijk en pijnlijk punt; de autochtone homo’s die nu last hebben van homovijandige allochtonen. Hoe ga je daar mee om? Niet accepteren, dat vind ik ook. We hebben inmiddels antidiscriminatiewetten, geweld is sowieso tegen de wet. Uiteraard moeten we ons teweer stellen tegen de rotjongens die potenrammen, zoals dat vroeger heette. Maar moeten de homo’s die zich nu bedreigd voelen zich aansluiten bij de overheersende anti-moslim en anti-migranten stroming? Doe dat nou niet, denk ik steeds maar. Doe nou niet zo stom. Alles wat wij weten van hoe achterstelling werkt, alles wat we zelf aan den lijve hebben meegemaakt, leert ons dat er altijd mensen zijn die uit onderdrukte woede te keer gaan tegen groepen die zwakker zijn dan zijzelf, die ze pakken kunnen. Dat is geen mooie menselijke eigenschap, en je moet het ook helemaal niet accepteren (ik ben nooit de cultuurrelativist geweest waar ik nu soms voor wordt uitgemaakt) maar kunnen we mensen die wijzer zouden kunnen zijn en hun les hebben geleerd niet kunnen weten dat je slecht gedrag nooit hoeft te accepteren maar dat het wel helpt als je probeert bruggen te slaan en te laten zien dat je ook solidiair bent met de strijd tegen achterstelling die anderen te vechten hebben? Natuurlijk is het vervelend om het gevoel te hebben dat we de barricaden weer op moeten, weer opnieuw voorlichting moeten gaan geven, kontakten maken, vooroordelen aanhoren, het onderwijs beinvloeden – opnieuw bedenken hoe je die anderen kunt bereiken, als je dat net denkt achter de rug te hebben, maar wie had ons ooit beloofd dat het in een<\/em> keer achter de rug zou zijn?<\/p>\n

Ik kom dus uit de hulpverlening en de trainingen. Anders dan veel mensen denken is dat helemaal niet soft. Empathie, ik kan dat maar niet genoeg benadrukt krijgen, is heel wat anders dan alles onder de mantel der liefde bedekken. Proberen te begrijpen is heel wat anders dan begrip hebben en accepteren. Maar zonder empathie, het vermogen je in te leven, verandert er niets, en verharden zich de verhoudingen alleen maar. En we zijn aardig op weg naar een polarisatie waarvan ik me afvraag hoe je die nog goed krijgt. In de hulpverlening was de makke nogal eens dat er te weinig politiek werd gedacht, dat al die tussen het wal en schip geraakte mensen individueel werden behandeld, en er veel te weinig oog was voor de structurele oorzaken waarom mensen maatschappelijk gezien uit de boot vielen. Niet voor niets was ‘het persoonlijke is politiek’ een belangrijke slogan van de vrouwenbeweging. Wij maakten duidelijk dat al die zogenaamde neuroses en depressies oorzaken hadden: economische afhankelijkheid, bijvoorbeeld. Het isolement van het huisvrouwenbestaan. Verborgen geweld. We hebben er veel aangedaan om die issues op de politieke agenda te krijgen en ook al is de situatie nog lang niet ideaal: een aantal thema’s zal niet gauw meer ondergronds raken. Mijn opdracht was het jarenlang om mee te helpen om die zogenaamde softe sector te politiseren. Zoals dat nog steeds noodzakelijk is: je kunt eindeloos hulpverlening en therapie en individuele steun bieden aan uitgeprocedeerde asielzoekers, aan vluchtelingen, en dat is ook nodig, maar het is inmmiddels toch duidelijk dat daar minstens actie voor structurele oplossingen naast moeten staan.<\/p>\n

En nu zit ik in de politiek. Ook dat was een cultuurshock, al had ik deze wel voorzien. Terwijl ik in de hulpverlening soms gek werd van altijd maar de tijd nemen om elk gevoel uit te pluizen en uren nemen voor ‘en hoe komt dat nou bij jou over als ik dat zeg’, zit ik nu in een cultuur waar maar weinig ruimte is voor persoonlijke ervaring, en het niet de gewoonte is om bij alles wat we vinden ook even aan zelfreflectie te doen. Zelfreflectie? Hoezo, als we toch weten hoe de wereld in elkaar zit en wat er mis is.
\nNu zit ik tussen de mensen die politieke meningen hebben, veel politieke meningen, heel veel politieke meningen. Veel van de tijd gaat op aan zogenaamde debatten en discussies waarbij mensen politieke meningen uitwisselen. Of uitwisselen, soms is dat nog een te aardige term. Het laten botsen van politieke meningen. Ik ken gelukkig veel mensen die hun politieke praktijk verbinden met een werkelijke empathie voor de mensen waar we het uiteindelijk voor doen, daar zitten er bij de SP veel van, en ik heb ook collega’s bij de andere partijen die nooit vergeten dat we volks<\/em>vertegenwoordigers zijn. Gelukkig, anders hield ik het er niet uit. Maar er is nog veel ruimte voor verbetering.<\/p>\n

Ook bij links die vaak vinden dat ze niet meer hoeven na te denken over waar hun denkbeelden vandaan komen omdat ze al gelijk hebben. Zo zie ik ook bij links vaak een koudwatervrees voor alles wat met godsdienst te maken heeft. Daar zijn uiteraard veel historische redenen voor aan te geven. Politiek gezien hebben de meeste kerken niet in de frontlinie gestaan van het opkomen van de medemens in verdrukking, uitzonderingen daargelaten. Dus worden kerken gezien als een conservatieve kracht waar we tegen moeten zijn. En in een moeite door wordt soms elke individueel of collectief beleefde religie ook maar als conservatief of achterlijk afgedaan. Ook door mensen die de gelegenheid hebben om te checken of hun oordelen in de werkelijkheid wel kloppen. <\/p>\n

Dat richt zich op dit moment het meeste tegen moslims. Die zijn de nieuwe zondebok, nu joden daar niet meer geschikt voor zijn en het communisme is uitgeschakeld. Jawel, laat ik dat meteen even zelf herhalen, anders krijgen we die weer: we hebben zeker problemen met de kleine groep extremisten die de bevolking angst aanjagen. En de integratie van een grote groep relatief nieuwe migranten loop ook niet altijd van een leien dakje. Maar om de gehele groep burgers die moslim zijn collectief als verdachten te behandelen, dat is in mijn ogen zonder meer een nieuwe vorm van racisme. Die zich bovendien verschuilt achter de drogreden dat het geen racisme is omdat het niet zou gaan om ‘ras’ maar om ‘godsdienstkritiek’. En dan blijkt dat helaas nog te weinig mensen de lessen van de sociale bewegingen van jaren terug hebben geleerd en onthouden. Niet alleen bij rechts, soms ook bij links. En dat betekent, heel concreet, dat links dreigt de boot te missen als het gaat om een hele grote groep migranten, die wel links stemmen, maar die nauwelijks gehoord worden of uitgenodigd om te participeren, wanneer ze zichzelf ook<\/em> als moslim willen blijven zien. <\/p>\n

Hetzelfde gebrek aan empathie, van het vermogen of de wil om je in een ander in te leven, kom ik tegen in de zogenaamde debatten. Mijn moeite met het ‘andere kamp’ ligt dus niet alleen bij de meningen die ze verkondigen, al vind ik die erg genoeg. Hetzelfde gebrek aan inlevingsvermogen, of de wil om je te verplaatsen in de positie van een ander, is wat verhindert dat er ooit een werkelijk gesprek plaats vindt. Het wordt vaak pingpongen met meningen. Dat levert zelden meer op dan meer van hetzelfde, maar dat mag de pret niet drukken, zoals we op de vele websites kunnen zien die niets anders doen. Ik zie in ieder geval zelden dat mensen door het gepingpong nog eens van mening veranderen, er nog eens wat bijleren, een nieuw inzicht opdoen of kunnen zeggen: nou snap ik het beter. <\/p>\n

Zoals ik destijds in mijn praktijk in de sociale bewegingen en de hulpverlening vooral probeerde om meer politiek inzicht mee te nemen, zou ik in de huidige politiek, ook in de dagelijkse politieke praktijk van de meningsvorming willen pleiten voor meer empathie, meer luisteren, meer pogingen je te verdiepen in anderen. Dat politiseren in de ‘softe sector’, dat lukte wel aardig. Want wat je nodig hebt om je open te stellen voor meer politiek inzicht is, jawel, empathie. Omgekeerd blijkt het moeilijker voor mensen die vooral reageren vanuit politieke meningen om nog wat empathie bij te leren, want inderdaad, wat je daar voor nodig hebt is een beetje meer…empathie.
\nDus of dat gaat lukken? <\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Zo zie ik tot mijn verdriet dat vele leden van de sociale bewegingen van toen, de homobeweging, de vrouwenbeweging, nu ze eenmaal grotendeels hebben bereikt wat ze wilden bereiken en zich gevoegd hebben in de dominante meerderheid met de bijbehorende … Lees verder →<\/span><\/a><\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":"","_jetpack_memberships_contains_paid_content":false},"categories":[6,10],"tags":[],"jetpack_sharing_enabled":true,"jetpack_featured_media_url":"","_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.anjameulenbelt.nl\/weblog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1149"}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.anjameulenbelt.nl\/weblog\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.anjameulenbelt.nl\/weblog\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.anjameulenbelt.nl\/weblog\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.anjameulenbelt.nl\/weblog\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=1149"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/www.anjameulenbelt.nl\/weblog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1149\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":58742,"href":"https:\/\/www.anjameulenbelt.nl\/weblog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1149\/revisions\/58742"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.anjameulenbelt.nl\/weblog\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=1149"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.anjameulenbelt.nl\/weblog\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=1149"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.anjameulenbelt.nl\/weblog\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=1149"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}