{"id":1280,"date":"2005-12-27T11:48:31","date_gmt":"2005-12-27T09:48:31","guid":{"rendered":"http:\/\/www.anjameulenbelt.nl\/weblog\/2005\/09\/22\/islam-voor-beginners-16\/"},"modified":"2005-12-27T12:01:23","modified_gmt":"2005-12-27T10:01:23","slug":"islam-voor-beginners-16","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.anjameulenbelt.nl\/weblog\/2005\/12\/27\/islam-voor-beginners-16\/","title":{"rendered":"Islam voor beginners (16)"},"content":{"rendered":"

Over slaan.<\/strong><\/p>\n

Bij Forum verscheen een driedelig handboek Islam en de rechten van vrouwen.<\/em> Hoofdauteur: Abdulwahid van Bommel. Een belangrijk boek, ik kom daar binnenkort op terug, en een goede aanleiding om mezelf er aan te herinneren dat er nog steeds een laatste aflevering van de serie Islam voor beginners <\/em>lag te wachten op voltooiing. Die over geweld tegen vrouwen.
\n
\nDaarmee is de serie (voorlopig) afgerond. Wat niet wil zeggen dat de islam en de positie van moslims in Nederland als onderwerp op mijn weblog niet meer ter sprake zal komen. Ik blijf lezen, bijeenkomsten meemaken, nadenken, kennismaken, met mensen praten en zal dat blijven delen. <\/p>\n

Voor degenen die het voorafgaande niet hebben gevolgd of voor wie het al lang geleden was: lees voor dit stuk nog even de laatste afleveringen over de koran en vrouwen, ga naar aflevering 13<\/a>, 14 <\/a>en 15<\/a>. Die veronderstel ik bekend. <\/p>\n

Een overzicht van de hele serie, en de andere bijdragen op dit weblog die direct of indirect over de islam gaan zijn hieronder in het overzicht <\/a>te vinden. <\/p>\n

Na de vertoning van Submission 1 tijdens de zomeravond met Ayaan Hirsi Ali, leek half Nederland er in te geloven dat je de koran maar open hoefde te slaan, en ‘de verzen die geweld tegen vrouwen goedkeuren’ vlogen je om de oren, schrijft Abulwahid van Bommel. In werkelijkheid gaat het om een<\/em> onderdeel van een<\/em> vers, soera 4, vers 34. Daarin is sprake van een vrouw die na verschillende bemiddelingspogingen er in volhardt om inbreuk te plegen op de overeengekomen rechten en plichten in de huwelijksrelatie, en dan staat er: <\/p>\n

En van de vrouwen waarvan u reden heeft kwaadwilligheid (nushuz<\/em>, waarover later) te vrezen, vermaant hen eerst, laat hen als ze niet voor rede vatbaar zijn alleen in bed, en als niets helpt, tuchtigt haar. Als ze daarna de wederzijdse rechten en plichten ter harte nemen, laat ze dan met rust. <\/p><\/blockquote>\n

Let wel: dit is de vertaling waar van Bommel na studie het meest vertrouwen in heeft. De verschillende begrippen vereisen nadenken, wat staat er echt, in welke contekst moeten we dit vers begrijpen, en hoe strookt dit vers met andere passages en begrippen in de koran, en wat er bekend is van de soenna, het voorbeeld van het leven van de profeet. <\/p>\n

In veel vertalingen is er sprake van ongehoorzaamheid. Maar aan wie moet de vrouw gehoorzaam zijn, staat er in de koran dat vrouwen gehoorzaam moeten zijn aan hun man? Verrassing: dat staat nergens.
\nAmina Wadud zegt hierover dat de koran nergens de vrouw gebiedt om haar man te gehoorzamen. Het begrip qanitat<\/em> slaat in de gehele koran alleen op de overgave aan God. Nergens wordt gesuggereerd dat een vrouw die gehoorzaam is aan haar man daarmee een betere vrouw is, of dat dat noodzakelijk is om tot de moslimgemeenschap te horen. Zelfs de vrouwen van de profeet worden in de koran niet geboden om hem te gehoorzamen. Over de term nushuz <\/em>en wat daaronder verstaan moet worden lopen de meningen uiteen in de diverse koranexegeses. Wel is het duidelijk: het gaat om ernstige overtredingen, om openlijke immoraliteit.<\/p>\n

Een belangrijke bron om de bedoeling van dit vers in zijn contekst te begrijpen is de soenna<\/em>, het voorbeeld van het leven van de profeet zelf. Die zijn ondubbelzinnig: de profeet was geen voorstander van lijfstraffen en gewelddadig gedrag, zo zei hij: ‘Sla niet hen die afhankelijk van je zijn, want Allah’s macht over jou is veel groter dan die van jou over je ondergeschikten.’ Andere bekende uitspraken: ‘ De beste onder u is degene die het beste is tegenover zijn vrouw; hoe kan iemand zijn vrouw slaan alsof het zijn slavin is en daarna ’s avonds met haar naar bed gaan?’ En volgens zijn biograaf Ibn Sa’d heeft hij letterlijk gezegd: ‘ Ik kan het niet vedragen een driftige man zijn vrouw te zien slaan.’ <\/p>\n

Er staat dus niet dat slaan absoluut niet mag. Maar er staat evenmin dat een man zijn gang maar mag gaan. Eigenlijk is hier weer sprake van een stappenplan. In de tijd dat meisjesbabies nog gedood mochten worden door ze te begraven, vrouwen als oorlogsbuit mee naar huis genomen werden en tot slavin gemaakt, werden mannen, met deze soera gemaand om eerst al het andere te doen dat mogelijk was om onenigheid op een betere manier te beslechten dan door er maar op te meppen. <\/p>\n

Vergelijk een spreuk uit de bijbel die ook voor veel misverstanden heeft geleid: die van ‘oog om oog, tand om tand’. Klinkt ons als ‘geciviliseerde’ mensen nogal hard in de oren, niet? Maar in een tijd dat het gewoon was dat stammen met elkaar vochten, en elke daad van iemand van de ene stam een nog ergere wraakoefening van de andere uitlokte, tot iedereen in en niet te stuiten spiraal van wederzijdse agressie terecht kwam, was deze wet nu juist bedoeld om recht te doen. Waar geen rechtbanken, geen overheid en geen justitie en politie aanwezig waren om het recht van de mensen over te nemen, was dit een uitspraak om de ongebreidelde wraakzucht aan banden te leggen: je mag voor een oog maar een oog nemen, je mag voor een tand maar een tand nemen, en dan moet het afgelopen zijn. <\/p>\n

Zo kun je de soera over het slaan ook lezen als een vermaning aan mannen die gewend waren dat vrouwen hun bezit waren waar ze mee konden doen wat ze wilden: bij onenigheid praat je eerst met elkaar. Lukt dat niet, dan volgt er een afkoelingsperiode. je slaapt niet met elkaar. En lukt het dan nog niet, dan, en alleen dan, mag een man zijn vrouw licht kastijden. Toen de profeet, waarvan bekend is dat hij geen van zijn vrouwen ooit heeft geslagen gevraagd werd hoe dat dan moest, liet hij zien hoe je je vrouw wan maar een symbolisch tikje moest geven met het takje waarmee je toen je tanden schoonmaakte. Maar duidelijk was de boodschap: zonder geweld is beter. En dat blijkt ook uit de er op volgende soera: <\/p>\n

En als jullie een breuk tussen hen beiden vrezen: stuurt dan een bemiddelaar van zijn familie en een bemiddelaar van haar familie, indien zij een verzoening willen, zal Allah tussen hen beiden een verzoening bewerkstelligen.
\n(4:35)<\/p><\/blockquote>\n

Zo vat Amina Wadud het samen:<\/p>\n

Gezien in het licht van het excessieve geweld tegen vrouwen waaraan wordt gerefereerd in de biografieen van de metgezellen en praktijken die in de koran verboden worden (zoals het doden van meisjesbabies) moet dit vers worden gezien als een verbod op het ongebreidelde geweld tegen vrouwen. Dus is het geen toestemming tot, maar een sterke inperking van bestaande praktijken. Dit vond plaats in landen waar de tolerantiegraad ten opzichte van huiselijk geweld niet te vergelijken is met die in Nederland.
\nIn een omgeving waar geweld tegen vrouwen sosieso uit den boze is, valt huiselijk geweld op geen enkele manier te reachtvaardigen.
\nHet probleem van huiselijk geweld onder moslims heden ten dage is uiteindelijk niet geworteld in deze koranpassage. Er zijn weinig mannen die hun vrouwen pas slaan na de suggesties in de koran over het herwinnen van de harmonie volledig gevolgd te hebben. Die mannen willen slechts beschadigen in plaats van de harmonie herstellen. Als zodanig kunnen zij zich dan ook niet naderhand beroepen op vers 4:34 om zich te rechtvaardigen.<\/p><\/blockquote>\n

Dus nee: er staat niet ondubbelzinnig in de koran dat slaan nooit mag. Het had de vrouwen van nu zeker geholpen wanneer dat er wel heel duidelijk in had gestaan. Zoals het de vrouwen een jaar of wat terug in Nederland had geholpen als al in het wetboek had gestaan dat verkrachten binnen het huwelijk niet mag. Dat staat er namelijk pas in sinds de vrouwenbeweging daar voor gezorgd heeft. Maar wel is het duidelijk dat het vooral de bedoeling was om het geweld terug te dringen en aan banden te leggen. Vooral de richting<\/em> die werd aangegeven is belangrijk, en die is aan de mannen: hou je in. Sla niet meteen, probeer met redelijkheid en zonder geweld tot harmonie te komen. <\/p>\n

Voor alle moslimvrouwen die ik persoonlijk ken en die ik hierover gesproken heb (een aantal van hen heb ik intensief geinterviewd) is het heel duidelijk: geen van hen zou geweld accepteren. En sommige vinden het nog steeds niet helemaal eerlijk, zelfs al zou dat tikje met een stokje alleen mogen wanneer een vrouw echt geheel buiten de perken was gegaan – zoals een vrouw zei: en wat mag ik als hij<\/em> eens helemaal over de schreef gaat? Maar voor alle vrouwen die ik sprak was het duidelijk dat ze het volste recht hadden om voor zichzelf op te komen, en dat daarbij de islam meer een bondgenoot was dan een belemmering. <\/p>\n

Tot slot een citaat uit het boek van Van Bommel:<\/p>\n

In zijn afscheidswoorden tijdens de enige bedevaart waarin hij voorging, heeft de profeet Mohammed gezegd: “Weest de rechten van de vrouwen indachtig! U heeft rechten op haar en zij hebben rechten op u!” En omdat hij de levenstijl van de bedoeienen inzake vrouwen kende, vond hij het nodig bij die gelegenheid nog eens te zeggen dat vrouwen alleen gestraft mogen worden als openlijk immoreel gedrag bewezen kan worden en dan nog ghayri mubarrih <\/em>– op een manier die geen pijn doet. Later heeft hij dat geillustreerd door zijn miswaak<\/em> te laten zien, een klein takje dat als tandenborstel wordt gebruikt. Waarmee hij bedoelde dat je hoogstens een tik met zo’n takje mag geven, als waarschuwing.
\nBinnen de verhoudingen van de bedoeienen was het nogal revolutionair wat de profeet tijdens zijn afscheidsspeech over de vrouw zei. De islam stimuleert dus geen machogedrag, maar stimuleert het naleven van het gedragspatroon van de profeet. Het is duidelijk dat hij aan vrouwen hun oorspronkelijke waarde heeft gegeven en dat het zijn bedoeling was dat hun maatschappelijke en intellectuele status zou worden verbeterd. <\/p><\/blockquote>\n

Voor nieuwe gasten: lees even de spelregels<\/a> voor je reageert. <\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Over slaan. Bij Forum verscheen een driedelig handboek Islam en de rechten van vrouwen. Hoofdauteur: Abdulwahid van Bommel. Een belangrijk boek, ik kom daar binnenkort op terug, en een goede aanleiding om mezelf er aan te herinneren dat er nog … Lees verder →<\/span><\/a><\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":"","_jetpack_memberships_contains_paid_content":false},"categories":[1,21],"tags":[],"jetpack_sharing_enabled":true,"jetpack_featured_media_url":"","_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.anjameulenbelt.nl\/weblog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1280"}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.anjameulenbelt.nl\/weblog\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.anjameulenbelt.nl\/weblog\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.anjameulenbelt.nl\/weblog\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.anjameulenbelt.nl\/weblog\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=1280"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.anjameulenbelt.nl\/weblog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1280\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.anjameulenbelt.nl\/weblog\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=1280"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.anjameulenbelt.nl\/weblog\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=1280"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.anjameulenbelt.nl\/weblog\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=1280"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}