<\/p>\n <\/p>\n
Na de waterscheiding, waarmee de mensheid verdeeld lijkt te zijn in moslimbashers<\/em>, die zichzelf graag islamcritici noemen, versus de moslimknuffelaars<\/em>, die zichzelf liever zien als voorstanders van een multi-etnische en multireligieuze niet-gepolariseerde samenleving, is elke nieuwe naam die zich in het slagveld begeeft meteen prooi – hoort ze bij ons kamp of bij dat andere? Irshad Manji, Canadese, lesbische moslim met wortels in Iran, schrijfster van het uitdagende The Trouble with Islam<\/em>, werd onmiddelijk geclaimd door het andere kamp. Daar waren twee redenen voor, de ene is dat ze uiterst kritisch is over wat er aan misstanden ten aanzien van vrouwen en helemaal ten aanzien van lesbo’s en homo’s plaats vind in islamitische landen, maar ook in de moslimgemeenschappen in het Westen. De tweede is dat ze openlijk lobbyde om Hirsi Ali genomineerd te krijgen als een van de honderd invloedrijkste mensen die in Time werden genoemd. Dat is er een van ons, dachten de moslimbashers, pardon, de islamcritici. Maar ik ben eigenwijs, en bekijk dat graag zelf. Behalve dat ik het boek al had gelezen. Ik vond het geestig, intelligent, af en toe met wilde overdrijvingen, maar omdat ze zo geestig is past dat prima en komt het geen moment dogmatisch over, wat wel het geval geweest was als ze een dorre, theoretische verhandeling had geschreven. Manji is echt een kind van het Amerikaanse feminisme, in de manier waarop ze het persoonlijke politiek maakt, en al haar stellingen onderbouwt met uit het leven, haar eigen leven gegrepen voorbeelden. Wel dacht ik toen ik het las, wacht even, dit is maar een<\/em> mogelijk verhaal, en ik ken inmiddels te veel vrouwen die heel andere ervaringen hebben dan zij, en even geldig. Maar een ding zat me nog niet lekker, en dat was de titel. Is het probleem echt de islam zelf, is dat wat ze zeggen wil? Zondag kreeg ik de gelegenheid om met mijn eigen ogen en oren waar te nemen.<\/p>\n Irshad Manji bespeelt de zaal als een volleerde media ster, en ik bedoel dat als een compliment. Ze houdt haar betoog spannend, heeft een eindeloze reeks persoonlijke anecdotes die ze makkelijk inbrengt, en is in het echt net zo geestig als in haar boek. Ze had het over de gevaren van cultureel relativisme (ik kom daar nog eens op terug), wat wil zeggen dat niet-moslims zo veel respect kunnen hebben voor het andere van een andere cultuur, dat ze de moslimvrouwen die opkomen voor hun eigen rechten niet durven ondersteunen uit angst om voor racist uitgemaakt te worden. <\/p>\n Misschien, dacht ik meteen. Ik ben niet bang om voor racist uitgemaakt te worden. Wel besef ik heel goed dat we op dit moment in een klimaat leven waarin elke kritiek op wat zich afspeeelt binnen moslimgemeenschappen ogenblikkelijk geconfisceerd wordt door het kamp dat bewijsmateriaal verzamelt tegen alles wat islam is, en dat maakt wel dat ik, net als veel moslims zelf, erg nadenk in welke kring, in welke context, ik wat zeg en hoe ik het zeg. Tja, het zou kunnen dat ik daar te voorzichtig in ben, dat is iets om over na te denken. <\/p>\n We moeten volstrekt outspoken<\/em> zijn over de rechten van vrouwen, zegt Manji, en ja, daar ben ik het mee eens. Alleen, denk ik meteen, ook daarvoor zijn er methoden en methoden, en ik ondersteun daarbij graag de vrouwen die dat op hun eigen manier willen doen binnen de moslimgemeenschappen. Er kunnen heel goede redenen zijn omdat zorgvuldig aan te pakken, en niet meteen iedereen tegen je in het harnas te jagen, of je buiten de gemeenschap te plaatsen door je zo te gedragen dat je alleen nog maar gezien wordt als een westerse feministe en niet langer als een moslim. Zoals dat ook toen gold, in de Tweede Golf, er waren vrouwen die luidkeels zeiden wat ze vonden – daar was ik een van, en vrouwen die het vriendelijker aanpakten, ook al omdat ze te maken hadden met dubbele loyaliteiten. Omdat ze rekening wilden houden met hun ouders, bijvoorbeeld, die als migrant hierheen waren gekomen en zich kapot hadden gewerkt. En achteraf gezien is het altijd heel goed geweest dat die verschillende stategieen naast elkaar konden bestaan. Dat onderwerp komt nog terug in de worshop van Eutopia, het is een thema van Halleh Gorashi. <\/p>\n Eerwraak, honorkillings<\/em>, de bedreigingen die met name moslimvrouwen treffen, daar mogen we onze ogen niet voor sluiten, zegt Manji. Absoluut mee eens. Maar, en nu komt de hamvraag, betekenen de misstanden en de bedreigingen van vrouwen dat er iets inherent mis is met de islam? vraagt Manji zich hardop af.<\/p>\n Manji geeft nog geen antwoord, ze laat ons daar even in een cliffhanger <\/em>zitten, alsof ze bezig is om een spannende soap op te bouwen, en vertelt over haar madrasa<\/em>, haar koranschool, waar ze al vroeg haar kont tegen de krib gooide en zich niet geliefd maakte. Wat haar als vrouw verteld werd beviel haar helemaal niet. Tenslotte, zei ze, was de eerste vrouw van Mohammed een zelfstandige, rijke vrouw, she was his boss<\/em>! Als ik terugkom, anderhalf uur later, staat Manji weer midden op de vloer met de microfoon in haar hand, inmiddels zijn drie andere vrouwen aangeschoven waaronder Nawal al Sadaawi en is het thema internationale solidariteit. Ik hoor haar zeggen dat solidariteit veel meer gebaseerd zou moeten zijn op waar we elkaar in vinden, en waar we gezamenlijk voor<\/em> zijn, dan een schijnsolidariteit gebaseerd op wat en wie we haten. Ook al weer mee eens. <\/p>\n Isrhad Manji groeide op in een gezin met een autoritaire en gewelddadige vader, en een moeder die daar niet tegen op kon. Eens vluchtte ze het dak op toen haar vader haar achterna zat met een mes, naar hij zei om haar oor af te snijden. Dat oor heeft ze nog, door haar verzet. ‘Ik dank Allah elke ochtend dat ik geboren ben in een samenleving waar ik de vrijheid heb gekregen om mijn eigen weg te gaan en te vluchten. Je kunt wel zeggen dat mijn vader me , nee niet geinspireerd heeft, maar me heeft opgejut, incited<\/em>‘. <\/p>\n Maar hoe heeft ze nou die vraag beantwoord, vraag ik zachtjes aan Famile. Ligt dat volgens haar aan de islam of niet? Haleluja. Daar kan ik in mee. je kunt er nog over van mening verschillen of ‘de Arabische patriarchale cultuur’ niet net zo goed een stereotype gaat worden als ‘de islam’, tenslotte zijn daarbinnen ook hele grote verschillen, en kun je moeilijk gaan beweren dat alle Arabische mannen hetzelfde zijn. Je kunt er ook nog over kibbelen wie<\/em> je bereikt met de provocerende manier waarop Irshad Manji te werk gaat, en wat<\/em> je daar mee bereikt, maar er is geen twijfel aan dat ze hoort binnen het spectrum van de vrouwen die binnen<\/em> de islam voor de rechten van vrouwen op willen komen. Ze is tien keer zo intelligent als Hirsi Ali, zegt een vrouw in de discussie onder elkaar na afloop. En het belangrijkste is dat ze zich niet buiten de islam plaatst, en niet van buitenaf gaat roepen dat wij allemaal achterlijk zijn, zegt een ander. Het belangrijkste is dat ze een zorgvuldig onderscheid maakt tussen cultuur en geloof, precies wat Hirsi Ali niet doet, waardoor zij in het kamp terecht is gekomen dat door moslims alleen maar gezien wordt als anti-islam. En waardoor ze de moslimvrouwen als achterban helemaal kwijt is geraakt.<\/p>\n De vraag is nog, maar daar was geen tijd meer voor, of de titel van haar boek dan niet erg misleidend is, al kun je je voorstellen dat het commercieel geen handige zet zou zijn om dat boek ‘het probleem met de patriarchale cultuur in moslimgemeenschappen’ te noemen. Ik had haar graag willen vragen of ze die titel bewust heeft gekozen, en of ze daar nu anders over denkt dan toen. Daar was geen tijd meer voor. Maar ik was erg tevreden dat ik me niet heb laten leiden door de oordelen van anderen en zelf ben gaan luisteren. <\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":" Na de waterscheiding, waarmee de mensheid verdeeld lijkt te zijn in moslimbashers, die zichzelf graag islamcritici noemen, versus de moslimknuffelaars, die zichzelf liever zien als voorstanders van een multi-etnische en multireligieuze niet-gepolariseerde samenleving, is elke nieuwe naam die zich in … Lees verder
\n<\/p>\n
<\/p>\n
<\/p>\n
<\/p>\n
<\/p>\n
<\/p>\n
<\/p>\n
<\/p>\n
<\/p>\n
\nEn dan, shit, is het tijd om naar mijn eigen workshop te gaan en vraag ik Famile naast me om goed te onthouden hoe ze de hamvraag uiteindelijk gaat beantwoorden. <\/p>\n
<\/p>\n
<\/p>\n
<\/p>\n
\nNiet, zegt Famile. Al dat gedoe over eer, wat zo gevaarlijk is voor vrouwen, is een kwestie van de Arabische, patriarchale cultuur. Het is een cultuur waarin mannen vrouwen zien als hun eigendom. Tegen die cultuur moeten we ons te weer stellen. We moeten solidair zijn met de vrouwen die tegen die cultuur in opstand komen, en tegen de mannen die denken dat ze de islam kunnen misbruiken om vrouwen op hun plaats te houden. Maar nee, de islam is een geloof, het is niet inherent onderdrukkend, het ligt niet aan de islam. Behalve dat moslims wel de plicht hebben om verantwoordelijkheid te nemen voor wat er in naam van de islam misdreven wordt.<\/p>\n
<\/p>\n