<\/p>\n <\/p>\n
E-Quality<\/a>, kenniscentrum voor emancipatie in de multiculturele samenleving, organiseerde op women Inc. afgelopen zondag een discussie over moslimfeminisme, en nodigde mij uit om een aftrap te komen geven met een inleiding van een kwartier. Waarop een hele reeks jongere vrouwen in zou gaan. Erg leuk dat ik daarvoor gevraagd was, en dat troostte me dat ik daarvoor de discussie met Manji en al Sadaawi moest verlaten. Mijn verhaal is bij vaste weblogbezoekers ondertussen wel bekend. Ik vertelde iets over mijn ervaringen in Gaza, tien jaar werken in een moslimsamenleving, wat mijn visie erg gekleurd heeft. In ieder geval weet ik heel goed dat er ook binnen islamitische landen sprake is van emancipatieprocessen, en dat elke uitspraak in de trant van ‘de islam onderdrukt vrouwen’ veel te simplistisch is. Ik vertelde ook wat over mijn positie in wat nu met terugblik de Tweede Golf is gaan heten. Dat ik begrijp dat veel jonge vrouwen, allo of auto, zich niet kunnen identificeren met het beeld dat is blijven hangen, feminisme is anti-man, tuinbroeken, carriere maken, net als mannen willen worden. Ik vertelde iets over mijn jarenlange werken in ‘gemengde’ vrouwengroepen, dat wil zeggen met vrouwen van allerlei verschillende etnische en religieuze achtergronden, en wat ik daarvan had geleerd: dat er niet een<\/em> emancipatieproces is maar vele, dat vrouwen zelf bepalen waar ze heen willen en dat er vele wegen leiden naar Rome – of Mekka. En dat je altijd moet beginnen waar de vrouwen zelf zijn. Dat kwam goed aan. Joan Ferrier van E-Quality naast me zei dat ze blij was met mijn speech. En toen kwam onder leiding van Tanja Jadnanansing het panel aan het woord: Marianne Vorthoren, Melinda Choo, Nilay Gozutok, Arianne Ortet, Chantal Gillard, Ouafilla el Allachi, met de gespreksleidster <\/p>\n Op de eerste stelling: is moslimfeminisme nog van deze tijd:<\/p>\n Marianne, moslim van inheems-Nederlandse oorsprong is er erg voor dat we de teksten, de koran, lezen vanuit het perspectief van vrouwen, omdat dat de moslimvrouwen empowert<\/em>. <\/p>\n Melinda zegt dat ze geen moslim is en ook geen feministe, maar dat ze het wel belangrijk vindt om te strijden voor gelijke rechten van vrouwen. <\/p>\n Chantal vindt het ook belangrijk dat moslimfeministes speciaal kijken naar de interpretatie van de islam. <\/p>\n Ouafilla zegt: ik ben vrouw, ik ben moslima, ik hoef me geen feministe te noemen want ik ben al geemancipeerd. En ik hoef niet met blote tieten buiten te lopen om te laten zien hoe feministisch ik ben. En ik laat me niets zeggen door mijn man, broer of vader, maar evengoed niet door de redactrice van Opzij.<\/p>\n Arianne zegt: maar je bent niet alleen, je hebt ook verantwoordelijkheden, je moet rekening houden met de anderen. Ik kon studeren omdat mijn vader dat goed vond. <\/p>\n Ouafilla: het gaat vooral om culturele belemmeringen. Mijn moeder, analfabete, kwam vroeger heel weinig buiten. Nu gaat ze met andere vrouwen zelf wat ondernemen, ze gaat sporten, een paar vrouwen zijn begonnen, en dan volgen de anderen. Veel moslimvrouwen zijn niet op de hoogte van hun rechten en plichten. Westerse feministes zeggen dat wij onderdrukt zijn, dat wij van de islam mannen moeten gehoorzamen. Veel vrouwen weten nog niet wat hun rechten en plichten zijn. Maar we moeten niet vergeten dat ook mannen niet alles mogen van de islam. <\/p>\n Marianne: je bereikt mensen niet als je alleen maar zegt: zo doen we dat niet in Nederland. <\/p>\n Ouafilla: het gaat om de beeldvorming, we worden afgeschilderd als slachtoffers. Ik kies er tijdelijk voor om thuis te blijven voor de kinderen. Dan krijg je meteen te horen: je mag zeker niet werken van je man. <\/p>\n Er volgt een stelling over feminisme en multuculturalisme, die elkaar uit zouden sluiten. Dat is een beetje een ingewikkelde, want dan moet je het er eerst over hebben wat je onder die termen verstaat. (Ik vind het een belangrijke maar cmplexe discussie, ik kom daar nog wel eens op terug)<\/p>\n Chantal zegt: het hangt er van af. Als je multiculturaliteit begrijpt als de erkenning dat diversiteit bestaat, en dat er heel erg veel verschillende Nederlanders zijn, dan kan het heel goed samen. Moslimfeministes voeren een andere emancipatiestrijd dan westerse feministes. Maar je moet niet doen alsof blanke feministes helemaal blanco zijn en geen cultuur of geen religie zouden hebben. <\/p>\n De discussie zet zich voort: Arianne vindt dat moslimfeminisme wat anders is, omdat een islamitische feministe lesbisch zijn nooit goed zal keuren, omdat je volgens de regels van de koran moet leven en geen extreme dingen kan doen. Maar in een andere reactie wordt er gezegd (ik moet bekennen dat ik in mijn aantekeningen niet meer kan vinden wie wat zei) dat moslimvrouwen veel meer moeten doen om zich te uiten, en dat er verschillende taken in te zien zijn, zoals de mannen meenemen. Bijvoorbeeld bij uithuwelijken, ook mannen moeten weten dat dat niet mag. Of de buitenwereld duidelijk maken dat heel veel moslimvrouwen de hoofddoek dragen uit vrije wil, uit overgave aan God. Of discussie voeren met feministes die steeds maar blijven zeggen dat wij onderdrukt zijn. Zoals Hirsi Ali die maar blijft zeggen dat ik onderdrukt ben, en dan zou ik uit moeten leggen dat dat niet waar is. <\/p>\n Ouafilla zegt: Mijn man vind het helemaal geen probleem dat hij op de kinderen past als ik het weekeinde weg ben, en hij stofzuigt, ik zou willen dat mensen ophielden met over ons te praten alsof we allemaal door mannen worden onderdrukt. En trouwens, zegt iemand, ook mannelijke imams kunnen onze bodgenoten zijn, er zijn er al heel wat die heel goed weten dat uithuwelijken niet mag en dat ook zeggen. <\/p>\n Er was nog veel te zeggen, maar de tijd was veel te kort. Dit soort discussies moeten veel meer plaats vinden. <\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":" E-Quality, kenniscentrum voor emancipatie in de multiculturele samenleving, organiseerde op women Inc. afgelopen zondag een discussie over moslimfeminisme, en nodigde mij uit om een aftrap te komen geven met een inleiding van een kwartier. Waarop een hele reeks jongere vrouwen … Lees verder
\n
\n
\n(de vrouwen van E-Quality, links Joan Ferrier)<\/p>\n
\nIk vertelde ook dat ik veel had geleerd van vrouwen met dubbele loyaliteiten, die een dubbele strijd te voeren hadden, ook toen al. Voor meer vrijheid binnen hun eigen gemeenschappen en families, maar tegelijkertijd ook tegen racisme, vooroordelen en achterstelling in de buitenwereld. En hoe goed ik begrijp dat wat aan de buitenkant er soms uitziet als schipperen, compromissen sluiten, in feite een poging is om een balans te vinden tussen “ik” en “wij”, tussen individuele vrijheid en loyaliteit met de eigen achterban. Waarvan de feministes die denken dat emancipatie alleen maar “ikke, ikke en de rest kan stikken” nog wel iets kunnen leren. Uiteraard zei ik ook iets over het Opzij-feminisme, waar ik me niet in kan vinden, met die ongelooflijk domme uitspraak van Cisca Dresselhuys dat vrouwen met hoofddoeken er bij haar op de redactie niet inkwamen – het begin van een reeks blunders waarmee ze de migrantenvrouwen van zich afstootte en een reden te meer dat het westers feminisme bij migrantenvrouwen een slechte naam heeft gekregen. En sprak de hoop uit dat de aanwezige vrouwen zouden zien dat er ook nog andere vormen van feminisme mogelijk zijn. De tweede generatie migrantenvrouwen, die in hun diversiteit ook hier aanwezig waren hebben al een enorme inhaalslag gemaakt. Ook weet ik nu van heel dichtbij hoeveel vrouwen aan het werk zijn om om te komen voor hun rechten binnen<\/em> de islam. Vandaar dat ik de term moslimfeminisme in het geheel niet achterhaald vind. Feitelijk is juist die stroming, hoe vrouwen die zelf ook noemen willen, nu juist net goed op gang. En als laatste opmerking wilde ik nog kwijt dat ik me daarbij graag opstel als bondgenote. <\/p>\n
\n(Tanja Jadnanansing)<\/p>\n
\n(het panel)<\/p>\n
<\/p>\n
<\/p>\n
<\/p>\n
<\/p>\n
<\/p>\n
<\/p>\n
<\/p>\n
<\/p>\n
<\/p>\n
<\/p>\n
<\/p>\n