{"id":13367,"date":"2009-04-05T07:36:49","date_gmt":"2009-04-05T06:36:49","guid":{"rendered":"http:\/\/www.anjameulenbelt.nl\/weblog\/2009\/04\/05\/zionistisch-links\/"},"modified":"2018-01-03T13:36:52","modified_gmt":"2018-01-03T12:36:52","slug":"zionistisch-links","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.anjameulenbelt.nl\/weblog\/2009\/04\/05\/zionistisch-links\/","title":{"rendered":"Zionistisch links?"},"content":{"rendered":"<p>(professor Zeev Sternhell)<\/p>\n<p>Eens was Israel ook populair bij links, bij socialisten en sociaal-democraten. Ook ik had een romantisch beeld over de nieuwe maatschappij die daar werd geschapen, met zijn kibbutzim als experiment in egalitair en solidair samenleven. Die kibbutzim zijn al lang praktisch ter ziele, en de vraag is wat &#8216;links&#8217; in Israel nog betekent, zeker nu er met minieme oppositie een flinke politieke ruk naar rechts plaatsvindt, zo rechts dat je vrijwel alleen nog kunt spreken in gradaties van rechts, ultrarechts, ultra-nationalistisch rechts en orthodox-nationalistisch rechts. Tsipi Livni, die geheel ten onrechte nog wordt gezien als een beetje van het &#8216;midden&#8217; &#8211; dat naar onze verhoudingen ook al behoorlijk rechts is &#8211; kiest er nu voor om in de oppositie te gaan nu ze geen aantrekkelijke funktie aangeboden heeft gekregen in de nieuwe regering. Ze verwijt Liebermann en Netanyahu dat ze &#8216;Annapolis&#8217; afwijzen, en daarmee de twee-staten-oplossing. Waarmee er een einde is gekomen aan het vredesproces. Zegt ze.<br \/>\n<!--more--><br \/>\nHoewel iedereen die de zaken de afgelopen jaren nauwlettend heeft gevolgd weet dat er al heel lang geen sprake meer was van enig vredesproces. En dat ook Livni, toen ze de kans had, maar door ging om de laatste kansen op een Palestijnse staat naast Isra\u00ebl om zeep te helpen door de nederzettingenbouw uit te breiden. Net als Barak, met Livni, een moorddadige oorlog tegen Gaza begon waarbij geen van de doelen zijn bereikt die werden genoemd: Hamas werd niet ten val gebracht maar staat nu sterker dan voorheen, soldaat Shalit werd niet bevrijd, de bewapening van Hamas gaat gewoon door, en de propagandaoorlog is ook al niet gewonnen. En Barak, van wat er nog restte van de Arbeidspartij, is naar nog rechtser overgelopen omdat hij geilde op een positie in de regering, en de laatste Israeli&#8217;s die nog geloofden dat de Arbeidspartij toch nog een soort van links was, liggen nu in crisis. Het wezenlijke verschil tussen iemand als Livni en iemand als Netanyahu, is dat Livni <em>zegt<\/em> dat ze voor een vredesproces is maar dat in werkelijkheid vooral saboteert, en Liebermann geen zin heeft om te liegen. En de enige reden waarom Netanyahu Livni nog wel in de regering had willen hebben, is dat ze voor het goedgelovige westen nog wel een vredelievend image had &#8211; hoewel dat een deuk heeft gekregen met de oorlog tegen Gaza. Livni zegt nog dat er aan de andere kant geen partner is om mee te praten, Liebermann zeggen gewoon waar het op staat: <em>Israel<\/em> is geen gesprekspartner voor vrede, dat wil zeggen, wanneer vrede zou betekenen dat er een Palestijnse staat moet komen. <\/p>\n<p>Ze&#8217;ev Sternhell, een bekende Israelische professor, heeft een paar belangwekkende studies over de relatie tussen links en zionisme op zijn naam staan. In een artikel in Haaretz schrijft hij een artikel met de vraag of er nog iets over is van &#8216;zionistisch links&#8217; dat die naam mag hebben. En aangezien het al snel duidelijk is dat zijn antwoord &#8216;nee&#8217; is komt hij bij de vraag wat &#8216;links&#8217; in Israel \u00fcberhaupt voorstelt en voor heeft gesteld.<\/p>\n<p>Een punt bij het verklaren van de afwezigheid van een oprecht, overtuigend links is het feit dat de geschiedenis van Isra\u00ebl bestaat uit de strijd om land, meer land, en dat dat nu eenmaal nationalistisch extremisme oproept, en een agressieve militaire machtscultuur die vloekt met de uitgangspunten van een socialisme, of sociaal-democratie. Een tweede reden is dat Israel nooit een traditionele arbeidersklasse heeft gehad, die een strijdbare cultuur heeft voortgebracht, die in westerse landen als gedachtengoed blijft bestaan ook als het in de originele vorm is verdwenen. <\/p>\n<p>Arbeidersklasse, in het verleden, was een codewoord voor de <em>Histadruth<\/em>, de bureaucratische zionistische organisatie die zichzelf verkocht als een vakbeweging, maar in werkelijkheid vooral opkwam voor de belangen van het zionisme, meer dan voor de arbeiders. Duidelijk was dat Arabische arbeiders binnen Israel niet aan hoefden te kloppen. Het Israelisch &#8216;socialisme&#8217; was altijd een mythe die in werkelijkheid bestond uit het veroveren van het land. Wat er van de Arbeidspartij over is heeft zoveel meer met macht dan met socialisme uitstaande, dat ze bereid zijn om de laatste principes op te geven om maar in die rechtse regering te komen, zegt Sternhell, van huis uit zowel socialist als zionist &#8211; voor zover dat kan. Alle hoop dat links zich nog kan herstellen zijn inmiddels verdwenen, zegt hij. Ook Peres heeft alles van waarde vernietigd,  en het is geen toeval dat hij met gemak over kon lopen naar Kadima. En alle andere leiders die eens van de Arbeidspartij waren, Benjamin Ben-Eliezer en Barak zijn van hetzelfde laken een pak. De partij is geen middel tot langzame maatschappijverandering, altijd moeizaam, maar een vehikel om in het kabinet te komen, ook als dat kabinet voornamelijk uit extreem rechts bestaat.<\/p>\n<p>Echt links, Sternhell noemt het &#8216;natuurlijk links&#8217; komt altijd instinctief op voor de zwakkeren, de onderdrukten, de armen, tegen de sterken en tegen de staat zelf als dat moet. &#8216;Natuurlijk links&#8217; accepteert geen uitbuiting, en geen onrecht dat inherent is aan het kapitalisme. Zelfs als ze niet meteen een alternatief hebben, dan nog stellen ze zich teweer tegen co-optatie in een neo-conservatief systeem en houden vast aan de principes van een welvaartsstaat. In de politieke arena zal links dus altijd enig wantrouwen houden tegen gevestigde macht. In werkelijkheid is wat nog links heet verschrikkelijk conformistisch geworden, en hebben ze een groot gebrek aan moed. En zonder moed is er geen toekomst.<\/p>\n<p>Bovendien, werkelijk links denkt niet alleen aan de eigen rechten, maar erkend dat andere mensen ook rechten hebben waarvoor je op hoort te komen. Werkelijk links zou dus niet in staat zijn om de destructie van Gaza aan te zien en daar onverschillig bij te blijven, en zou spuugmisselijk worden van de smoezen die er verzonnen worden om die aanval recht te praten. En om het nog breder te zien: had de Arbeidspartij werkelijk als uitgangspunt gehad dat alle mensen gelijkwaardig zijn, dan zouden ze nooit aan de nederzettingen-kolonisatie zijn begonnen na de Zes-daagse oorlog in 1967. Had werkelijk links ook werkelijk een twee-statenoplossing gewild. dan waren ze daar al vele jaren geleden mee begonnen en zou de gehele regio er nu anders uitzien. <\/p>\n<p>Maar het overgrote deel van wat zich links noemde, van de oudere pioniers als Peres en Moshe Dayan en de veteranen van Palmach tot en met de beroemde schrijvers, en de vroegere kibbutsniks heeft nooit wat anders gedaan dan de bezetting van &#8220;Groot-Israel&#8221; goed te keuren, dan wel geen vinger uitgestoken om die tegen te houden. En dat is nooit anders geweest: ook onder Barak, van de Arbeidspartij, is de nederzettingenbouw uitgebreid. En elke poging om links van de Arbeidspartij opnieuw een werkelijk links op te bouwen is ge\u00ebindigd in lafheid. Links in Israel, voor zover het ooit die naam mocht hebben, en voorzover er iets had kunnen bestaan dat zowel zionistisch als socialistisch was, heeft allang geleden zelfmoord gepleegd. <\/p>\n<p>Zegt Sternhell. Een tijd geleden leek hij nog te geloven dat er ook zoiets mogelijk is als een waardig, een socialistisch zionisme. Het klinkt alsof hij langzamerhand dat geloof kwijt aan het raken is. Ik wil er nog wel eens op terugkomen waarom ik denk dat zionisme en links per definitie tegengesteld zijn. Je kunt niet besluiten dat een land het bezit is van \u00e9\u00e9n etnisch-religieuze groepering, en tegelijk vast blijven houden aan de principi\u00eble gelijkwaardigheid van mensen. Dat kan theoretisch niet, en dat kan in de praktijk ook niet. De ruk naar rechts is niets meer het logische vervolg van een proces dat al voor 1948 is ingezet: zoveel mogelijk land veroveren voor joden, zoveel mogelijk verdrijven van de oorspronkelijke niet-joodse bevolking, een scherpe tweedeling in de samenleving, met verschillende regels, wetten en praktijken voor joden en niet-joden. En proces dat alleen tegengehouden had kunnen worden wanneer het zionistische principe van een joodse staat zou zijn omgezet in een democratische staat voor alle burgers. Maar daar wil het overgrote meerderheid van de joodse burgers van Isra\u00ebl nog steeds niets van weten. <\/p>\n<p>Het artikel van Sternhell, Why are there no more worthy Zionists? <a href=\"http:\/\/www.haaretz.com\/hasen\/spages\/1076221.html\">hier.<\/a><br \/>\nZie over Sternhell, <a href=\"https:\/\/www.anjameulenbelt.nl\/weblog\/2008\/09\/26\/sternhell\/\">hier<\/a>.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>(professor Zeev Sternhell) Eens was Israel ook populair bij links, bij socialisten en sociaal-democraten. Ook ik had een romantisch beeld over de nieuwe maatschappij die daar werd geschapen, met zijn kibbutzim als experiment in egalitair en solidair samenleven. Die kibbutzim &hellip; <a href=\"https:\/\/www.anjameulenbelt.nl\/weblog\/2009\/04\/05\/zionistisch-links\/\">Lees verder <span class=\"meta-nav\">&rarr;<\/span><\/a><\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":"","_jetpack_memberships_contains_paid_content":false},"categories":[2],"tags":[227],"jetpack_sharing_enabled":true,"jetpack_featured_media_url":"","_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.anjameulenbelt.nl\/weblog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/13367"}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.anjameulenbelt.nl\/weblog\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.anjameulenbelt.nl\/weblog\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.anjameulenbelt.nl\/weblog\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.anjameulenbelt.nl\/weblog\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=13367"}],"version-history":[{"count":2,"href":"https:\/\/www.anjameulenbelt.nl\/weblog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/13367\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":112543,"href":"https:\/\/www.anjameulenbelt.nl\/weblog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/13367\/revisions\/112543"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.anjameulenbelt.nl\/weblog\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=13367"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.anjameulenbelt.nl\/weblog\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=13367"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.anjameulenbelt.nl\/weblog\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=13367"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}