{"id":13456,"date":"2009-04-12T07:16:35","date_gmt":"2009-04-12T06:16:35","guid":{"rendered":"http:\/\/www.anjameulenbelt.nl\/weblog\/2009\/04\/12\/gij-zult-niet-stelen\/"},"modified":"2009-04-12T08:52:39","modified_gmt":"2009-04-12T07:52:39","slug":"gij-zult-niet-stelen","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.anjameulenbelt.nl\/weblog\/2009\/04\/12\/gij-zult-niet-stelen\/","title":{"rendered":"Gij zult niet stelen"},"content":{"rendered":"

aaaakerk-4.jpg<\/a><\/p>\n

Het is alweer Paasdag, straks de dienst. En ik had nog niet geschreven over de dienst van vorige week, in de Amsterdamse studentenekklesia. Mijn linkse kerk, die ook deze keer weer de bijnaam die ik haar heb gegeven eer aandeed. Verbinding tussen eeuwenoude woorden en de actualiteit van een economische crisis.
\n
\n“Als de 6300 miljard die door de G-20ers in de bancaire economie wordt gepompt besteed zou worden aan de verheffing van de armen van deze wereld, dan zou de armoede voor vijftig jaar volledig uitgebannen zijn. En daarmee voor altijd, heeft iemand uitgerekend”. Aan het woord is Kees Kok, die de dienst inleidt. ” Dat is het perspectief van de God van de bijbel, van Jacon, Israel, Mozes, de profeten, van Jezus – de God die deze aarde geschapen heeft als vruchtbare bodem voor alle mensen. Een groot deel van de mensheid wordt bestolen – uitgezogen door andere goden – de heren der schepping. En daarom staan schreeuwend arm en stinkend rijk nog altijd tegenover elkaar, gescheiden door blinde muren”. <\/p>\n

Het drempelgebed. De eerste liederen. <\/p>\n

Aarde, werk van uw handen, kaalgeslagen, ontgroend uitgeput en vergiftigd, gaten gebrand in de hemel.
\nAarde, ontheiligd, verschopt door de voeten van haar bewoners, vertreden de eeuwige woorden, vertrapt de rechten der armen.<\/em><\/p>\n

Het verhaal van Achab, in het boek 1 Koningen, Achab, koning van Israel, die al rijk is maar ook nog de wijngaard wil van zijn buurman. En hem laat vermoorden, als hij die niet af wil staan. En dan door Elia de profeet vervloekt wordt om wat hij heeft gedaan en dan tot inkeer komt, en vooraan ‘ingetogen rond gaat’. <\/p>\n

We zingen het lied tegen de nieuwe armoede:<\/p>\n

Er schreeuwt een mens, onrecht, de schreeuw van de hongersnood. Er werd op hoog gezag besloten: een deel van de mensheid hoeft geen brood. Odat wie rijk is rijk kan blijven leven, wie heeft, hem wordt gegeven, onrecht en de rest mag dood.<\/em><\/p>\n

aaaakerk-1.jpg<\/a><\/p>\n

Geeske Hovingh houdt de toespraak, de preek, en komt met al even ferme taal: <\/p>\n

Plastic zeil tussen de bomen gespannen, kleine, slordig opgezette tentjes.
\nMensen in de rij voor een kop waterige soep, hun gezichten grauw,
\nafgepeigerd.
\nZijn het beelden van een vluchtelingenkamp in Darfur?
\nEen sloppenwijk van Rio?
\nNee, dit is Tent City, een open veld langs het spoor in Sacramento-California. <\/p>\n

En dan blijkt Amerika inderdaad het land van de onbegrensde mogelijkheden
\nwant geen van de bewoners van dit kamp had ooit voor mogelijk gehouden
\nonder een tentzeil te moeten bivakkeren, op een plek zonder elektriciteit en
\nmet slechts twee tuinslangen water per 350 mensen.
\nDesalniettemin groeit Tent City. Niet lang geleden bezaten haar bewoners nog
\nmooie huizen vol zoete familiefoto\u2019s, barbecuefeestjes in de tuin en met
\nThanksgiving een mooie kalkoen op tafel. Maar nu zitten hun eigendommen
\nsoms in \u00e9\u00e9n enkel winkelwagentje. <\/p>\n

Het werkloosheidscijfer in de Verenigde Staten is als gevolg van de crisis nu
\nopgelopen tot boven de 8 procent, de afgelopen maanden zijn 4,4 miljoen
\nbanen verdampt. Dat maakte het voor veel mensen onmogelijk om de
\nhypotheek af te lossen van hun ooit zo gunstig aangeschafte droomhuis. Het
\ngevolg daarvan was weer dat ze ineens nog maar twee salarisstroken
\nverwijderd waren van dakloosheid en hun American dream in duigen viel. <\/p>\n

In juli 2007 werd er voor het eerst over de kredietcrisis gerept. Op internet
\nvind je allerlei analyses over de mogelijke oorzaken ervan, maar als het
\nbankiers al niet lukt het te begrijpen, dan mij als niet-econoom al helemaal
\nniet. Toch werden me tussen de raadselachtige termen als: subprime
\nmortgages, collateralized debt obligations en frozen credit markets twee
\ndingen duidelijk: allereerst dat er in de loop der jaren in de economie een
\noverstap is gemaakt van feitelijk geld naar fictief geld, waardoor velen zich
\nonterecht rijk rekenden. De jaarlijkse groei van kredieten bedroeg de
\nafgelopen tien jaar gemiddeld viermaal de groei van de zogeheten re\u00eble
\neconomie.
\nEn achter alle technische verklaringen zit nog een wezenlijk gegeven: er is op
\ngrote schaal gejat. Ergens is op hogerhand besloten dat een deel der
\nmensheid geen brood hoeft, opdat wie rijk is, rijk kan blijven leven. <\/p>\n

Deze crisis komt voort uit de gedachte dat de toekomst altijd synoniem is met
\ngroei. The sky als the limit beschouwen en dan ineens onder ogen moeten
\nzien dat die sky uit luchtbellen bestaat die nu een voor een uiteenspatten. De
\nwereldwijde gevolgen zijn dalende koersen, sluitende fabrieken, stilstaande
\nvrachtwagens en de kleine man die in zijn tentenkamp zit en hoort hoe de
\nregen op het zeil druppelt. Hij is een van de vele slachtoffers van de
\ngraaicultuur, van onrecht dat zich voortplant. <\/p>\n

Een continent verderop zit nog een man onder het tentzeil. Zijn land was in
\nopbouw, er gloorde hoop aan de horizon, maar nu zijn ineens de geldkranen
\ndichtgedraaid. Afrika heeft \u2018even geen prioriteit\u2019, het is op dit moment vooral
\nzaak de eigen machines draaiende te houden en ook in Nederland worden de
\nstemmen luider van mensen die ontwikkelingshulp definitief willen afschaffen. <\/p>\n

De ontwikkelingsorganisatie Oikos is tot de schrikbarende conclusie gekomen
\ndat er momenteel per saldo vierhonderd miljard dollar meer Afrika uit- dan
\ninstroomt. Dit bedrag gaat op aan het betalen van schulden, kapitaalvlucht en
\nwinst op investeringen. In gewone mensentaal: jij vindt een diamant, ik geef
\nje een tientje en ik verkoop \u2018m voor duizend dollar. Dat soort winsten dus.
\nDat soort diefstal dus. <\/p>\n

Bisschop Muskens bezocht in 1996 het Mexicaanse platteland en maakte er
\nmee hoe arme boeren, gesteund door de katholieke kerk, stiekem lappen
\ngrond van grootgrondbezitters terugnamen om dit als akkerland te bewerken.
\nHij toonde daar begrip voor met de woorden: \u2018Armoede is onrecht en een
\nzonde. Het is een gevolg van diefstal op hogerhand en als mensen daardoor in
\nonleefbare situaties terecht komen, dan valt deze vorm van diefstal wat mij
\nbetreft te rechtvaardigen\u2019.
\n <\/em><\/p>\n

aaaakerk-2.jpg<\/a><\/p>\n

Wijn en brood, de viering van de eucharistie:<\/p>\n

Wie zegt:
\nik geloof in God, ik geloof in God,
\nen roept Heer, Heer, –
\nmaar welvaart wil, koste wat kost,
\nen geld slaat
\nuit de doodsnood van armen: hij loochent hem die heeft gezegd:
\nik ben een God van armen.<\/p>\n

Wie hier dit uur zijn hand ophoudt,
\nbrood neemt en eet, die zegt daarmee:
\ndat hij een nieuwe wereld wil,
\nwaar boord en vrijheid is
\nvoor alle mensen.
\nEn wie uit deze beker drinkt,
\nkiest voor een nieuw verbond
\nmet alle mensen. <\/p>\n

Het lied van Micha, over de oorlog die we afleren, waarvan de laatste zinnen altijd in mijn keel blijven steken omdat ik dan Gaza zie:<\/p>\n

En niemand schrikt meer wakker in de nacht
\nen niemand vreest nog voor een nieuwe morgen.<\/em><\/p>\n

En dan denk ik weer over de absurditeit van mensen die beweren dat religie iets hoogstpersoonlijks is, “dat doe je maar thuis”, “val ons daar niet mee lastig”. Een beetje thuis vroom gaan zitten wezen, daar waar het niet nodig is, en je niet bemoeien met de wereld? Dat is niet waar het woord dat wij hebben meegekregen over gaat. <\/p>\n

aaaakerk-3.jpg<\/a><\/p>\n

(De hele preek, en het bijbelfragment zijn te lezen op de website van de Ekklesia, hier<\/a>)<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Het is alweer Paasdag, straks de dienst. En ik had nog niet geschreven over de dienst van vorige week, in de Amsterdamse studentenekklesia. Mijn linkse kerk, die ook deze keer weer de bijnaam die ik haar heb gegeven eer aandeed. … Lees verder →<\/span><\/a><\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":"","_jetpack_memberships_contains_paid_content":false},"categories":[1,8],"tags":[],"jetpack_sharing_enabled":true,"jetpack_featured_media_url":"","_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.anjameulenbelt.nl\/weblog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/13456"}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.anjameulenbelt.nl\/weblog\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.anjameulenbelt.nl\/weblog\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.anjameulenbelt.nl\/weblog\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.anjameulenbelt.nl\/weblog\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=13456"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.anjameulenbelt.nl\/weblog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/13456\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.anjameulenbelt.nl\/weblog\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=13456"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.anjameulenbelt.nl\/weblog\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=13456"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.anjameulenbelt.nl\/weblog\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=13456"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}