{"id":13619,"date":"2009-05-08T09:30:32","date_gmt":"2009-05-08T07:30:32","guid":{"rendered":"http:\/\/www.anjameulenbelt.nl\/weblog\/2009\/05\/08\/kleintje-psychologie\/"},"modified":"2011-07-26T15:39:22","modified_gmt":"2011-07-26T13:39:22","slug":"kleintje-psychologie","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.anjameulenbelt.nl\/weblog\/2009\/05\/08\/kleintje-psychologie\/","title":{"rendered":"Kleintje psychologie: het culturele dier"},"content":{"rendered":"

baumeister.jpg<\/a><\/p>\n

Dat afgewezen worden, er niet bij horen, een pijnlijk en moeilijk te verwerken gevoel is weet iedereen die het wel eens is overkomen uit eigen ervaring. Maar het is inmiddels ook wetenschappelijk aangetoond dat afwijzing een schadelijk effect heeft op het sociale dier dat we mens noemen. Mensen worden er minder sociaal van.
\n
\nVerhaal over Amerikaanse psycholoog Roy Baumeister in de VN van deze week. Zijn proefkonijnen kregen te horen dat niemand met ze wilde samenwerken. De impact bleek enorm en aantoonbaar. Gekwetste ego’s reageerden meteen daarop agressiever en meer bereid om anderen te kwellen. Ook nam sociaal gedrag zienderogen af. Tegelijk zag je dat afwijzing een tijdelijke afstomping voor pijn en emotie veroorzaakte, vergelijkbaar met een flinke dreun op je hoofd met een baksteen. Bij die verdoving hoort ook dat er minder empathie wordt opgebracht voor anderen. <\/p>\n

Het is terug te vinden in zijn boek: The cultural animal.<\/em> In een later artikel schrijft hij -voorzichtig – over de maatschappelijke gevolgen van afwijzing – onder meer verhoogde agressiviteit, slechte prestaties op school en zelfdestructief gedrag – precies de eigenschappen die je vaker zult aantreffen binnen minderheden. (En dan met name bij mannelijke adolescenten, of dat nu in Amerikaanse zwarte getto’s plaatsvindt of in ‘krachtwijken’ in Nederlandse steden, of in de Franse banlieus). Eigenschappen die vervolgens niet zullen worden toegeschreven aan de afwijzing door de meerderheid, maar gezien zullen worden als een ‘culturele eigenschap’ van die betreffende minderheid. Wat vervolgens weer bijdraagt aan hun afwijzing.<\/p>\n

Ik zou die gedachtengang nog wel verder willen uitbreiden, wat gebeurt er met mannelijke adolescenten binnen de blanke meerderheid, die ook een groter risico lopen op afwijzing? Die kunnen hun gekrenkte ego in ieder geval nog opvijzelen door zich af te zetten en superieur te voelen aan de minderheid. En zo houdt de kloof zichzelf in stand.<\/p>\n

Baumeister is zelf terughoudend in het trekken van zulke conclusies, maar voor mij ligt het voor de hand om er aan te denken hoe we in Nederland met vereende krachten het verschijnsel ‘kutmarokkaantjes’ hebben gecre\u00eberd, en tegelijk ook de blanke reactie daarop. Ja, zegt hij aarzelend in het interview, waarschijnlijk is een samenleving beter af als iedereen zich geaccepteerd voelt als een waardevol lid ervan. Maar dat we dat niet voor elkaar krijgen heeft oude evolutionaire oorsprong: eens was het voor het overleven belangrijk om de eigen mensen te vertrouwen en mensen van andere groepen te wantrouwen. In een moderne maatschappij waarin we allemaal moeten samenleven is dat geen heilzame houding meer. Maar kennelijk leert onze moderne, verlichte beschaving dergelijke archa\u00efsche mechanismen niet zomaar af. Of erger: kan daar weer in terugvallen.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Dat afgewezen worden, er niet bij horen, een pijnlijk en moeilijk te verwerken gevoel is weet iedereen die het wel eens is overkomen uit eigen ervaring. Maar het is inmiddels ook wetenschappelijk aangetoond dat afwijzing een schadelijk effect heeft op … Lees verder →<\/span><\/a><\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":"","_jetpack_memberships_contains_paid_content":false},"categories":[6],"tags":[88,166],"jetpack_sharing_enabled":true,"jetpack_featured_media_url":"","_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.anjameulenbelt.nl\/weblog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/13619"}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.anjameulenbelt.nl\/weblog\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.anjameulenbelt.nl\/weblog\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.anjameulenbelt.nl\/weblog\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.anjameulenbelt.nl\/weblog\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=13619"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/www.anjameulenbelt.nl\/weblog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/13619\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":53530,"href":"https:\/\/www.anjameulenbelt.nl\/weblog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/13619\/revisions\/53530"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.anjameulenbelt.nl\/weblog\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=13619"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.anjameulenbelt.nl\/weblog\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=13619"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.anjameulenbelt.nl\/weblog\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=13619"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}