<\/p>\n <\/p>\n
In de Balie: een belangrijke en sympathieke avond over de vraag: wat moet er veranderen aan het Nederlandse uitzetbeleid? Georganiseerd door Vrij Nederland en de Balie. Ben ik op zich al blij om, eens was VN voor mij een geengageerd weekblad, en dat leek bijna weg. Chris Keulemans en Pieter van den Blink leidden de ’teach in’, een begrip dat alleen de oude activisten onder ons nog bleken te kennen maar wat mij betreft in ere hersteld mag worden: een avond zonder opsmuk, zelfs de zaal lag er in rauwe vorm bij zonder fraaie belichting, met veel deskundigheid, veel feiten, en de uiteindelijke vraag: hoe kunnen we in actie komen. Hoewel de avond op het laatste nippertje was georganiseerd, zat de zaal stampvol, en zaten er meer belangstellenden in het zaaltje ernaast naar het scherm te kijken. Salto zond het life uit.
\n
\n
<\/p>\n
<\/p>\n
<\/p>\n
<\/p>\n
Daar waren allereerst de mensen die het zelf betreft: Massoud Banbersta, inmiddels vrijgelaten overlevende, Christy Kondehson, de schoonmoeder van een man die nog steeds vastzit, en dan de betrokken deskundigen: Eduard Nazarsky van Vluchtelingenwerk, Hilde van Asperen van het advokatencollectief Rotterdam, professor Kalmthout, Jan Mulder, ex-directeur VC Ter Apel, Ed van Thijn, Nanda Oudejans, Marion Bloem, kunstenaar Huub van der Lubbe, een ploeg mensen van Loesje, en een hele reeks activisten en betrokken mensen uit het landelijke of locale vluchtelingenwerk. <\/p>\n
\n(Ivan Wolffers en Marion Bloem)<\/p>\n
\n(Van Kalmthout)<\/p>\n
<\/p>\n
Een van de eerste statements: als de staat iemands vrijheid ontneemt is die ook verantwoordelijk voor diens leven. De aanleiding was uiteraard de brand op Schiphol, en de vraag naar de verantwoordelijkheid van de zittende ministers die het allemaal wel adequaat vonden. Maar duidelijk was dat de werkelijke problematiek, hoe gaan we om met vluchtelingen en asielzoekers, hoe doen we het uitzetbeleid, al veel langer bestaat en veel dieper gaat. De recente problemen zijn duidelijk: er worden mensen opgesloten zonder voldoende veiligheid, omdat het op een koopje moet. Dat Schiphol brandgevaarlijk was was al langer bekend, de verantwoordelijke ministers hebben dus een onaanvaardbaar risico genomen, dat levens heeft gekost. <\/p>\n
Maar het grote probleem is dat er duizenden vreemdelingen in bewaring zitten opgesloten in “uitzetcentra”, waar ze in principe niet langer dan 28 dagen zouden mogen zitten. In werkelijkheid zitten mensen daar vaak maandenlang, soms meer dan een half jaar, zonder privacy, zonder activiteiten, soms met twee, drie, vier, in Tilburg nog meer mensen op een cel. Op papier heeft iedereen een advocaat, maar medische hulp is ontoereikend – het is de bedoeling dat mensen weg gaan, niet dat ze worden behandeld. Veel van de mensen die de spanningen niet aan kunnen en soms letterlijk gek worden worden kalm gehouden met medicijnen, maar platspuiten is niet hetzelfde als behandelen. <\/p>\n
<\/p>\n
<\/p>\n
<\/p>\n
<\/p>\n
Van Kalmthout heeft de situatie steeds slechter zien worden. Voor de Bijlmerramp werd het aantal vluchtelingen nauwelijks als een probleem gezien, mensen kregen een sofinummer, pastten zich aan, begonnen een leven. Maar nu doet de overheid alsof het om een probleem gaat dat erger is dan de criminaliteit. Ondertussen is een kwart van de mensen die in detentie zitten vluchteling, die vast zitten om geen andere reden dan dat ze niet over de juiste papieren beschikken. De stemming is langzamerhand omgeslagen, alsof die mensen criminelen zijn. Zo is het al normaal dat er met helicopters naar ‘voortvluchtige’ vluchtelingen wordt gezocht. Kalmthout benadrukt het nog eens: zonder papieren, dus ‘illegaal’ in Nederland verblijven is niet strafbaar. Hoewel we ons af moeten vragen of de mensen niet veel beter af zouden zijn als dat wel strafbaar zou zijn, want wie veroordeeld is heeft tenminste rechten: die weet hoe lang hij vastgehouden mag worden, en heeft recht op frisse lucht, activiteiten, bezoek, medische zorg.<\/p>\n
Tot mijn grote spijt is het uitzetbeleid van Nederland niet in strijd met de internationale verdragen, eenvoudigweg omdat er in die verdragen te weinig is vastgelegd over de rechten van vluchtelingen, zegt Kalmthout. We gaan langzamerhand naar twee verschillende rechtssystemen. een systeem voor ‘ons’, met een reeks van rechten, ook voor wie zich niet aan de wet houdt. En dan een ander systeem voor illegaal gemaakte mensen, die daar niet onder vallen, en die dus buitengesloten worden van normale mensenrechten. Zo worden er jaarlijks honderden kinderen opgesloten in penetentiaire instellingen, terwijl dat normaal met kinderen helemaal niet mag. En dan maakt het ook nog heel erg uit waar je opgesloten wordt, in Zestienhoven, Ter Apel of Tilburg, want er is geen sprake van een eenduidig beleid. <\/p>\n
<\/p>\n
<\/p>\n
\n(Van Thijn)<\/p>\n
\n(Nazarsky)<\/p>\n
Hoe kan het dat kinderen niet opgesloten mogen worden en het toch gebeurt, is een vraag uit de zaal. Kalmthout zegt dat hij al jaren protesteert. Het mag niet. Het gebeurt toch. En dat illustreert precies waar het om gaat.<\/p>\n
En is het ‘uitzetbeleid’ daarmee succesvol? In het geheel niet. Van de mensen die worden vastgehouden wordt uiteindelijk maar 35% ‘succesvol’ uitgezet en 12% komt vervolgens weer terug het land in. Het werkt dus ook nog niet eens. Wat er wel gebeurt is dat er mensen na 13 maanden opsluiting en isolement zo gek worden dat ze alles ondertekenen als er maar verandering komt in de situatie, dat zijn dan de mensen die ‘vrijwillig’ vertrekken – maar wat is de handtekening waard van iemand die zo onder druk staat?<\/p>\n
<\/p>\n
<\/p>\n
<\/p>\n
Ed van Thijn, deze avond aanwezig als rapporteur van het Parlement van de Raad van Europa heeft het over de rechten van zogenaamde illegalen. In het rapport meestal eufemistisch ‘irregular migrants’ genoemd. Die vallen overal buiten. Als we het in Nederland hebben over minderheden tellen zij niet mee. Ze bestaan feitelijk niet. Je kunt het niet hebben over ‘illegalen’ alsof het een groep is, want ze bestaan niet als groep. Het zijn individuen, elk met een eigen geschiedenis, die niets anders met elkaar gemeenschappelijk hebben dan dat ze de juiste papieren niet hebben en illegaal zijn gemaakt. Daar zijn mensen onder die niets anders gedaan hebben dan geheel volgens de regels asiel aan te vragen. Wij denken vaak dat de rechten van de mens universeel zijn, zegt van Thijn. Maar dit zijn mensen op wie een hele reeks van die rechten niet van toepassing wordt geacht. Neem het recht op leven. Jaarlijks sterven er tweeduizend ‘irregular migrants’ op weg naar Europa. Halen ze het wel, hebben ze dan net als anderen recht op menswaardige voorzieningen? Op onderwijs voor hun kinderen? Op bescherming tegen discriminatie? In Nederland vinden we kennelijk van niet. <\/p>\n
Feitelijk mag detentie alleen in geval van uiterste noodzaak worden toegepast, als andere middelen falen. Maar ondertussen worden duizenden vluchtelingen automatisch opgesloten, en moeten er cellen bij worden gebouwd, zonder dat de vraag wordt gesteld of dat wel voor iedereen noodzakelijk is en wat het nut er van is. Ook wordt detentie geacht zo kort mogelijk te duren. Ook daar is duidelijk geen sprake van. Ook mogen mensen die niet veroordeeld zijn niet opgesloten worden in gewone gevangenissen, samen met criminelen, maar zouden opgevangen moeten worden in centra die daarvoor bestemd zijn. Maar wat er aan noodvoorzieningen is gebouwd, zie Schiphol, voldoet aan geen enkele eis, en anderen zitten wel degelijk in gewone gevangenissen. Nederland houdt zich dus zelfs niet aan de minimale guidelines die er in Europa voor staan. <\/p>\n
<\/p>\n
<\/p>\n
<\/p>\n
Nazarsky beaamt dat het beleid in de laatste jaren steeds strenger geworden is. Een vluchteling zit op het moment gemiddeld vier jaar opgesloten. Per dag is er per kind 63 cent voor de voeding. Verdonk heeft toegegeven dat dat misschien een beetje te weinig is. Ondertussen wordt er in toenemende mate over vluchtelingen gepraat alsof het gaat om groepen die misbruik maken, die profiteren, gelukszoekers die niet hadden mogen komen, met als tragisch dieptepunt minister Kamp die beweerde dat slechts 2% van de mensen ‘echt’ vluchteling is. Ook munt de regering uit in beeldvorming die meer uit de waterhuishoudkunde lijkt te komen: alsof Nederland ‘overspoeld’ zou worden door een ‘stroom’ vreemdelingen. Dat beeld van misbruik en van onstuitbare stromen vreemdelingen, wordt helaas ook door een deel van de bevolking overgenomen. Zo wordt de stemming tegen vluchtelingen nog harder. <\/p>\n
De menselijke maat in de omgang met vluchtelingen is geheel zoek, zegt Nazarsky. Zo lijkt het hem niet echt nodig dat Verdonk er eerst op gaat studeren of 63 cent per dag voor de voeding van een kind wel voldoende is – dat weet je ook zo wel. Ook hoef je er niet op te studeren dat het niet menselijk is als twee ouders even naar de apotheek gaan om een recept op te halen en bij thuiskomst merken dat de politie zonder op hen te wachten hun kinderen heeft opgepakt. Onze rechtstaat wordt ingezet om vluchtelingen zo veel mogelijk af te schrikken, en niet om te doen waar een rechtstaat voor is: de mensen te beschermen. De menselijke maat moet terug in de manier waarop we met vreemdelingen omgaan. Nazarsky wenst zich er niet bij neer te leggen dat de Nederlandse bevolking echt zou willen dat er zo met mensen wordt omgesprongen. Het is het publiek dat de ministers zal moeten vertellen dat het zo niet kan. <\/p>\n
<\/p>\n
<\/p>\n
<\/p>\n
Er werden gisteravond meerdere initiatieven gelanceerd, of nog eens onder de aandacht gebracht. Marion Bloem liet weten dat er juridisch een gat gevonden was om Verdonk en Donner persoonlijk aansprakelijk te maken voor hun beleid, en de rechtszaak, dood door nalatigheid, gaat door. Er zijn al vele duizenden handtekeningen gezet. Ga naar www. eenroyaalgebaar.nl<\/a><\/p>\n Ook is er die middag een symposium gehouden over de rechten van kinderen. Ook Defence of Children gaan een rechtszaak aanspannen.<\/p>\n Dan is er een initiatief van Abel Hertzberger, om de opgesloten mensen te bezoeken, kontakt te houden (zie een mededeling, bij de commentaren geplakt).<\/p>\n Joost Brouwer, van Van Harte Pardon Wageningen, dringt er op aan om in de gemeentes moties aan te nemen om de humanitaire situatie van asielzoekers te verbeteren: in de gemeenteraden blijken ook mensen van de regeringspartijen eerder geneigd om voor humanitaire maatregelen te stemmen dan in de Tweede Kamer (94% van de CDA raadsleden stemden voor een motie, D66 90%, VVD 53%). <\/p>\n Anneke Jos Mouthaan wees op de actie van haar senioren woongroep, om zoveel mogelijk spandoeken op te hangen. Als een groep bejaarden dat durft, waar blijven dan de anderen?<\/p>\n Massoud, een van de vluchtelingen, weer vrijgelaten, stond voor het dilemma of hij zich zou melden, met het risico dat hij opnieuw opgepakt zal worden. Er gaat een hele groep mensen met hem mee, en spontaan werden lijsten Ondertussen hingen de mensen van Loesje hun nieuwe spreuken op. Er kwamen SMSjes binnen: “Ik snap trouwens helemaal niet waarom ze allemaal naar dit kutland willen. Maar van mij mogen ze.” <\/p>\n Marion Bloem, ontroerend, tussen twee vluchtelingenvrienden in, met haar gedicht over vrijheid, en zang. Kippevel. Het is te krijgen, als boek met CD, via hun weblog. <\/p>\n Natuurlijk waren er ook activistische diehards die het allemaal veel te soft vonden. Alle bajessen dicht! Alle vluchtelingen vrij! Alle grenzen open! Maar de meeste mensen vonden dat er genoeg te doen viel tussen nu en de definitieve revolutie. Het ziet er naar uit dat er een stevige actiebeweging ontstaan is, met een paar ferme woordvoerders, versterking ook voor de oude vluchtelingengroepen die al zo lang bezig zijn en die nu al hun expertise en ervaring breder in kunnen zetten. En het is duidelijk dat er nog heel veel gedaan moet worden aan publieksvoorlichting – want heel veel van wat er gezegd werd door de experts over de rechteloosheid van vluchtelingen wist ik ook niet. <\/p>\n En laten Verdonk en Donner maar opstappen. <\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":" In de Balie: een belangrijke en sympathieke avond over de vraag: wat moet er veranderen aan het Nederlandse uitzetbeleid? Georganiseerd door Vrij Nederland en de Balie. Ben ik op zich al blij om, eens was VN voor mij een geengageerd … Lees verder
\naangelegd van mensen die borg willen staan voor hem.<\/p>\n
<\/p>\n