{"id":14207,"date":"2009-06-25T11:54:15","date_gmt":"2009-06-25T09:54:15","guid":{"rendered":"http:\/\/www.anjameulenbelt.nl\/weblog\/2009\/06\/25\/tegen-tolerantie-over-homofobie-islam-en-de-nederlandse-identiteit\/"},"modified":"2009-06-25T13:24:24","modified_gmt":"2009-06-25T11:24:24","slug":"tegen-tolerantie-over-homofobie-islam-en-de-nederlandse-identiteit","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.anjameulenbelt.nl\/weblog\/2009\/06\/25\/tegen-tolerantie-over-homofobie-islam-en-de-nederlandse-identiteit\/","title":{"rendered":"Tegen tolerantie, over homofobie, islam en de nederlandse identiteit"},"content":{"rendered":"

tolerantie.jpg<\/a><\/p>\n

Te gast: Paul Mepschen, over ’tolerantie’, homofobie, en hoe homo’s door rechts ingezet worden tegen allochtonen. En stevig stuk, vroeger noemden we dat ‘scholingsmateriaal’. Een paar fragmenten, maar je kunt ook meteen naar het hele stuk op de website van Grenzeloos. Hier<\/a>.
\n<\/p>\n

De Sloveense filosoof en socioloog Slavoj Zizek stelt dat het begrip tolerantie per definitie mystificerend werkt en daarom ideologisch is: de term bedekt waar het in politieke en sociale strijd werkelijk om gaat. In de toespraken van iemand als Martin Luther King zul je het begrip bijvoorbeeld niet snel tegenkomen, stelt Zizek. In de strijd tegen racisme gaat het om sociale, politieke en economische rechten en om het veranderen van onrechtvaardige, on-democratische machtsverhoudingen, niet om \u2018tolerantie\u2019. Voor het feminisme geldt hetzelfde. Gaat het feministen erom getolereerd te worden door mannen? Natuurlijk niet; als we het zo stellen wordt krijgt het begrip zelfs iets lachwekkends.<\/p>\n

Tolerantie werkt dus niet als uitgangspunt van politieke strijd. Zoals de Amerikaanse filosoof Wendy Brown stelt, is tolerantie een \u2018machtsvertoog\u2019: het speelt een belangrijke rol in dynamieken van in- en uitsluiting in de liberale samenleving. Het vasthouden aan tolerantie als hoogste goed werkt bovendien verlammend voor de homo- en lesbobeweging en de strijd voor seksuele hervorming. Debat en strijd over homorechten in Nederland beperkt zich de afgelopen jaren in toenemende mate tot de kwestie van een gebrek aan tolerantie onder moslims. \u2018Autochtonen zijn tolerant; \u2018allochtonen\u2019 zijn dat niet. Bijna niemand heeft het nog over de structurele heteronormativiteit van de samenleving. Maar gaat het niet-heteroseksuelen er werkelijk om getolereerd te worden? Ik dacht het niet.<\/p>\n

paul_brienenoord_uva.jpg<\/a><\/p>\n<\/blockquote>\n

Fragment 2:<\/p>\n

De boodschap was duidelijk. Wie Nederlander wil zijn moet zich aanpassen aan bepaalde \u2018normen en waarden\u2019 en opgaan in het morele universum van het moderne, \u2018tolerante\u2019 Nederland. Tolerantie werd gepromoveerd tot een van de voornaamste tekenen van autochtoniteit. Fortuyn speelde hier enkele maanden later, geholpen door de gebeurtenissen van 11 september, gretig op in. Hij probeerde als columnist al jaren voet aan de grond te krijgen met zijn opvattingen over de achterlijkheid van moslims, de noodzaak voor een herwaardering van de Nederlandse identiteit en het sluiten van de grenzen. Zijn opvattingen werden lang als buitengewoon onbetamelijk gezien, maar werden in de jaren negentig – met hulp van de stevige uitspraken van VVD-leider Frits Bolkestein – steeds meer \u2018bespreekbaar\u2019 en respectabel. De rechts-populistische partij Leefbaar Nederland katapulteerde Fortuyn de publieke en politieke sfeer in. Zijn unieke combinatie van een volstrekt persoonlijke, bijna erotische politieke esthetiek met een neonationalistisch en islamofobisch politiek programma vervulden een diep gevoelde behoefte aan betekenis, aan een duidelijk omschreven identiteit en een nog duidelijker beeld van \u2018de ander\u2019, de niet-autochtoon. Fortuyn wilde het moderne, vrije, tolerante Nederland belichamen en deed dat door de normen over seksualiteit en een bepaalde, aan een deel van de Nederlandse en internationale homogemeenschap verbonden esthetiek, uit het gay getto te bevrijden en het publieke domein in te brengen. Moslims schilderde hij vanuit die specifieke maatschappelijke positie af als precies het tegenovergestelde van de vrije, liberale, moderne Nederlander: intolerant, primitief en traditioneel, een driehoek van \u2018anders-zijn\u2019 die hen ongeschikt maakte voor de Nederlandse samenleving. Hij werd daar overigens flink bij geholpen door de uitvergroting in de media van uitspraken van allerlei buitengewoon achterlijke, reactionaire figuren als El-Moumni, die later opvolging kregen in affaires zoals rond het boek De weg van de moslim, uitgegeven door de Amsterdamse El-Tahweed moskee, waarin er voor werd gepleit homo\u2019s van daken te gooien. Het Fortuynistische recept voor wat hij de \u2018agrarische achterlijkheid\u2019 van de islam noemde: de Nederlandse samenleving weer op het autochtone, moderne, seculiere spoor krijgen door een hard integratiebeleid en dichte grenzen. Zie hier de verbondenheid van macht en tolerantie: het laatste werd een wapen in handen van populistisch, islamofobisch rechts.<\/p>\n

Alledaagse homofobie<\/p>\n

Een blik op de toespraken van Geert Wilders of de bijdragen aan GeenStijl of Telegraaf.nl is voldoende om te aanschouwen dat tolerantie niet bepaald een wezenskenmerk van uiterst rechts is. De tolerantie ten opzichte van homo\u2019s, vaak slechts met de mond beleden, gaat hand in hand met een snel gegroeide intolerantie ten opzichte van moslims. Die laatste groep wordt, op basis van \u2018tolerantie\u2019, neergezet als in essentie niet \u2018thuishorend\u2019 in de Nederlandse samenleving. De cultuur van de moslimminderheid wordt neergezet als eenvormig en onveranderlijk; homofobie als wezensvreemd aan de Nederlandse samenleving, iets wat van buiten komt. Dat verhaal heeft zich sinds 2001 steeds dieper in de samenleving geworteld. Anders dan in 1998, tijdens de Gay Games – toch niet zo heel lang geleden – is een discussie over homoseksualiteit waarin moslims niet centraal staan vandaag ondenkbaar. Het dominante verhaal is dat de homo-emancipatie in Nederland is voltooid, homo\u2019s worden immers \u2018getolereerd\u2019, het overgebleven probleem is de gebrekkige integratie in deze tolerante cultuur van \u2018allochtonen\u2019, moslims voorop. Nochtans blijkt uit onderzoek dat dit beeld niet klopt en dat de met de mond beleden tolerantie weinig met de werkelijkheid te maken heeft. Geconfronteerd met homoseksuele praktijken in het publieke domein blijkt een groot deel van de Nederlanders – \u2018allochtoon\u2019 maar zeker ook \u2018autochtoon\u2019 – nog steeds het hoofd in walging af te keren. Soms leidt die walging zelfs tot geweld. Natuurlijk, uit onderzoek blijkt wel dat Marokkaanse jongens in Amsterdam sterk oververtegenwoordigd zijn onder de daders van homofoob geweld; iets waarvoor we de ogen natuurlijk niet mogen sluiten. Maar Laurens Buijs, die het betreffende onderzoek op de Universiteit van Amsterdam uitvoerde, concludeert ook dat dit gedrag niet tot de cultuur of religie van deze groep te reduceren is – wat vaak wel gebeurt – en dat maatschappelijke uitsluiting, armoede en sociale marginalisering juist wel het probleem zijn – een constatering die tegenwoordig soft of \u2018politiek correct\u2019 wordt bevonden.<\/p><\/blockquote>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Te gast: Paul Mepschen, over ’tolerantie’, homofobie, en hoe homo’s door rechts ingezet worden tegen allochtonen. En stevig stuk, vroeger noemden we dat ‘scholingsmateriaal’. Een paar fragmenten, maar je kunt ook meteen naar het hele stuk op de website van … Lees verder →<\/span><\/a><\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":"","_jetpack_memberships_contains_paid_content":false},"categories":[1,6,14],"tags":[],"jetpack_sharing_enabled":true,"jetpack_featured_media_url":"","_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.anjameulenbelt.nl\/weblog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/14207"}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.anjameulenbelt.nl\/weblog\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.anjameulenbelt.nl\/weblog\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.anjameulenbelt.nl\/weblog\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.anjameulenbelt.nl\/weblog\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=14207"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.anjameulenbelt.nl\/weblog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/14207\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.anjameulenbelt.nl\/weblog\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=14207"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.anjameulenbelt.nl\/weblog\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=14207"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.anjameulenbelt.nl\/weblog\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=14207"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}