{"id":14859,"date":"2009-10-07T06:55:15","date_gmt":"2009-10-07T04:55:15","guid":{"rendered":"http:\/\/www.anjameulenbelt.nl\/weblog\/2009\/10\/07\/paul-slovic-hoe-meer-er-dood-gaan\/"},"modified":"2009-10-07T06:55:15","modified_gmt":"2009-10-07T04:55:15","slug":"paul-slovic-hoe-meer-er-dood-gaan","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.anjameulenbelt.nl\/weblog\/2009\/10\/07\/paul-slovic-hoe-meer-er-dood-gaan\/","title":{"rendered":"Paul Slovic: “hoe meer er dood gaan…”"},"content":{"rendered":"

palslovic.jpg<\/a><\/p>\n

Soms organiseert een van mijn fractiegenoten een interessant symposium, een lezing of hebben we een boeiende gast. Gisteren had Paul Peters een oude collega meegenomen die voor ons een verhaal kwam houden onder de titel “hoe meer er dood gaan, hoe minder het ons kan schelen”‘, Paul Slovic, en psycholoog die zich bezig houdt met onalledaagse vraagstukken.
\n
\nHij begint zijn lezing met een beeld van bloemen, en dan blijkt dat die bloemen groeien in de asvelden van Auschwitz Birkenau, daar waar die enorme, onvoorstelbare. industriele genocide heeft plaatsgevonden – ‘genocide’: een begrip dat we pas sinds 1948 hebben. Toen werd dat begrip centraal gesteld in een conventie met het idee: nooit weer. Slovic projecteert daarna een lange lijst van genocides die sindsdien hebben plaatsgevonden. Hoezo nooit weer? Ruanda, Darfur, en dit is de vraag: hoe kan het dat we het wisten en niets deden? <\/p>\n

Hoe komt het dat het zoveel makkelijker is voor mensen om zich die ene lijdende persoon aan te trekken en wat te doen, en we zo dadenloos zijn als het om een massa mensen gaat? Hij heeft een lijst van antwoorden:<\/p>\n

er is geen leiderschap die het op zich neemt
\nhet is te gevraalijk of te moeilijk om tussenbeide te komen
\ner is sprake van racisme (ze zijn zwart en vreemd)
\nze staan ver van ons af
\nwe weten er te weinig van
\nwe voelen niet mee
\nwe steken liever de kop in het zand
\nhet is niet uidelijk wie de verantwoordelijkheid draagt
\neen gevoel van tekortschieten – het is maar een druppel op een gloeiende plaat
\nen meer van zulke factoren. <\/p>\n

Romeo Dallaire was iemand die schreeuwde om hulp te krijgen voor de mensen in Ruanda. Niemand luisterde. <\/p>\n

Waar het om gaat; dat onze compassie zoveel mensen niet aankan. Wat blijkt uit onderzoek: wanneer we een paar honderd mensen kunnen helpen op een paar duizend mensen die hulp nodig hebben doen we dat sneller dan wanneer er vele duizenden mensen hulp nodig hebben, kennelijk houden de negatieve gevoelens over alle mensen die we niet kunnen helpen om die paar honderd mensen die we wel kunnen helpen de hand te reiken. <\/p>\n

Een mens in nood, dat kunnen we ons voorstellen, maar kunnen we die ene mens in nood nog in ons hoofd en hart houden maal tien, maal honderd, maal honderdduizend? Ons vermogen tot meeeven stort in. <\/p>\n

Slovic vertelt over onderzoeken waarbij hij uit wilde vinden op welk punt, bij welk aantal, onze compassie begint te verminderen. Hij vroeg mensen of ze geld wilden geven voor een groep Afrikaanse kinderen, en toen voor elk kind apart. Voor kinderen apart gingen de beurzen wel open, voor een groep al veel minder. Hoe meer het er zijn, hoe minder mensen geven, misschien ook wel om dat gevoel dat je weet hoeveel mensen je niet helpt. En bij welk aantal dat begint te spelen? Bij twee. Twee kinderen krijgen al minder dan elk kind apart.<\/p>\n

Slovec liet beelden zien van hoe hij met kinderen probeerde een idee te geven van die aantallen mensen die omkomen in een genocide. Zes miljoen? Onvoorstelbaar. Verzamel zes miljoen paperclips, zei hij. Ze deden er een week over. Een andere door kinderen gemaakte herdenking, met een klein vlaggetje in het gras voor elke doden. En dan die zee van vlaggetjes. <\/p>\n

Het punt is, zei hij, dat compassie met een gevoel begint, maar dat gevoel is uiteindelijk niet betrouwbaar. Een paar dingen moeten mensen leren: dat je geen massa kunt beschermen maar wel zoveel duizend keer een individu. Dat mensen alleen compassie opbrengen wanneer ze mensen zien, beelden, verhalen, gezichten.<\/p>\n

Hoe kan het dat mensen in staat zijn om honderdduizenden mensen om te brengen? Daar is een systeem voor nodig, waarin iedereen een deelrol krijgt, en wat vooral nodig is, is om de mensen die dood moeten te dehumaniseren, ze te zien als omgedierte, als kakkerlakken die moetewn worden uitgeroeid. Maar nummers van ze geef een uniform, neem ze hun naam en gezicht af. Het blijkt dus mogelijk om een systeem te ontwerpen waarin mensen, gewone mensen, aangezet kunnen worden tot kwaad. Maar waarom is het dan zo moeilijk om een systeem te ontwerpen om ze aan te zetten tot goed? <\/p>\n

Dit is in ieder geval een les: we kunnen het niet alleen aan laten komen op sympathie, want dat schiet altijd vroeger of later tekort. Wat we nodig hebben, zijn wetten, emn organisaties, de politiek, die het vandaar uit verder overneemt.<\/p>\n

Discussie. Het verhaal riep veel bij mij op, want ik heb bijna dagelijks te maken met het feit dat er enorm onrecht gebeurt tegen een grote groep mensen, en dat er toch veel mensen zijn die dat simpelweg niet willen weten. Wie de daders zijn, is een punt, zijn dat mensen die we in ons hoofd nog steeds zien als slachtoffers? En wie zijn degenen die onrecht aangedaan wordt? Niet alleen hoeveel het er zijn, maar ook hoe ver ze van ons af staan is van belang. Ik was het met Slovic eens dat het gevoel, het mee leven, het begin is voor veel mensen om zich in te gaan zetten. Maar daar kan het niet bij blijven. Ik word ook niet elke dag wakker overlopend van compassie. Dan is het belangrijk om een beslissing te nemen, commitment aan te gaan. Omgeacht wat ik vandaag voel, en voor hoeveel mensen ik kan voelen, ik besluit om dit mijn zaak te maken. En dat je ook nog het gevoel hebt dat niet alleen te hoeven doen. <\/p>\n

We waren voorlopig nog niet uitgepraat. Boeiende lezing. <\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Soms organiseert een van mijn fractiegenoten een interessant symposium, een lezing of hebben we een boeiende gast. Gisteren had Paul Peters een oude collega meegenomen die voor ons een verhaal kwam houden onder de titel “hoe meer er dood gaan, … Lees verder →<\/span><\/a><\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":"","_jetpack_memberships_contains_paid_content":false},"categories":[1],"tags":[],"jetpack_sharing_enabled":true,"jetpack_featured_media_url":"","_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.anjameulenbelt.nl\/weblog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/14859"}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.anjameulenbelt.nl\/weblog\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.anjameulenbelt.nl\/weblog\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.anjameulenbelt.nl\/weblog\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.anjameulenbelt.nl\/weblog\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=14859"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.anjameulenbelt.nl\/weblog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/14859\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.anjameulenbelt.nl\/weblog\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=14859"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.anjameulenbelt.nl\/weblog\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=14859"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.anjameulenbelt.nl\/weblog\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=14859"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}