{"id":15618,"date":"2009-12-16T09:48:03","date_gmt":"2009-12-16T09:48:03","guid":{"rendered":"http:\/\/www.anjameulenbelt.nl\/weblog\/2009\/12\/16\/frantz-fanon-actueel-2\/"},"modified":"2011-07-27T11:26:39","modified_gmt":"2011-07-27T09:26:39","slug":"frantz-fanon-actueel-2","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.anjameulenbelt.nl\/weblog\/2009\/12\/16\/frantz-fanon-actueel-2\/","title":{"rendered":"Frantz Fanon Actueel (2)"},"content":{"rendered":"

afanon-33-of-1.jpg<\/a>
\n(Khadija Arib)<\/p>\n

Op het symposium “Uitsluiting maakt ziek” sprak Khadija Arib. Tweede Kamerlid voor de SP<\/del> sorry, de PvdA. Schrijfster van “Couscous op zondag”. Niet voor niets dat ze een van de weinige politici is die ik vaak tegenkom bij bijeenkomsten waar ik graag naar toe ga. Het beeld dat Nederland een tolerant land is mag wel een beetje worden genuanceerd, zei zij. Het klimaat is verhard. De aanleidingen weten we ook: 9\/11, en de moord op Van Gogh. Maar de vraag is eigenlijk of dat beeld van tolerantie ooit echt geklopt heeft, is Nederland niet altijd al een tamelijk gesloten samenleving geweest? Was er niet altijd al een latente afwijzing van de Ander?
\n
\nArib woont al dertig jaar in Nederland. Erg veel “geintegreerder” zul je ze niet tegenkomen. Toch stond ook zij plotseling onder verdenking van een gebrek aan loyaliteit omdat ze naast een Nederlands ook een Marokkaans paspoort heeft. <\/p>\n

Als mensen niet als volwaardig worden gezien, en niet voldoende kunnen participeren heeft dat veel gevolgen. Kijk naar de arbeidsmarkt, zei ze. En wat doet het met de kinderen die voortdurend op hun afkomst worden aangesproken, collectief worden beoordeeld en soms ook als lid van een groep, niet als individu, met de nek worden aangekeken. Wat betekent het voor hen wanneer ze worden gezien als onderdeel van een ‘Arabische tijdbom’? Leren kinderen dat ze een gevaar zijn voor de samenleving? Het is funest voor het zelfbeeld van die kinderen. En is het dan vreemd dat allochtonen een groter gevaar lopen op psychische problemen dan autochtonen? <\/p>\n

In de politiek is uitsluiting van mensen geen populair onderwerp, zegt Arib, en daar ben ik het erg met haar eens. We hebben het er vaak over dat de problemen ‘benoemd’ moeten worden, maar dan zeker vooral de problemen die veroorzaakt zouden worden door de migranten, en niet die aan de kant van de autochtonen. Wanneer migranten het willen hebben over uitsluiting wordt hen al snel gezegd dat ze niet moeten blijven steken in een slachtofferrol. Dus, zegt Arib, is ze blij met een zaal vol mensen die zich niet zoveel aantrekken van de Haagse politiek en het onderwerp wel aandurven. <\/p>\n

afanon-2-of-1.jpg<\/a>
\n(Ieme van der Poel)<\/p>\n

Ieme van der Poel is hoogleraar franse letterkunde – het is leuk dat de organisatoren sprekers hebben aangetrokken die niet uit hun eigen vakgebied komen. Zij houdt zich onder andere bezig met vergelijkend onderzoek naar de nieuwe literatuur van schrijvers met een Marokkaanse achtergrond. En ook zij kan dus iets vertellen over de mechanismen van uitsluiting. Het einde van het kolonialisme betekent nog niet het einde van de koloniale verhoudingen, zegt ze, en dat zie je terug in de relatie tussen ‘allochtoon’ en ‘autochtoon’ in Nederland. Ook al zijn noch Turkije, noch Marokko Nederlandse koloni\u00ebn geweest, toch zien we nog steeds diezelfde houding: de voormalige gekoloniseerde wordt gereduceerd tot ‘ras’, en de blanke blijft zich superieur voelen. En, ze volgt daarin de denker Achille Mbembe (On the postcolony, 2001), de witte en de zwarte mens zitten gevangen – niet alleen moet de witte de zwarte erkennen, maar de zwarte moet een actieve rol op zich nemen. Dit is wat Fanon ontdekte: hij was al arts, hij sprak Frans, je hoeft maar iets te doen om wantrouwen op te roepen en je bent opnieuw voornamelijk een zwarte. <\/p>\n

Wat we zien in Nederland, dat het juist is wanneer de migrant geintegreerd is ze meer gewantrouwd worden, dan wanneer ze nog herkenbaar zijn als Anders. Iemand in een boerka is kennelijk niet zo eng als iemand als Khadija Arib, die te veel op ‘ons’ begint te lijken: westerse kleding, politiek actief. We zien even een fragment uit Pauw en Witteman. Daar zit de – ja: Nederlandse<\/em> schrijver Hafid Bouazza, die al een aantal romans en enkele prijzen op zijn naam heft staan, en wat zegt Witteman? “Je schrijft beter Nederlands dan menig Nederlander”.
\nHet wil nog niet doordringen: Bouazza is<\/em> Nederlander. <\/p>\n

afanon-3-of-1.jpg<\/a>
\n(Alice Cherki)<\/p>\n

afanon-10-of-1.jpg<\/a>
\n(Claire Mestre)<\/p>\n

afanon-7-of-1.jpg<\/a>
\n(Taieb Ferradji)<\/p>\n

Er zijn meer sprekers, onder andere een paar franstalige. Het is mooi dat Alice Cherki er is, een psychiater en psychoanalytica die nog met Fanon heeft samengewerkt. Ze heeft een portret over hem geschreven dat ik ga lezen. Ik had moeite de lezing te volgen: mijn Frans is slecht, en de lezing werd zin voor zin vertaald. Wanneer iemand te snel spreekt is het moeilijk te volgen, maar wanneer iemand te langzaam spreekt ook- het bleven brokstukken, ik kreeg de draad niet te pakken. Dat gold ook de lezingen van Taieb Ferradji en Claire Mestre. De organisatie heeft beloofd de vertalingen van de lezingen op te sturen en daar reken ik dan op. <\/p>\n

afanon-14-of-1.jpg<\/a>
\n(Ron Dotsch)<\/p>\n

Een voor mij erg interessante lezing van Ron Dotsch, over de invloed van onbewuste vooroordelen, ik kom daar nog apart op terug, want dat is een heel verhaal waar ik ook veel associaties bij had. <\/p>\n

afanon-1-of-1.jpg<\/a>
\n(Glenn Helberg)<\/p>\n

Glenn Helberg, jeugdpsychiater, oorspronkelijk afkomstig van Cura\u00e7ao. We hebben het in de hulpverlening niet over het post-kolonialisme, zei hij. Terwijl de politieke beslissingen grote invloed hadden op de golven van migratie naar Nederland – de komst van Nederlands-Indi\u00ebrs en Molukkers en vervolgens de Surinaamse onafhankelijkheid die een grote groep Surinamers naar Nederland bracht – er wordt wel gekeken naar de gevolgen voor de ontvangende samenleving, maar nog veel te weinig naar de gevolgen voor de migranten zelf. Pas in de jaren tachtig ontstond in de GGZ enige belangstelling voor de migranten, die in het land van herkomst nooit een besef hoefden te ontwikkelen dat ze ‘zwart’ waren, en hoe daarop in het nieuwe land gereageerd zou worden. En nu zijn er in Nederland nog steeds mensen die denken dat ze terug kunnen naar het Nederland van voor de migratiegolven – terug naar de ‘Nederlandse identiteit’, en dan vergeten dat dat nooit \u00e9\u00e9n identiteit was, maar gekoppeld aan verschillende zuilen – die ook niet meer terugkomen. <\/p>\n

Ook Helberg heeft het over wat het doet met mensen die ‘anders’ zijn wat ze moeten doen om geaccepteerd te worden. Wanneer lukt het om niet meer gezien te worden als vreemdeling? Moet je daar je eigen gewoontes voor verloochenen? En hoe kun je ooit ‘wit’ worden als iedereen je als het er op aan komt toch als ‘zwart’ blijft zien? Philomena Essed heeft jaren geleden als een van de eersten geschreven over de subtiele uitsluitingsmechanismen, het ‘Alledaags racisme”. <\/p>\n

Ook Helberg heeft dat meegemaakt, toen een patient naar hem werd doorverwezen, een gekleurde man van middelbare leeftijd, en hij in het verwijzingsrapport als analyse kon lezen ‘dat het bloed kroop waar het niet gaan kon’. <\/p>\n

afanon-8-of-1.jpg<\/a>
\n(rechts Ronald May)<\/p>\n

Ik moest bij Helbergs lezing erg denken aan de tijd dat we op het IVABO naast vrouwengroepen veel werkten met zwarte en witte groepen, en ik veel werd geconfronteerd met de onbewuste houding van witte hulpverleners als ze met een pati\u00ebnt werkten die uit een andere cultuur afkomstig was, twee fouten zag je: de ene was om ‘kleurenblind’ te worden, en te doen alsof de verschillende etnische achtergrond er helemaal niet toe deed – ‘we zijn toch allemaal gewoon mensen’, en de andere was om alleen maar verschil te zien, en te vergeten dat we toch altijd als mensen nog meer met elkaar gemeenschappelijk hebben dan van elkaar verschillen. De grote kunst was de balans, de verschillen niet te ontkennen, en ze ook niet groter te maken dan ze waren. En vooral: om vragen te stellen en bereid te zijn je eigen vooroordelen te onderzoeken. Op het symposium kwam ik ook Ronald May weer tegen, die toen docent was op de zwarte groep toen ik les gaf aan de vrouwen, en we veel uitwisselden – eens hadden we nog een project “zwart – en hoe zit het nou met wit?” want dit was toen wel duidelijk en lijkt nu opnieuw heruitgevonden te moeten worden: in de dynamiek tussen wit en zwart of autochtoon en allochtoon is er sprake van ongelijkheid die niet ontkend kan worden, en heeft ook de witte kant werk aan de winkel. Ik weet het, dat is tegenwoordig geen populair thema meer. <\/p>\n

Glenn Helberg: In dit thema ben ik zowel onderzoeker als onderzochte. Wij moeten de wereld laten weten: dit is wat jullie doen met onze kinderen. <\/p>\n

afanon-12-of-1.jpg<\/a>
\n(Hakim Traida)<\/p>\n

Tussentijds kwam Hakim Traidia ons vermaken. Weten jullie wat het verschil is tussen een gek en iemand die normaal is? Een gek denkt dat 2 plus 2 = 5, en is daar heel gelukkig mee, en iemand die normaal is weet dat 2 + 2 = 4, en die baalt ervan. <\/p>\n

afanon-13-of-1.jpg<\/a><\/p>\n

Veel discussie tussendoor en na afloop. Veel plannen en idee\u00ebn over hoe dit initiatief voortgezet zou kunnen worden. Ik denk echt dat deze mensen, met al hun ervaring over wat migratie werkelijk betekent, veel meer van zich moeten laten horen. Ik werk er graag aan mee. <\/p>\n

(wordt nog vervolgd met een stuk over het werk van Ron Dotsch)<\/p>\n

En hier nog een zwik foto’s:<\/p>\n

afanon-31-of-1.jpg<\/a><\/p>\n

afanon-30-of-1.jpg<\/a><\/p>\n

afanon-28-of-1.jpg<\/a><\/p>\n

afanon-32-of-1.jpg<\/a><\/p>\n

afanon-27-of-1.jpg<\/a><\/p>\n

afanon-26-of-1.jpg<\/a><\/p>\n

afanon-25-of-1.jpg<\/a><\/p>\n

afanon-24-of-1.jpg<\/a><\/p>\n

afanon-11-of-1.jpg<\/a><\/p>\n

afanon-9-of-1.jpg<\/a><\/p>\n

afanon-6-of-1.jpg<\/a><\/p>\n

afanon-23-of-1.jpg<\/a><\/p>\n

afanon-22-of-1.jpg<\/a><\/p>\n

afanon-20-of-1.jpg<\/a><\/p>\n

afanon-19-of-1.jpg<\/a><\/p>\n

afanon-18-of-1.jpg<\/a><\/p>\n

afanon-21-of-1.jpg<\/a><\/p>\n

afanon-17-of-1.jpg<\/a><\/p>\n

afanon-16-of-1.jpg<\/a><\/p>\n

afanon-15-of-1.jpg<\/a><\/p>\n

afanon-29-of-1.jpg<\/a><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

(Khadija Arib) Op het symposium “Uitsluiting maakt ziek” sprak Khadija Arib. Tweede Kamerlid voor de SP sorry, de PvdA. Schrijfster van “Couscous op zondag”. Niet voor niets dat ze een van de weinige politici is die ik vaak tegenkom bij … Lees verder →<\/span><\/a><\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":"","_jetpack_memberships_contains_paid_content":false},"categories":[6,145],"tags":[160],"jetpack_sharing_enabled":true,"jetpack_featured_media_url":"","_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.anjameulenbelt.nl\/weblog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/15618"}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.anjameulenbelt.nl\/weblog\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.anjameulenbelt.nl\/weblog\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.anjameulenbelt.nl\/weblog\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.anjameulenbelt.nl\/weblog\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=15618"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/www.anjameulenbelt.nl\/weblog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/15618\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":53674,"href":"https:\/\/www.anjameulenbelt.nl\/weblog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/15618\/revisions\/53674"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.anjameulenbelt.nl\/weblog\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=15618"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.anjameulenbelt.nl\/weblog\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=15618"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.anjameulenbelt.nl\/weblog\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=15618"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}