Ik mag toch hopen dat het cartoon gekrakeel langzamerhand over gaat, althans, het gesprek erover los komt van de simpele voors en tegens. Gisteren keek ik tegen heug en meug naar Nova, vooral uit plicht. Want als we daar weer over moeten discussieren had ik het tenminste gezien. Ik heb een ernstige hekel aan zogenaamde discussieprogramma’s waarvan de redactie denkt dat je een interessant gesprek krijgt als je maar de grootste tegenstanders tegenover elkaar zet, onder de grootste tijdsdruk, en iedereen dus verplicht om de eigen gedachtengang terug te brengen tot schreeuwerige one-liners en de helft van de tijd wordt gevuld met even schreeuwerige verzoeken of iemand misschien even uit mag praten. Dat lukte naarmate de discussie voortduurde ook steeds minder, en als je nog wilde weten wat iemand nou eigenlijk zei moest je dat in brokstukken bij elkaar rapen door je heel erg te concentreren op een persoon met uitsluiting van een ander. Ik denk niet dat iemand naar huis is gegaan met een mening die maar een millimeter afweek van die waar ze mee waren gekomen, en ik denk dat dat ook geldt voor de mensen die keken.
\n
\nHet bijkomende probleem is dat niet alle posities in het ‘debat’ zich lenen voor slogans. Die van de kant van de meningsvrijheid is simpel: vrijheid van meningsuiting, punt. Die van de andere kant is al veel minder simpel: hoe zeg je – ja maar probeer je nou eens in te leven in wat dit betekent voor moslims en ja maar natuurlijk zijn we voor vrijheid van meningsuiting maar betekent dat dat er geen andere waarden zijn die even belangrijk zijn en is het echt nodig dat het op deze manier gebeurt – in een korte zin? Dat wordt dus niks. Als we op de gescoorde oneliners afgaan heeft het vrijheid van meningkamp de discussie gewonnen. Ben ik nu van mening veranderd omdat ze beter scoorden? Dacht het niet. <\/p>\n
Twee zaken blijven in mijn brein hangen. De eerste is een opmerking van cartoonist Collignon, aan het begin, toen het nog een beetje te volgen was. Hij zei: ‘wij maken associaties, we dringen mensen beelden op – dat is de kracht van ons werk. En dat is een gevaar voor de fundamentalisten’.<\/p>\n
Eerste deel van zijn statement: exact. Cartoonisten tekenen vanuit hun associaties en dringen ons beelden op. Mijn grote kritiek op de Deense cartoons, en vele andere, is niet eens dat de profeet Mohammed ermee zou worden beledigd, dat is nog een heel andere discussie, mijn grote bezwaar is dat de cartoons eindeloos een clichebeeld van moslims herhalen, beelden die ons inderdaad worden opgedrongen, van mannen in djellaba, met baarden, tulbanden, woeste koppen en kromzwaarden zoals we die sinds de tijd van Mohammed niet meer hebben gezien. Want dit is de associatie in Collignons kop. Hoe teken je een moslim? Niet als een man in een spijkerbroek en een gestreken overhemd, hoewel de meeste (mannelijke) moslims er zo bij lopen. Maar teken zo’n moslim en niemand weet dat het een moslim is. Dus neem je een toevlucht tot de cliche’s. Dezelfde opdringerige beeldtaal zien we bij de gekozen foto’s op de voorpagina’s. Brullende baardmannen. Vlammen. Vuisten. Bestaan die dan niet? Jawel, van foto’s kun je niet zeggen dat ze bij elkaar gefantaseerd zijn als cartoons. Maar het is duidelijk dat een foto van een vrouw die rustig zegt wat ze tegen de cartoons heeft, zeker als ze ook nog geen hoofddoek draagt niet scoort, en voor fotografen niet te verkopen is. Ik ben de afgelopen week dagenlang met Palestijnen omgegaan. Tientallen gesproken. Duizenden langs zien trekken. Daar was niet een brullende baardman bij. Inderdaad Collignon, dit zijn jouw associaties die je ons opdringt. Of de fundamentalisten het erg vinden? Ik denk dat zij precies de bevestiging krijgen die ze willen. Het zijn vooral de gematigden, de niet-schreeuwers onder de moslims die beroerd worden van de westerse beeldvorming.<\/p>\n
Hirsi Ali deed nog een duit in het zakje met een interessante nieuwe stelling: joden zijn een ras, dus die kunnen het niet helpen dat ze jood zijn dus die mag je niet beledigen. En moslims zijn geen ras maar een godsdienst, dat ben je dus vrijwillig en daarom mag je ze wel beledigen. Misschien moet iemand Hirsi Ali even uitleggen dat joden geen ras zijn. Dat vonden de nazi’s. En misschien kan iemand ook uitleggen dat geloof voor heel erg veel mensen geen jasje is dat je zomaar uit kunt doen, zoals het voor haar kennelijk wel is geweest. <\/p>\n
En dan loog ze ook nog. Opnieuw kwam ze met de mededeling dat de Nederlandse moslims niet protesteerden na de moord op Van Gogh, of dat pas deden na onder druk gezet te zijn door Cohen en Verdonk. Dat is dus niet waar. Dezelfde dag nog heeft een lange reeks van moslimorganisaties de koppen bij elkaar gestoken en een manifest opgesteld, dat dezelfde avond nog naar de pers ging. Ik heb dat manifest<\/a> nog op mijn weblog geplaatst, voor de geschiedenis. <\/p>\n Fatima Elatik was goed, die liet zich door Hirsi Ali niet de les lezen. Maar of haar stem in het geschreeuw nog echt gehoord is? <\/p>\n Affijn, dat hebben we weer gehad. Nu de nabeschouwingen nog en dan kunnen we weer verder. <\/p>\n Goed nieuws: Ik mag toch hopen dat het cartoon gekrakeel langzamerhand over gaat, althans, het gesprek erover los komt van de simpele voors en tegens. Gisteren keek ik tegen heug en meug naar Nova, vooral uit plicht. Want als we daar weer … Lees verder
\nJeff Halper <\/a>is genomineerd voor de Nobel Vredesprijs. Heel goed. We kwamen hem nog tegen in het Jerusalem Hotel. Ik schreef<\/a> al eerder over hem. Hij ziet er uit als een groot uitgevallen tuinkabouter en doet fantastisch werk, zijn organisatie, het ICAHD (Israeli Committee Against House Demolitions) laat de ramp zien die rondom Jeruzalem en in Jeruzalem aan de gang is. De dag dat we hem tegenkwamen had hij het Nederlandse Ambassadepersoneel net meegenomen op een bezichtigingstour – zoeen als wij er ook net gedaan hadden. Wat ze vonden? Ze waren erg stil na afloop, zei Jeff. <\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"