{"id":159,"date":"2004-04-23T10:46:58","date_gmt":"2004-04-23T08:46:58","guid":{"rendered":"http:\/\/www.anjameulenbelt.nl\/weblog\/?p=159"},"modified":"2012-04-01T13:32:27","modified_gmt":"2012-04-01T11:32:27","slug":"wij","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.anjameulenbelt.nl\/weblog\/2004\/04\/23\/wij\/","title":{"rendered":"Wij"},"content":{"rendered":"

‘De vraag is wie we bedoelen als we wij zeggen’, zei de Amerikaanse, joodse, feministische, lesbische dichteres, moeder van vier zoons, Adrienne Rich.
\nWe gebruiken dat woord wij zo argeloos, zonder er bij na te denken. Tegelijk is er geen ander woord met zo’n diepgaande politieke lading, want we zeggen daarmee niet alleen wie er bij ons<\/em> horen, maar ook wie we uitsluiten.<\/p>\n

Gisteren was ik als gastspreekster aanwezig bij een trainingsdag van de Novib, 350 mensen. Een van de thema’s was het wij-en-zij denken. Dit is wat ik zei. <\/p>\n

<\/p>\n

Afgelopen week zat ik met Jan op het stand van Tel Aviv te praten met onze vriend Uri Cohen, de oprichter van Meeting the Enemy, een groep van Palestijnen en Isra\u00ebli’s in Nederland. We hadden het over dat woord wij. Uri herinnerde zich een cartoon, van twee WCdeuren. Inplaats van ‘mannen’ en ‘vrouwen’ stond daarop ‘wij’ en ‘zij’. En kijk wat merkwaardig, voor de deur met wij<\/em> stond een lange rij, en niemand wilde op de WC waar zij <\/em>op stond, terwijl we toch weten dat er erg veel mensen bij hun<\/em> horen dan bij ons<\/em>. <\/p>\n

Ik hoorde pas een blanke vrouw zich zorgen maken over die toevloed van vreemdelingen in ons land. ‘Als ik straks kleinkinderen heb zijn we in de minderheid’, zei ze. Waar ze nog geen rekening mee hield is dat haar kleinkinderen misschien wel een kleurtje hebben. Wat moet ze dan met dat blanke woord wij? Moet ze het oprekken om er haar gekleurde kleinkinderen in op te nemen, mogen er dan meer mensen met een tintje in, of houdt ze de grenzen van het wij gesloten? <\/p>\n

Gisteren zat ik in een taxi. Altijd een mooie plek voor bespiegelingen. De chauffeur was beige. Hij was geboren in Nederland en sprak beter Amsterdams dan ik. Zijn ouders kwamen uit Marokko. Zijn vrouw, ook in Nederland geboren, ook beige, ook met Marokkaanse ouders kreeg ruzie met hem. We zijn Nederlanders, zei ze. Dat dacht je maar, zei hij. Een paar jaar geleden nog wel, maar nu niet meer. Nu zijn we allochtonen en onze kinderen krijgen ook een kleurtje, en die zijn straks ook allochtonen. We kunnen we maar beter rekening mee houden dat we hier voor altijd als vreemdelingen gezien worden. Dus tegenwoordig zeg ik: ik ben Marokkaan. <\/p>\n

Jan en ik brachten vorige week, voordat we aan dat strand in Tel Aviv zaten, een bliksembezoek aan checkpoint Erez, de door Isra\u00ebl gecontroleerde toegang tot de Gazastrook. Ik vind dat al heel erg lang een nare en dreigende plek. Op die plaats moet ik afscheid nemen van mijn Palestijnse vrienden die er niet uit mogen. De militairen daar besluiten of wij er in mogen om ons werk voor gehandicapten te doen, en dat werd steeds moeilijker. Dus vroegen we een gesprek aan met de hoogste legerleiding daar, captain Levy. Ik had er erg tegenop gezien. Maar kijk: captain Levy bleek een vrolijke, praatgrage jonge joodse man die afkomstig was uit Brooklyn, en hij wilde ons best helpen. Ik keek die Levy aan en dacht: onder andere omstandigheden zou je mijn vriend kunnen zijn. Dat was een ervaring die me onthutste. Toen we terugliepen van het kantoor naar de checkpoint zag ik de soldaten anders: het bleken gewone teenagers in uniform, in plaats van dreigende overheersers. Even was er een bres geslagen in de muur van het wij, die voor de Palestijnen opkomen, en zij, die deel uitmaken van de bezettingsmacht. Veranderde daardoor mijn politieke visie? Nee hoor, ik vind nog steeds dat Isra\u00ebl de mensenrechten schendt, en de Palestijnen onderdrukt. Maar even, door dat gat in de muur van het wij en zij, kon ik weer zien wat ik bijna was vergeten: waar we heen willen. <\/p>\n

Af en toe een bres in dat onzichtbare pantser, een gat in de muur van het wij en zij, zodat we niet vergeten waar we heen willen, dat is wat ik ons<\/em> toewens. <\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

‘De vraag is wie we bedoelen als we wij zeggen’, zei de Amerikaanse, joodse, feministische, lesbische dichteres, moeder van vier zoons, Adrienne Rich. We gebruiken dat woord wij zo argeloos, zonder er bij na te denken. Tegelijk is er geen … Lees verder →<\/span><\/a><\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":"","_jetpack_memberships_contains_paid_content":false},"categories":[6,145],"tags":[235,160],"jetpack_sharing_enabled":true,"jetpack_featured_media_url":"","_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.anjameulenbelt.nl\/weblog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/159"}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.anjameulenbelt.nl\/weblog\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.anjameulenbelt.nl\/weblog\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.anjameulenbelt.nl\/weblog\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.anjameulenbelt.nl\/weblog\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=159"}],"version-history":[{"count":3,"href":"https:\/\/www.anjameulenbelt.nl\/weblog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/159\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":76360,"href":"https:\/\/www.anjameulenbelt.nl\/weblog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/159\/revisions\/76360"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.anjameulenbelt.nl\/weblog\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=159"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.anjameulenbelt.nl\/weblog\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=159"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.anjameulenbelt.nl\/weblog\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=159"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}