{"id":16425,"date":"2010-03-29T08:44:00","date_gmt":"2010-03-29T08:44:00","guid":{"rendered":"http:\/\/www.anjameulenbelt.nl\/weblog\/2010\/03\/29\/wilders-wordt-geen-premier\/"},"modified":"2011-07-27T17:13:41","modified_gmt":"2011-07-27T15:13:41","slug":"wilders-wordt-geen-premier","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.anjameulenbelt.nl\/weblog\/2010\/03\/29\/wilders-wordt-geen-premier\/","title":{"rendered":"“Wilders wordt geen premier”"},"content":{"rendered":"

menasse2.jpg<\/a>
\n(Robert Menasse)<\/p>\n

“Let op, Wilders wordt geen premier”, zegt schrijver Robert Menasse. Oostenrijker, en een zo kritische Oostenrijker dat een oudkanselier hem nog eens ‘die herrieschopper uit een buitenwijk noemde’. Menasse heeft een woning in Amsterdam, en volgde net als Buruma waar ik het gisteren over had de veranderingen in Nederland van dichtbij. Fortuyn en toen Wilders. En vergelijkt dat met de ontwikkelingen in Oostenrijk, met J\u00f6rg Haider, inmiddels dood.
\n
\nIn de Groene een aantal artikelen met beschouwingen over ‘de toestand’. E\u00e9n troost: dat we in Nederland met Wilders opgescheept zitten is niet uitzonderlijk. In de meeste Europese landen zien we een percentage van de bevolking dat zich naar rechts en extreem rechts heeft begeven, of zelfs een klassieke fascistische partij aanhangt. We zijn een gewoon xenofoob klein landje. We zijn niet zo bijzonder, schrijft Koen Haegens in de Groene, hier.<\/a> We moeten alleen nog even onze wonden likken omdat we eens dachten toch aardig tolerant en vrijzinnig te zijn. En dat zijn we dus niet. Maar het is niet overal hetzelfde, stelt Menasse, en maakt een vergelijking tussen Oostenrijk en Nederland waar we dan weer niet zo slecht van afkomen:<\/p>\n

“Let op: Wilders wordt geen premier. Hollanders hebben de traditie te vechten tegen re\u00eble gevaren. Oostenrijkers maken zich in uitgebreide filosofische theorie\u00ebn druk over gevaren die zouden kunnen komen maar niet echt bestaan – en geven niet thuis als het echt fout gaat. Het ontstaan van de Nederlandse natie ging gepaard met een bevrijdingsoorlog. Oostenrijk heeft nooit een opstand of een bevrijdingsoorlog gehad.”<\/p><\/blockquote>\n

En Nederlanders zijn voor alles pragmatisch, zegt Menasse. <\/p>\n

“Nederlanders vochten niet tegen de katholieke Spanjaarden vanwege het wereldbeeld van de paus en het feit dat deze in de katholieke filosofie op aarde de plaatsvervanger is van etcetera, maar gewoon omdat ze de vrijheid wensten te kiezen en willen kunnen denken wat ze wilden. Tijdens de Tweede Wereldoorlog ging dat ook zo.”<\/p><\/blockquote>\n

Nou, niet alsof alle Nederlanders tegen de bezetters vochten, relativeert de interviewer, Mels Dees.<\/p>\n

“Natuurlijk deden ze dat niet. Elk volk overdrijft later de moed en relativeert de lafheid. Maar in Oostenrijk streed er niemand tijdens de oorlog. Iedereen vocht terugkijkend. Iedereen overwon Hitler toen die al dood was, en we maakten zo snel mogelijk een Duitser van hem. Als Nederlanders niet willen dat Wilders premier wordt, gaan ze niet demonstreren, maar geven hem simpelweg niet genoeg stemmen.”\n<\/p><\/blockquote>\n

Ook Menasse heeft begrepen dat Job Cohen in de running is, ook al is het interview afgenomen voordat hij heel erg gelijk ging krijgen, en zegt: <\/p>\n

“Dat is precies wat ik bedoel. Nu is er een duidelijke, re\u00eble keuze tussen Wilders enerzijds, en fatsoen, traditie en tolerantie anderszijds. De populistische uitdaging tegenover de staatsman.”\n<\/p><\/blockquote>\n

Mocht iemand als Wilders ooit premier worden, dan is dat niet omdat Wilders het wil, maar omdat de andere partijen dat willen, benadrukt Menasse. Zo gebeurde dat ook met Haider, in Oostenrijk. En de regering die toen volgde kenmerkte zich vooral door chaos. Het is niet zo verstandig om passief toe te kijken hoe een regering met zo’n populist er in er een zooitje van gaat maken, vindt Menasse, want de populisten neigen nogal eens tot zelfdestructie. En de ondergang van de ene populistische partij wordt nogal eens opgevolgd door de volgende. Het werkelijke probleem is dat de middenpartijen geen oplossingen hebben voor de problemen die bij de kiezers leven. <\/p>\n

Wat te doen? Menasse heeft wel een aantal adviezen. <\/p>\n

1. Daar waar Wilders zich aantoonbaar schuldig maakt aan discriminatie, vreemdelingenhaat of volksmennerij moet de rechter oordelen. Dat proces loopt in Nederland en dat is goed. <\/p>\n

2. Zie de man als boodschapper van de onvrede onder een deel van de bevolking. Zie Wilders als de lakmoestest, zoals een jaarlijks bloedonderzoek waarna de arts tips geeft hoe je je levensstijl moet aanpassen. Het is dus niet erg als er populistische partijen zijn, zolang ze niet te groot worden en er daadwerkelijk iets met de signalen wordt gedaan. <\/p>\n

3. Maar wat niet werkt is de standpunten van de populistische uitdagers over te nemen. Je lost niets op als je ook ‘buitenlanders eruit’ gaat roepen. Het publiek kiest dan toch voor het origineel of dwingt je tot nog radicalere uitspraken. <\/p>\n

Nog eens: niet rechts, maar het midden is het probleem. Daar ontbreekt het aan oplossingen, vat Menasse zijn betoog nog eens samen. Wanneer het politieke midden daadkrachtiger is krijgt het populisme geen kans. <\/p>\n

Complete interview te lezen in de Groene Amsterdammer van deze week. Het staat niet op de website. <\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

(Robert Menasse) “Let op, Wilders wordt geen premier”, zegt schrijver Robert Menasse. Oostenrijker, en een zo kritische Oostenrijker dat een oudkanselier hem nog eens ‘die herrieschopper uit een buitenwijk noemde’. Menasse heeft een woning in Amsterdam, en volgde net als … Lees verder →<\/span><\/a><\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":"","_jetpack_memberships_contains_paid_content":false},"categories":[6,145],"tags":[],"jetpack_sharing_enabled":true,"jetpack_featured_media_url":"","_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.anjameulenbelt.nl\/weblog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/16425"}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.anjameulenbelt.nl\/weblog\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.anjameulenbelt.nl\/weblog\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.anjameulenbelt.nl\/weblog\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.anjameulenbelt.nl\/weblog\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=16425"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/www.anjameulenbelt.nl\/weblog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/16425\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":54241,"href":"https:\/\/www.anjameulenbelt.nl\/weblog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/16425\/revisions\/54241"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.anjameulenbelt.nl\/weblog\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=16425"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.anjameulenbelt.nl\/weblog\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=16425"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.anjameulenbelt.nl\/weblog\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=16425"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}