<\/p>\n <\/p>\n
(Sorry jongens en meiden, dat niet iedereen op de foto staat!)<\/p>\n
\u00b4Als het Openbaar Onderwijs meer tegemoet was gekomen aan de wensen van islamitische ouders dan zouden we destijds niet het initiatief hebben genomen om islamische scholen op te richten\u00b4, zegt algemeen directeur van de Simonscholen, Ismail Taspinar. Een simpel voorbeeld: ouders vroegen aan een school om er op te letten dat hun kinderen bij de tractaties geen worstjes te eten zouden krijgen, omdat hun kinderen geen varkensvlees eten. Dat kon niet, zeiden de leerkrachten, want dan zouden ze sommige kinderen apart moeten behandelen en dan zouden de kinderen boos worden op de juf.
\n
\nTiny Kox en ik waren op werkbezoek bij een van de Simonscholen, de Bilalschool in Amersfoort, die vijftien jaar geleden is opgericht. We vielen met de neus in de taart, een van de juffen ging op zwangerschapsverlof. We mogen nog even meezingen voor juf Petra. Maken even kennis met de directeur Fred Koopman. Een vriendelijke, kleurige school zoals we die overal tegenkomen, met veel kindertekeningen, planten, platen aan de muren. Het enige waar we aan kunnen zien dat we op een islamitische school zijn, zijn sommige posters aan de muur en het feit dat de helft van de juffen en veel van de leerlingen een hoofddoek dragen. We praten met Taspinar, bijgestaan door Saoed Khadje, die een traject begeleid over de brede identiteit van de scholen. <\/p>\n
\n(Ismail Taspinar)<\/p>\n
\n(Saoed Khadje)<\/p>\n
Taspinar is een bevlogen en tegelijk pragmatische man, die met vuur en veel plezier praat over zijn scholen, waarvan de eerste inmiddels achttien jaar bestaat. Hij heeft er veel voor over om de negatieve en eenzijdige beeldvorming over islamisch onderwijs te doorbreken, maar helaas, stellen we vast, de mensen met de grootste vooroordelen zijn de laatste die gebruik zullen maken van de open dagen, en de mogelijkheid die Taspinar van harte biedt om kennis te komen maken, vragen te stellen, zelf te zien waar het om gaat: gewoon goed basisonderwijs, op maat gesneden voor de kinderen die meestal uit migrantenfamilies komen, met een extra dimensie in het gegeven dat kinderen ook worden onderwezen in hun geloof. Dat er op school gebeden wordt en dat de islamitische feesten worden gevierd. Er zijn nog steeds mensen die denken dat een islamitische school per definitie voor moslim fanatiekelingen is. Dat is nou juist niet het geval, zegt Taspinar. De meer behoudende ouders sturen hun kinderen nou juist niet naar ons, die geven ze liever thuis godsdienstles.<\/p>\n
<\/p>\n
<\/p>\n
<\/p>\n
Volgens de norm die daar voor staat zouden er eigenlijk honderd basisscholen op islamitische basis moeten zijn, het zijn er nu zevenenveertig. Er is veel ophef over de toename van islamitische scholen. Op zevenduizend andere. Ik vraag meteen hoe het komt dat sommige scholen moeite hebben om genoeg leerlingen te krijgen. Voor een groot deel ligt dat er aan dat de meeste scholen niet gelegen zijn in de wijken waar de meeste migranten wonen. Zoals ook de Bilalschool in een buitenwijk ligt, met de dependance voor de bovenbouw ook ver uit het centrum. De ouders moeten het er dus voor over hebben om hun kinderen met de schoolbus te laten halen en brengen, of de oudere kinderen een flink eind te laten fietsen. Er komen ook kinderen uit omringende gemeenten. En dat terwijl veel openbare scholen, of katholieke scholen, die wel in die wijken zijn gevestigd, vaak bijna honderd procent uit allochtone, dus overwegend islamitische leerlingen bestaan – de zogenaamde zwarte scholen. De Bilalschool is nu nog een streekschool. Taspinar is er geen tegenstander van dat scholen op oecumenische wijze gaan samenwerken in brede scholen, maar omdat ze een streekschool zijn worden ze daar niet voor gevraagd. <\/p>\n
<\/p>\n
<\/p>\n
<\/p>\n
<\/p>\n
De Simonscholen doen het goed. Onder andere omdat er extra aandacht wordt besteed aan taal – veel van de migrantenkinderen hebben ouders die hen daarbij niet kunnen helpen. Een zekere homogeniteit in de klassen helpt bij het taalonderwijs. Diezelfde kinderen zouden op een gemengde school minder kans hebben op diezelfde extra aandacht voor taal, omdat het taalniveau van de kinderen daar verder uiteenligt, en er maar beperkt tijd is om kinderen met een achterstand bij te spijkeren. <\/p>\n
Voor de ouders is het dus vaak kiezen, willen ze voor hun kinderen een school op islamitische basis, 35 a 40 procent van de ouders zegt dat te willen, of kiezen ze voor een school die dichtbij ligt in de wijk. De ouders van de Bilalschool, die zich met driehonderd leerlingen al heeft bewezen kiezen dus bewust. Het percentage Nederlandse moslims dat kiest voor een school op levensbeschouwelijke basis is trouwens niet hoger dan ouders van andere denominaties, die hun kind naar bijzonder onderwijs sturen. <\/p>\n
<\/p>\n
<\/p>\n
<\/p>\n
In principe is de school open, en zoals er ook moslimkinderen op katholieke scholen zitten, kunnen er ook niet islamitische kinderen naar deze scholen. Dat gebeurt nog zelden. Daar is ook een grens aan, zegt Taspinar, hoewel dat nu nog fictief is. Stel dat tachtig procent van de leerlingen niet moslim is, kun je dan je identiteit nog bewaren?<\/p>\n
De scholen doen veel aan de PR, en proberen actief politici en media uit te nodigen. Ook Hirsi Ali was er te gast, toen ze de kinderen vroeg wat ze belangrijker vonden, Allah of de Grondwet. \u00b4We hoopten dat zij er van zou leren\u00b4, zegt Taspinar, \u00b4dat is helaas niet gebeurd\u00b4. De politieke discussie is interessant. Gaat het alleen om de vraag of bijzonder onderwijs is toegestaan, of richt het zich vooral tegen islamitisch onderwijs? We vrezen dat de discussies over bijzonder onderwijs vooral zijn ontstaan uit weerstand tegen de islam. <\/p>\n
Op de scholen hebben ze er al hun handen vol aan dat de kinderen een verschillende achtergrond hebben, de meeste Turks, dertig procent Marokkaans en nog tien procent wat anders. De kinderen hebben niet zoveel last van de verschillende achtergronden, al gebeurt het wel eens dat ze elkaar uitschelden voor Turk of wat anders, en er wordt vooral nadruk gelegd op wat ze met elkaar gemeenschappelijk hebben. Maar de ouders, en de bestuursleden kunnen soms verschillende opvattingen hebben over wat islamisch onderwijs is. De Simonscholen stellen alleen centraal het minimum vast waar elke school aan moet voldoen, maar laat veel van de invulling over aan de scholen zelf. Zo is er een school met een meerderheid aan Marokkaans-Nederlandse kinderen die wat behoudender is dan de scholen waar de Turks-Nederlandse kinderen in de meerderheid zijn. Islamitische scholen staan in de media vaak in een negatief daglicht, toch zou de politiek blij moeten zijn met het werk dat ze doen om de ouders, de besturen, met al die verschillende etnische achtergronden en verschillende stromingen op \u00e9\u00e9n lijn te krijgen, zegt Taspinar. Het zijn hele gewone scholen, alleen dan islamitisch. Ook de ouders moeten daarover vaak nog voorgelicht worden. Sommige denken dat het gaat om koranscholen, of willen weten of er wel Nederlands wordt gesproken, en moeten verteld worden dat het gaat om regulier basisonderwijs – met een extra tintje. Of de ouders willen, terecht, weten of de scholen wel aansluiten op het niet islamitische vervolgonderwijs. Of de kwaliteit wel hoog genoeg is. Daar kan Taspinar voor instaan. Zijn eigen dochter was de eerste leerling met hoofddoek op een middelbare school, en de leerkrachten zeiden: geef ons meer van zulke leerlingen. Nu de scholen achttien jaar bestaan, en de eerste lichting vijfentwintig jaar oud is, zou het goed zijn als er onderzoek komt naar hoe de kinderen terecht zijn gekomen. Er ontspint zich een gesprek tussen Khadje en Taspinar. Het gaat toch niet om het meten van de hoogte van de verdere schoolkeuze? Als iemand loodgieter wil worden is dat toch ook goed? Nee, het gaat er om of de kinderen aansluiting kunnen vinden in de maatschappij, of ze mee kunnen in het vervolgonderwijs, of ze stevig op hun benen staan. Dat onderzoek zou door een onafhankelijke instantie moeten worden gedaan.
\nOp dit moment is er wel toezicht door de inspectie, die pas nog de hoogste klassen een vragenlijst heeft voorgelegd, waarmee onder andere hun integratiebereidheid of maatschappelijke betrokkenheid zou moeten worden gemeten. Het is nog een proef. Taspinar is nieuwsgierig of ook het andere bijzondere onderwijs zich mag verheugen in zoveel belangstelling van de inspectie. Gaan ze ook langs bij christelijke scholen? Iets om uit te zoeken. <\/p>\n
\u00b4We zijn een partner in het onderwijsveld\u00b4, zegt Taspinar. \u00b4We werken juist aan de integratie omdat we een eigen instantie hebben gevormd die als gesprekspartner kan dienen\u00b4. Ik kan dat trouwens beamen. Uit al het onderzoek blijkt dat eigen migrantenorganisaties en islamitische organisaties die voor de belangen van burgers opkomen een belangrijke tussenstap zijn in de integratie, in steden met meer van zulke zelforganisatie zijn de \u00b4allochtone\u00b4 burgers meer politiek actief en nemen meer deel aan maatschappelijke binding. <\/p>\n
De scholen zijn trouwens midden in een stevige discussie over het doel van islamitisch onderwijs. Om bij de tijd te zijn moet een school meer doen dan op schoolse wijze de regels handhaven van bidden en koranles. Blijft het bij de uiterlijke gewoontes, dan kan een kind dat ook zo weer afschudden. Islam is niet iets wat je er van boven af ingiet. Het gaat om meer: om kinderen zelf na te laten denken, om ze normen en waarden bij te brengen waar ze in de maatschappij steviger mee staan, we moeten met elkaar in discussie wat dat is, een islamitische identiteit in deze tijd, in dit land waar we wonen. Het gaat om zingeving. Ik ben heel pragmatisch, zegt Taspinar, we willen ons niet afsluiten, we willen rekening houden met onze omgeving. Bij de normen en waarden die we onze kinderen bij willen brengen hoort dat ze zich positief inzetten in de maatschappij. We horen van andere scholen te vaak dat de kinderen te weinig begeleiding krijgen, dat ze gepest worden. Dat is een reden waarom ze zich vervolgens af gaan zonderen. De discussie over de eigen identiteit is een proces dat ook andere levensbeschouwelijke scholen hebben doorgemaakt, zegt Tiny: van katholieke \u00b4regelscholen\u00b4 naar bewustwording over normen en waarden. \u00b4We hebben nog geen kans gehad om dat met onderzoek aan te tonen\u00b4, zegt Taspinar, \u00b4maar ik ben er van overtuigd dat onze kinderen beter begeleid zijn, beter met twee benen op de grond staan, steviger in hun identiteit zitten, en minder met criminaliteit in aanraking komen dan de jongeren die minder begeleiding hebben gehad\u00b4. \u00b4Al mogen we niet vergeten dat dat niet alleen van het onderwijs afhangt, maar ook of ze een kans krijgen op werk, of ze niet worden uitgesloten\u00b4, zegt Khadje. <\/p>\n
<\/p>\n
<\/p>\n
We zouden nog lang door kunnen praten, maar we willen nog even mee
\nnaar de dependance, waar de bovenbouw op deze woensdagmiddag les heeft. Op de binnenplaats spelen een paar kinderen voetbal met een tennisbal, jongens en meisjes door elkaar. De lange rok van het meisje lijkt haar niet te hinderen. De klassen zijn gemengd. Maar een van de scholen heeft aparte klassen voor jongens en meisjes. Taspinar is voor gemengde klassen – deze samenleving kent geen scheiding tussen meisjes en jongens, dat moet je dat ook op school niet doen, vindt hij, de school moet aansluiten op de maatschappij. Ik zie juffen met en zonder hoofddoek. Ook dat is geen punt. Er zijn ook niet islamitische leerkrachten. <\/p>\n
<\/p>\n
<\/p>\n
<\/p>\n
<\/p>\n
<\/p>\n
We zijn net te laat voor het gebed. Maar in een van de klassen geeft de juf les over de hadith van de week. Een van de jongens leest een gebed voor in zangerig Arabisch. Wat betekent het, vraagt de juf. Daar kan een andere jongen heel goed antwoord op geven. Het gaat over licht.<\/p>\n
Oh God, breng licht in mijn hart
\nEn licht op mijn tong, licht in mijn gehoor
\nEn in mijn gezichtsvermogen licht.
\nEn boven mij licht en onder mij licht.
\nEn rechts van mij licht en links van mij licht.
\nBreng licht in mijn ziel. Vergroot licht voor mij en
\nbereid licht voor mij en maak voor mij licht
\nen maak mij licht en schenk mij licht.
\nMaak licht in mijn zenuwen en licht in mijn vlees
\nEn licht in mijn bloed en licht in mijn haar en in mijn huid licht.
\nOh Allah, maak voor mij een licht in mijn graf en licht in mijn botten.
\nGeef mij meer licht, geef mij meer licht, geef mij meer licht.
\nSchenk mij licht op licht. <\/p>\n
<\/p>\n
<\/p>\n
<\/p>\n
Dan krijgen ze les in meten. Meters en decimeters en centimeters. Tiny is naast een jongen in de bank gaan zitten en kijkt of hij de sommen ook nog kan maken. Ik vind dat er ondanks onze verstorende aanwezigheid, die sommige meisjes laat giebelen als ik de camera op ze richt heel aandachtig wordt geleerd. Het zijn heel gewoon Nederlandse kinderen, misschien een beetje rustiger en aandachtiger dan in een gemiddelde schoolklas. Ik denk niet dat het hier erg moeilijk is om orde te houden. <\/p>\n
Dan willen de meiden met elkaar op de foto. En dan natuurlijk de jongens ook die staan te keten zoals jongens altijd keten. We kijken ze na als ze op de fiets stappen om naar huis te gaan.
\nIk zou willen dat meer mensen eens werkelijk kennis zouden maken met een school als deze, voor we ons weer in debatten begeven over bijzonder onderwijs in het algemeen en islamitisch onderwijs in het bijzonder. <\/p>\n
<\/p>\n
<\/p>\n
<\/p>\n
<\/p>\n
<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
(Sorry jongens en meiden, dat niet iedereen op de foto staat!) \u00b4Als het Openbaar Onderwijs meer tegemoet was gekomen aan de wensen van islamitische ouders dan zouden we destijds niet het initiatief hebben genomen om islamische scholen op te richten\u00b4, … Lees verder