{"id":16730,"date":"2010-04-28T10:12:53","date_gmt":"2010-04-28T08:12:53","guid":{"rendered":"http:\/\/www.anjameulenbelt.nl\/weblog\/2010\/04\/28\/zembla-en-de-demonisering-van-wilders\/"},"modified":"2017-12-30T15:57:13","modified_gmt":"2017-12-30T14:57:13","slug":"zembla-en-de-demonisering-van-wilders","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.anjameulenbelt.nl\/weblog\/2010\/04\/28\/zembla-en-de-demonisering-van-wilders\/","title":{"rendered":"Zembla en de ‘demonisering van Wilders’"},"content":{"rendered":"

Ik heb de uitzending van Zembla gezien, over Wilders en de angstfantasie\u00ebn die hij verspreidt. Ik vond het een prima uitzending. Het was goed onderbouwd, misschien was de aankleding, met oude beelden uit griezelfims “de monsters komen!” niet ieders smaak – ik vond het heel adequaat omdat het juist de mallotigheid van Wilders uitspraken onderstreept, die onzinnige bewering dat de hordes barbaren op het punt staan om hier de beschaving af te breken – Wilders ziet spoken en wil dat wij die ook gaan zien. En misschien waren er mensen die vonden dat je geen vergelijkingen mag maken tussen wat Wilders nu doet, en de manier waarop in het verleden jodenhaat werd gekweekt. Zembla doorbrak dat taboe. De vraag is of ze dat waar konden maken. Mijn antwoord: dat konden ze.
\n
\nDat de aanhangers van Wilders weer ‘demonisering’ zouden gaan roepen lag voor de hand, maar het verbaasde mij dat Femke Halsema meteen twitterde: “Zag gisteren deel Zembla over Wilders: maakt vooroordelen over publieke omroep waar. Tendentieus, heeft met journalistiek weinig te maken”. Tendentieus? Bedoelt Halsema dat je over Wilders en wat hij zegt alleen in neutrale termen mag spreken? Is tendentieus niet een ander woord voor partijdig (wat zij zelf ook is) maar dan in het negatieve? En hoezo heeft dit weinig met journalistiek te maken? Wat precies zit Halsema dwars? Dat er gezegd werd dat de politiek door Wilders uit het lood werd geslagen, en geen weerwoord had? Is dat niet wat Halsema zelf ook heeft geconstateerd? Zij hoort nog bij degenen die nog wel eens hun mond open hebben gedaan, net als Pechtold, en Marijnissen, die in de uitzending te horen was. Zit haar dwars dat er vergelijkingen zijn gemaakt met het oproepen tot antisemitisme van vroeger, of met de etnische zuiveringsidee\u00ebn van Milosevic en vindt ze dat dat niet mag? Of mag je alleen heel beschaafd op Wilders reageren? Of is ze bang dat een confronterende aanval op de gedachtenwereld van Wilders averechts werkt? Zou kunnen. Maar misschien kan ze zelf nog eens uitleggen waarom ze zo fel tegen de uitzending is dat ze zelfs beweert dat het geen journalistiek is. Ik wil dat graag van haar horen. (Zie ook hier<\/a>)
\n
\nEn voor alle zekerheid, was ik misschien niet oplettend genoeg?, heb ik de uitzending nog maar een keer gezien. Ik vond het nog steeds een prima uitzending, en kan het iedereen aanraden. Zembla laat niet alleen zien wat Wilders allemaal heeft beweerd, en vooral ook wat hij in het buitenland, nog een graadje radicaler, allemaal zegt. Zembla laat meteen ook zien dat ze in het buitenland, zie CNN, wat minder bang zijn dan wij om het beestje bij de naam te noemen, en hardop te zeggen dat Wilders oproept tot haat, en racistische uitingen doet. Waar zijn we in Nederland toch zo bang voor?<\/p>\n

De kern van de uitzending bestaat uit een aantal korte interviews met deskundigen, die met elkaar het gedachtengoed van Wilders compleet onderuit halen. Voor mij is dat niet nieuw, maar uitstekend om dat in kort verband op een rijtje te zetten. De koranvertaler Leemhuis laat zien dat de korancitaten die Wilders in Fitna op liet nemen fout zijn weergegeven en de conclusies, de koran roept op tot haat, absoluut niet kloppen. Wel is het een feit, en het is goed dat Leemhout dat zegt, dat ook radicaliserende moslims korancitaten uit hun verband kunnen rukken en er verkeerde conclusies uit kunnen trekken. Hetzelfde geldt voor extremistische christenen, en, zie Isra\u00ebl, voor extremistische joden die hun heilige boeken gebruiken om anderen tot vijand te verklaren. <\/p>\n

Bijl, van het Sociaal Cultureel Planbureau, laat zien dat de toename van moslims in Nederland geschat kan worden van 4,4% nu, met een half procent toename over vijftien jaar. En dat moet dan een tsunami voorstellen? Meer feiten: de gelovigheid van moslim migranten neemt af – mocht dat een aanbeveling zijn. In het programma worden de werkelijke problemen van de immigratie niet verzwegen: er zijn problemen met jongeren, en onder de probleemjeugd zijn Marokkanen oververtegenwoordigd, ook in de criminaliteit. Frank Bovenkerk noemt dat de integratieparadox: het gaat om een generatie die juist wel is ge\u00efntegreerd, maar nog te weinig sociale positie heeft – en dat geeft spanningen. Die met een generatie of wat uit zijn gedoofd. Met de islam heeft dat weinig van doen – die geeft bepaald geen vrijbrief voor crimineel gedrag. <\/p>\n

Jean Tillie heeft het er over dat het effect van Wilders is dat de politieke partijen de neiging hebben om wat met Wilders mee te buigen, maar dat dat nu juist het effect heeft dat Wilders steeds radicalere uitspraken moet doen om zich nog te kunnen onderscheiden. Wilders mobiliseert de angst, het wantrouwen, ook het wantrouwen tegen de politieke elite, alsof hij daar zelf geen deel van uitmaakt. <\/p>\n

De taal waarin Wilders de moslims demoniseert heeft veel overeenkomsten met de manier waarop de Serven op de Balkan de moslims als onmensen afschilderden, die om die reden dan ook ‘verwijderd’ mochten worden, en heeft, het is niet anders, ook veel overeenkomsten met de manier waarop de joden werden afgespiegeld als een bedreiging voor ‘onze’ beschaving. Ton Zwaan, die de vergelijking met de Balkan trok, zegt het hardop: de uitingen van Wilders zijn de dromen van iemand die denkt in termen van etnische zuivering. Het lijkt mij moeilijk te ontkennen. En ook Semelin, uit Frankrijk, analiseert het taalgebruik, woorden zijn nooit onschuldig, zegt hij, met de suggestie dat er zo iets is als etnische zuiverheid, die aangetast wordt door die anderen, die van de woestijnideologie. <\/p>\n

Feitelijk is de ideologie van Wilders maar gedeeltelijk een Nederlands product. Weliswaar borduurt hij voort op Fortuyn voor hem, maar een groot deel van zijn agenda, zegt Zwaan, lijkt meer overgenomen van Isra\u00eblisch en Amerikaans rechts dan ontstaan in de Nederlandse situatie, alsof wij hier in een dodelijk gevecht gewikkeld zouden zijn tussen goed en kwaad, tussen vrijheid en islam. We zien de beelden van de warme banden van Wilders met de Isra\u00eblische ultrarechtse en openlijk racistische minister Liebermann. Die heeft het openlijk over zijn wens om alle Arabieren\/moslims uit ‘zijn’ land te verwijderen. Het lijkt Wilders zeer te inspireren. <\/p>\n

En wat is het effect van die hetze tegen moslims? Grimmiger verhoudingen, zeggen een aantal mensen, er zijn nu mensen die het gevoel hebben dat je best mag zeggen dat je iets hebt tegen ‘buitenlanders’, want de politici doen dat tenslotte ook. Maar tot werkelijk etnisch gekleurde rellen is het in Nederland niet gekomen, zoals in Frankrijk wel. Het is juist erg opvallend hoe rustig de islamitische Nederlanders over het algemeen blijven, ondanks de stroom van beledigingen en verdachtmakingen. Maar het helpt bepaald niet, want juist het gevoel bij jongeren er niet bij te horen, niet welkom te zijn, is een bijdrage aan isolement – als er iets is wat radicalisering op kan roepen dan is het dat. En dan valt het nog mee: want die radicalisering van jongeren neemt ondanks Wilders eerder af dan toe. En de uitzending eindigt met een vrolijke en positieve noot: daar zien we imam Haselhoeff en homo de Leeuw lief samen een liedje zingen. <\/p>\n

Nog een opmerking: ik vind dat we heel zorgvuldig moeten zijn met historische vergelijkingen, en met name met vergelijkingen met de jodenvervolging. Op mijn weblog laat ik nooit toe dat mensen voor fascisten of nazi’s worden uitgemaakt, ook niet als ik het met de strekking van de reactie op zich wel eens ben. Ook opmerkingen in de trant van: nu doen de joden hetzelfde met de Palestijnen wat hen is aangedaan: genocide, gaan er af. Wat de Palestijnen wordt aangedaan is erg genoeg, op zichzelf, om daar de vergelijkingen met vernietigingskampen bij te halen. Al vind ik de vraag legitiem: wat kan het met mensen die zelf weten wat het is bedreigd te worden doen, in hoeverre kan iemands waarnemingsvermogen voor wat anderen aangedaan wordt er door beschadigd raken? In hoeverre loopt het slachtoffer van eens een groter risico een dader te worden? (Ik deed eens een poging om daar dieper op in te gaan, De doornenkroon van het lijden, hier<\/a>.) Ik kan het me ook voorstellen dat vergelijkingen met de nazi tijd bij mensen juist de deuren dicht doet: laten we wel wezen, wat Wilders ook voor vreselijke dingen zegt, het zijn nog steeds alleen maar woorden, en veel kans om ze ten uitvoer te brengen krijgt hij niet. Maar toch vind ik het wel degelijk gerechtvaardigd, en meer dan dat, nodig<\/em>, om onder ogen te zien dat er een proces gaande is waar een deel van de Nederlandse bevolking door een ander deel van de Nederlandse bevolking mentaal al wordt buitengesloten, met dezelfde mechanismen waarmee dat in de geschiedenis al eerder is gedaan. Dat wil nog niet zeggen dat het hier ook ooit zo ver zou komen als destijds in nazi Duitsland, het zegt wel dat er een fase aan vooraf is gegaan waarbij een bevolking rijp werd gemaakt voor de gedachte dat sommige mensen, op grond van hun geloof, etniciteit, nationaliteit of wat hen verder ‘anders’ maakt het verdienen om uitgesloten te worden. De suggestie, dat er een ‘wij’ en een ‘zij’ is. Een superieur wij en een inferieur zij. Daar begint het mee. Het is aan ons om er voor te zorgen dat het niet verder gaat dan dat. En om de ogen daarvoor niet te sluiten helpt het niet om een taboe te maken van historische vergelijkingen. Als we die maar zorgvuldig maken. Ik vind niet dat we onszelf mogen verbieden om dergelijke uitsluitingsmechanismen te benoemen en te veroordelen. Of dat we onszelf monddood moeten maken als we historische paralellen zien. De uitzending van Zembla was gedurfd, en doorbrak een taboe, maar wat mij betreft: terecht. <\/p>\n

Ga zelf kijken bij Zembla, hier.<\/a><\/p>\n

Meer reacties: Francisco van Jole, van Joop, hier.<\/a>
\nAbu Pessoptimist, hier.<\/a>
\nSargasso, hier.<\/a><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Ik heb de uitzending van Zembla gezien, over Wilders en de angstfantasie\u00ebn die hij verspreidt. Ik vond het een prima uitzending. Het was goed onderbouwd, misschien was de aankleding, met oude beelden uit griezelfims “de monsters komen!” niet ieders smaak … Lees verder →<\/span><\/a><\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":"","_jetpack_memberships_contains_paid_content":false},"categories":[6],"tags":[184],"jetpack_sharing_enabled":true,"jetpack_featured_media_url":"","_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.anjameulenbelt.nl\/weblog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/16730"}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.anjameulenbelt.nl\/weblog\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.anjameulenbelt.nl\/weblog\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.anjameulenbelt.nl\/weblog\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.anjameulenbelt.nl\/weblog\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=16730"}],"version-history":[{"count":3,"href":"https:\/\/www.anjameulenbelt.nl\/weblog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/16730\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":112482,"href":"https:\/\/www.anjameulenbelt.nl\/weblog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/16730\/revisions\/112482"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.anjameulenbelt.nl\/weblog\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=16730"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.anjameulenbelt.nl\/weblog\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=16730"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.anjameulenbelt.nl\/weblog\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=16730"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}