{"id":1674,"date":"2006-04-05T03:55:14","date_gmt":"2006-04-05T01:55:14","guid":{"rendered":"http:\/\/www.anjameulenbelt.nl\/weblog\/2006\/04\/04\/boek-van-ajouaou\/"},"modified":"2011-08-26T14:19:51","modified_gmt":"2011-08-26T12:19:51","slug":"boek-van-ajouaou","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.anjameulenbelt.nl\/weblog\/2006\/04\/05\/boek-van-ajouaou\/","title":{"rendered":"Boek van Ajouaou"},"content":{"rendered":"

Ik zei al dat ik blij was met het boek van Mohamed Ajouaou, De moslim die ik ben. Notities over een rekkelijk geloof<\/em>. Een boek om ons meer te informeren, meer te weten te komen en meer na te denken over de islam. De islam zoals die in Nederland, door Ajouaou, maar zeker door meer Nederlandse moslims beleden en beleefd wordt.
\n
\nIk denk dat het boek ook veel biedt voor moslims, al kan ik daar niet over oordelen. Ik maak vaak mee dat migranten, eerste, tweede, derde generatie voor wie het geloof in het land van de ouders nog vanzelfsprekend vermengd was met locale gewoontes en gebruiken, (zoals christenen een kerstboom hebben waarvan we maar zelden beseffen dat die niet christelijk is maar een locaal heidens symbool) nu in dit land opnieuw moeten doordenken wat ze van hun geloof willen behouden, welke gebruiken feitelijk niet zo islamitisch zijn, en hoe ze binnen het frame van hun geloof een \u00b4pakket\u00b4 samenstellen waarmee ze binnen een niet-islamitisch land moslim en Nederlander kunnen zijn. Dat kan heel goed, neem ik waar. Ik volg dat proces met belangstelling. En met het boek van Ajouaou volgen we een deel van dat proces als het ware van binnenuit. Erg belangrijk dus voor niet-moslims die soms letterlijk niet weten waar ze het zoeken moeten tussen doemdenken en alarmerende berichtgeving, tussen rapportage die geen onderscheid maakt tussen migratie en geloof, tussen websites die alleen de korancitaten er uit vissen die negatief geinterpreteerd kunnen worden en geleerde boeken waar je toch al behoorlijk wat voorkennis voor moet hebben. <\/p>\n

Want Ajouaou, die voor een \u00b4rekkelijke\u00b4 islam is, waarmee hij niet bedoeld een verwaterde islam, maar een geloofspraktijk die gebruik maakt van de ruimte die gegeven is, heeft niet alleen een informatief boek geschreven, maar ook een persoonlijk boek. We zijn getuige van zijn overwegingen en keuzes. Dat vraagt om meedenken, om vragen stellen. Dat nodigt uit, en is dus ook \u00b4rekkelijk\u00b4, dat wil zeggen, ruimte scheppend in de communicatie met niet-moslims. <\/p>\n

Er komen veel onderwerpen aan de orde, in het boek dat grotendeels is samengesteld uit de columns die Ajouaou schreef tussen 1996 en 2005. Om te beginnen wat dat is, een islamitische identiteit. We (wij autochtonen zeg maar) hebben in Nederland de onhebbelijke gewoonte om moslims alleen nog maar te zien als moslims. Toen ik met Ceylan Pektas-Weber interviews maakte met veertien moslimvrouwen drong nog eens tot me door wat ik eigenlijk al wist: veel onderwerpen die dagelijks in de media worden besproken zoals de emancipatie van vrouwen, taalachterstand, moeilijkheden in de opvoeding, hebben veel meer met migratie te maken dan met geloof. Zoals Fadoua Bouali ook benadrukt, in haar kritiek op de dubbele seksuele moraal die ze ziet bij een deel van de jonge Marokkaanse Nederlanders: dat gaat niet mis omdat ze moslim zijn maar omdat ze te weinig moslim zijn. Ajouaou benadrukt dat hij niet alleen maar moslim is, maar ook vader, echtgenoot, adviseur, docent. Burger en Nederlander. Gewoon vader, niet moslimvader. Het begrip \u00b4onderwerping\u00b4 als het gaat om de islam, alsof een gelovige niet zelf meer nadenkt wordt vaak verkeerd ingevuld. De koran, ik heb dat zelf ook geconstateerd, benadrukt nu juist voortdurend het zelfstandig handelen, het zelf nadenken. \u2018 Vraag het aan je hart\u2019, staat er letterlijk. In de koran staan in feite heel weinig richtlijnen en aanwijzingen, en die er instaan zijn uit de eerste eeuwen van de islam. Toen nog heel erg nodig, nu vaak niet meer van toepassing, en Ajouaou is geen voorstander van steeds maar bedenken van nog meer restricties. (Vraag aan Mohamed, ik kwam als vertaling in plaats van onderwerping ook overgave tegen. Is dat niet mooier? Minder slaafs?)<\/p>\n

We vinden in De moslim die ik ben <\/em>een verstandige verhandeling over de scheiding tussen \u2018kerk\u2019 en staat, waarvan veel autochtonen denken dat moslims daar niet voor zijn. Het geloof als grondhouding heeft wel degelijk met het openbare en politieke leven te maken, stelt Ajouaou, maar hij is voor het \u2018ont-theocratiseren\u2019 van het religieuze kader en het toepassen op het seculiere, openbare leven. Dus: vanuit die grondhouding meedingen en voorstellen doen voor de manier waarop een samenleving vorm moet krijgen, en dat conform en met eerbied voor de democratische spelregels en zonder te verwijzen naar een goddelijk mandaat. <\/p>\n

Hoofddoeken: moslimvrouwen moeten het recht hebben er een te dragen, maar mogen zich ook wel afvragen waarom ze dat doen. Hoe sterk is het verband tussen het dragen van een hoofddoek en de religieuze ervaring? En is het wel gerechtvaardigd om vrouwen die geen hoofddoek dragen als minder moslim of minder gelovig aan te zien? <\/p>\n

Meer: Het bestaansrecht van de islam zal niet zozeer een kwestie zijn van \u2018het recht op godsdienstvrijheid\u2019, maar zal afhangen van de mate waarin hij zich dienstbaar weet te maken om maatschappelijke noden als armoede te lenigen, mensen die buiten de boot dreigen te vallen bij te staan. Ajouaou stelt voor hoe, liever concreet mensen helpen dan schelden op de verderfelijkheid van de wereld. En mensen benaderen als autonome, integere mensen. Dus geen vijandschap tegenover christenen, joden, ongelovigen. \u2018Elke uitleg van een religieuze tekst die mij vijandelijkheid jegens anderen of de \u2018superioriteit\u2019 van het moslim-zijn wil inpraten, kan rekenen op mijn afkeuring. <\/p>\n

De onderwerpen die in het boek aan de orde komen zijn er te veel om hier allemaal te bespreken. Over vrouwenemancipatie en de ruimte voor vrouwen om te reizen en buitenshuis te werken. Over de huwelijksmarkt. Over naamgeving van kinderen. Over bankieren, begraven. Over de imams. Over dat laatste een vraag. Ajouaou stelt dat het nog veel te vroeg is voor een Nederlandse imamopleiding, maar dat stuk stamt al uit 1996. Imams zijn geen maatschappelijk werkers, staat er. Ze hoeven zich alleen maar bezig te houden met het geestelijk leven. En als de mentaliteit onder de moslimgemeenschappen verandert verandert ook de behoefte aan het soort van imams. Ik vraag me af of dat niet al aan de orde is. Ik was bij de inleiding van Van Koningsveld in Kampen, die het over de twee islamitische universiteiten had, en de behoefte die hij uitte aan meer woordvoerders, meer openheid naar buiten toe, meer deelname aan debatten. Dat hoeven uiteraard niet per se imams te zijn, maar waarom niet zij ook? Ik ben ook betrokken bij een project om moskeeen te maken die meer tegemoet komen aan de behoefte aan openheid, die meer geschikt zijn voor jongeren die geen diensten meer willen in het Arabisch of Turks, omdat hun gemeenschappelijke voertaal, over etnische scheidslijnen heen, Nederlands is. Ik zie dat er grote behoefte is aan een islam \u00b4vertaling\u00b4 die toegesneden is op het Nederland van nu \u2013 het boek van Ajouaou zelf is daar een mooi voorbeeld van, dus vandaar mijn vraag: is de tijd voor een Nederlandse imamopleiding niet al ruimschoots aangebroken? Ik meen dat Van koningsveld daar ook al mee bezig is. <\/p>\n

Een belangrijk hoofdstuk gaat over islamkritiek en de perspectieven van islamitisch burgerschap. Een begin van een spannend proces, zegt Ajouaou. <\/p>\n

Het kan alle kanten op. Willen we dat tot een goed einde brengen, dan moeten we, ieder vanuit eigen verantwoordelijkheid, moslims en niet-moslims, van rijksoverheid tot wijkniveau, er hard aan werken. Laten we dus nu vooral spreken van de potentie die de islam in zich heeft en die uitgebuit kan worden ten bate van goed burgerschap. <\/p><\/blockquote>\n

De intensieve beleving van de islam kan volgens onderzoek zowel voor als tegen integratie werken, zowel voor als tegen participatie en zowel opbouwend als ontwrichtend werken (de ultieme vorm hiervan is terrorismedreiging). Wat staat binding en loyaliteit in de weg? Het disqualificeren van andersgelovigen bijvoorbeeld. En waarden die het burgerschap versterken liggen in de koran, waar het werkwoord geloven vrijwel altijd vergezegd gaat van \u00b4en goede werken verrichten\u00b4. Dat wil zeggen: arbeid, vrijwilligerswerk, wetenschap. De aansluiting bij de oemma, de geloofsgemeenschap van moslims, hoeft helemaal niet te botsen met de loyaliteit aan de samenleving als geheel. En het is goed om te benadrukken dat religie (islam) niet de enige weg is waarlangs moslims een positieve bijdrage aan de Nederlandse samenleving kunnen leveren. <\/p>\n

Het boek eindigt met een briefwisseling tussen ene Theo en Ajouaou. Ik bewonder daarbij Ajouaou\u00b4s geduld, want Theo komt op mij over als het prototype van autochtone horkerigheid. In de trant van leg jij mij nou eens uit waarom die moslims zo tegen Hirsi Ali zijn. Dat legt Ajouaou uit. Theo ontkent gewoon alles en heeft dus zelf ook geen verklaring waarom die weerstanden bestaan. Gewoon omdat moslims nu eenmaal zo zijn, blijft er kennelijk over. In Theo\u00b4s laatste bijdrage stelt hij nog even dat er veel \u00b4weerstand, verongelijktheid en agressie\u00b4 is bij de geloofsgenoten van Ajouaou. Geen woord over de weerstanden, verongelijktheid en agressie bij zijn eigen \u00b4geloofsgenoten\u00b4. Een schoolvoorbeeld van alle problemen leggen aan de andere kant, en geen enkele hand in eigen boezem. Maar wat Ajouaou ondertussen, beleefd, geduldig, aandraagt aan uitleg en argumenten is de moeite waard. En petje af, ik had het allang halverwege opgegeven. <\/p>\n

Ik heb het boek vooral gelezen als \u00b4werk in uitvoering\u00b4. Het vraagt om meer, om vervolg, om discussie en dialoog, en alleen daarom al vind ik het erg waardevol. <\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Ik zei al dat ik blij was met het boek van Mohamed Ajouaou, De moslim die ik ben. Notities over een rekkelijk geloof. Een boek om ons meer te informeren, meer te weten te komen en meer na te denken … Lees verder →<\/span><\/a><\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":"","_jetpack_memberships_contains_paid_content":false},"categories":[6,21],"tags":[88,160],"jetpack_sharing_enabled":true,"jetpack_featured_media_url":"","_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.anjameulenbelt.nl\/weblog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1674"}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.anjameulenbelt.nl\/weblog\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.anjameulenbelt.nl\/weblog\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.anjameulenbelt.nl\/weblog\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.anjameulenbelt.nl\/weblog\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=1674"}],"version-history":[{"count":3,"href":"https:\/\/www.anjameulenbelt.nl\/weblog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1674\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":58718,"href":"https:\/\/www.anjameulenbelt.nl\/weblog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1674\/revisions\/58718"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.anjameulenbelt.nl\/weblog\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=1674"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.anjameulenbelt.nl\/weblog\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=1674"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.anjameulenbelt.nl\/weblog\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=1674"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}