{"id":17011,"date":"2010-05-15T09:28:51","date_gmt":"2010-05-15T07:28:51","guid":{"rendered":"http:\/\/www.anjameulenbelt.nl\/weblog\/2010\/05\/15\/tony-judt-het-land-is-moe\/"},"modified":"2017-12-30T15:55:24","modified_gmt":"2017-12-30T14:55:24","slug":"tony-judt-het-land-is-moe","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.anjameulenbelt.nl\/weblog\/2010\/05\/15\/tony-judt-het-land-is-moe\/","title":{"rendered":"Tony Judt: “Het land is moe”"},"content":{"rendered":"

Ik ben een groot bewonderaar van Tony Judt, wat begon met zijn stellingname over de huidige politiek van de staat Isra\u00ebl. Wat hij zei was niet zo nieuw, dat hij<\/em> het zei, een gerenommeerd intellectueel, een historicus met een meesterwerk – Postwar<\/em> – op zijn naam waarin hij in \u00e9\u00e9n greep de naoorlogse geschiedenis van Europa, zowel west als oost samenvat, en een jood, die zonder excuses zegt: “het Isra\u00ebl van vandaag is slecht voor de joden”. Uiteraard kwam hem dat op een furieuze storm van protest te staan, pogingen om hem het spreken te beletten inclusief de geijkte verwijten dat hij een fanatieke, zelfhatende linkse jood zou zijn. (Meer over zijn stellingname over Isra\u00ebl hier<\/a>.)
\n
\nJudt heeft een slopende spierziekte, waardoor hij vrijwel geheel verlamd is. Maar zijn hersens doen het nog, en hij kan nog spreken, al weet niemand hoe lang nog. In een interview in De Groene zegt hij: <\/p>\n

‘De ziekte is alsof je voor de rest van je leven in de gevangenis wordt opfgesloten, zonder kans op vervroegde vrijlating, en de gevangenis wordt elke week twintig centimeter kleiner. Ik weet dat ik ergens in de toekomst zal worden verpletterd en dood zal gaan, maar weet niet precies wanneer.’<\/p><\/blockquote>\n

Judt heeft haast om de gedachten die hij nog niet had opgeschreven, en zijn zorg over de stand van zaken in de westerse samenlevingen nog met ons te delen. Hij schreef “Ill fares the land<\/em>“, in het nederlands vertaald als “Het land is moe<\/em>“. Judt is de zoon van joodse marxistische anticommunisten (die heb je dus ook), was als jonge man vurig zionist, maar raakte zwaar gedesillisioneerd, en staat kritisch zowel tegenover rechts als links – maar blijft wel de vragen stellen waar het nu om gaat. In het eerste hoofdstuk van zijn boek, dat vertaald in De Groene verscheen, omschrijft het probleem: “Er is iets fundamenteel mis met de manier waarop wij vandaag de dag leven. Dertig jaar lang hebben we de jacht op materiee; eigenbelang als een deugd beschouwd”. En dat heeft ons gevoel voor de collectieve zaak ondermijnd. <\/p>\n

In een aantal westerse landen, met name de VS en Engeland, is de kloof tussen rijk en arm alleen maar gegroeid (Nederland komt er nog genadig van af, in vergelijking) met desastreuze gevolgen. Ongelijkheid werkt ondermijnend. Het verpest een maatschappij van binnen uit. Judt geeft daar vele voorbeelden van: bestaansonzekerheid veroorzaakt angst en onveiligheid. En die angst en gevoel van onveiligheid brengen onder andere angst voor verandering voort, angst voor vreemdelingen en het vreemd worden van de omgeving, het tast het vertrouwen en de neiging tot wederkerigheid en zorg voor elkaar af waar een samenleving op berust. In de landen die hij noemt is de sociale mobiliteit afgenomen: het wordt steeds moeilijker voor mensen onderaan de maatschappij om nog aan hun armoede te ontkomen: de oude spreuk “wie voor een dubbeltje geboren wordt, wordt nooit een kwartje”, blijkt in die landen opnieuw dubbel en dwars op te gaan. <\/p>\n

Zelfs het wederzijdse vertrouwen van de burgers en het vertrouwen in de politiek blijken te verminderen naarmate de ongelijkheid groter wordt. En sociale ongelijkheid blijkt een direct verband te houden met andere problemen, als zuigelingensterfte, levensverwachting, criminaliteit, gevangenschap en criminaliteit, tienerzwangerschappen, werkloosheid, psychische stoornissen, verslaving, dikte en schulden. Problemen die niet op te lossen zijn wanneer de ongelijkheid niet wordt aangepakt. En daarvoor, schrijft Judt, moeten we de taak van de staat herformuleren. <\/p>\n

Ik ben nog maar \u00e9\u00e9n hoofdstuk in het boek gevorderd, en geef nog geen oordeel over de richting waarin Judt de oplossingen zoekt, maar zijn zorg en de vragen die hij stelt deel ik. We hebben helaas weinig ‘publieke intellectuelen’ die met zo’n grote greep naar de actuele geschiedenis durven te kijken, en het is erg dat we hem over enige tijd gaan verliezen. Dat ik toch al over Judt schrijf is omdat het laatste nummer van de Groene Amsterdammer een special is naar aanleiding van Judt’s nieuwe boek, Manifest voor een nieuwe politiek, met een vertaling van het eerste hoofdstuk, een uitgebreid interview met Judt en commentaar van Felix Rottenberg. Helaas zijn nou net die drie stukken niet opgenomen op de website van De Groene, dus je zult de special moeten kopen – kan nog net voor het nieuwe nummer uitkomt. <\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Ik ben een groot bewonderaar van Tony Judt, wat begon met zijn stellingname over de huidige politiek van de staat Isra\u00ebl. Wat hij zei was niet zo nieuw, dat hij het zei, een gerenommeerd intellectueel, een historicus met een meesterwerk … Lees verder →<\/span><\/a><\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":"","_jetpack_memberships_contains_paid_content":false},"categories":[2],"tags":[106],"jetpack_sharing_enabled":true,"jetpack_featured_media_url":"","_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.anjameulenbelt.nl\/weblog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/17011"}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.anjameulenbelt.nl\/weblog\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.anjameulenbelt.nl\/weblog\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.anjameulenbelt.nl\/weblog\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.anjameulenbelt.nl\/weblog\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=17011"}],"version-history":[{"count":2,"href":"https:\/\/www.anjameulenbelt.nl\/weblog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/17011\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":112478,"href":"https:\/\/www.anjameulenbelt.nl\/weblog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/17011\/revisions\/112478"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.anjameulenbelt.nl\/weblog\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=17011"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.anjameulenbelt.nl\/weblog\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=17011"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.anjameulenbelt.nl\/weblog\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=17011"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}