<\/p>\n <\/p>\n
Nog even terug naar Nederland, in gedachten dan. Den Haag, de inaugurele rede van Rema Hammami, die een jaar lang hoogleraar wordt aan het Institute of Social Studies voor de Prins Claus leerstoel. Hammami is een Palestijnse antropologe. Ik ontmoette haar wel eens bij Hanan Ashrawi, Hammami werkt ook voor Miftah, de organisatie van Ashrawi. En geeft les aan de Bir Zeit universiteit in Ramallah.
\n
\nHoe mijn werelden, die gevoelsmatig zo ver uit elkaar liggen, daar in Den Haag even bij elkaar kwamen. Hammami doet haar onderzoek onder andere naar checkpoints, de controleposten die Israel op zo vele plaatsen in de Palestijnse gebieden heeft neergezet, waar dagelijks duizenden mensen doorheen moeten, op weg naar werk of school of familie. Terwijl de stoet professoren binnenkwamen, met prinses Maxima, werden de foto\u2019s geprojecteerd van checkpoint Qalandia, tussen Ramallah en Jeruzalem. Ik ken dat checkpoint, was er nog niet zo lang geleden, ik ken de fotografe, Rula Halawani. <\/p>\n
Hammami, klein, levendig, met een wilde bos krullen onder haar voorgeschreven professoren hoofddeksel hield een indrukwekkende rede over de vraag wat checkpoints doen met mensen, en wat mensen doen met checkpoints. Kunnen we ons in Nederland voorstellen wat het betekent als mobiliteit, de vrijheid om je van hier naar daar te bewegen een luxe wordt, je nooit zeker bent of je ergens tien minuten of twee uur moet wachten, of er helemaal niet doorkomt, en dat minstens twee keer per dag? Het gaat in mensen \u2018who are made homeless at home, stateless in a global economy\u2019. <\/p>\n
<\/p>\n
Het checkpoint zelf is een uitgebreid bouwwerk van hekken, muren, high tech waarmee soldaten de wachtende mensen kunnen observeren zonder zelf gezien te worden, de megafoons, de verborgen camera\u2019s, stemmen die uit het niks lijken te komen. Het Palestijnse Gezag kan de bevolking hier op geen enkele manier helpen, de checkpoints zijn militair gebied, en vallen onder Israel. In Qalandia moeten dagelijks 20.000 mensen door de hekken heen. Auto\u2019s doen er heel lang over om doorgelaten te worden, of krijgen helemaal geen toestemming, dus vrijwel iedereen gaat te voet. Hammami beschrijft hoe de Palestijnen steeds weer nieuwe dingen bedenken waardoor het dagelijks bestaan toch weer door gaat, hoe er een hele nieuwe cultuur ontstaat rondom Qalandia, de taxistandplaatsen aan beide kanten, de mannen die de bagage helpen sjouwen, de verkopers van koffie, kabab, snoep, een complete \u2018tax free\u2019. Alsof met de geur van koffie, en het wapperen van lingerie die wordt verkocht toch weer iets wordt geschapen dat bijna normaal is. <\/p>\n
<\/p>\n
Het moeilijkste moment is altijd om face to face met de soldaat te staan die kan beslissen of je door wordt gelaten of niet. Hij heeft de macht. De regels zijn onduidelijk. Willekeur is heel normaal. Heeft hij een slechte bui of niet. Kun je zijn medelijden opwekken. Vrouwen zijn daar beter in dan mannen, zegt Hammami, in aanhoudend en nederig zeuren. De jonge mannen kunnen dat niet, en zijn brutaal, wat ze vaak neerkomt op slaag. Iedereen heeft een eigen overlevingsstrategie om er door te komen en nog iets te bewaren van eer en gevoel van eigenwaarde.<\/p>\n
Ik bedenk dat Hammami, die ook dagelijks door Qalandia moet, haar eigen overlevingsstrategie heeft ontworpen, ze maakt een studie van wat haar en de andere Palestijnen dagelijks overkomt en vertelt het aan de wereld.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
Nog even terug naar Nederland, in gedachten dan. Den Haag, de inaugurele rede van Rema Hammami, die een jaar lang hoogleraar wordt aan het Institute of Social Studies voor de Prins Claus leerstoel. Hammami is een Palestijnse antropologe. Ik ontmoette … Lees verder