<\/p>\n <\/p>\n
Vanuit de flat merkten we er niets van, maar Khaled Abu Zaid, de directeur van het NCCR vertelde het ons voor we de training zouden beginnen: er was veel onrust in Gaza. Er waren vechtpartijen ontstaan tussen Fatah aanhangers en Hamas aanhangers naar aanleiding van de beledigende opmerkingen die een Hamas kopstuk, Khaled Mishal had gemaakt vanuit Syrie. Dieven, had hij Fatah genoemd. Fatah eiste excuses. De gemoederen liepen hoog op. Khaled een beetje nerveus, want er waren zowel Hamas als Fatah mensen in de training. De training die we nu juist hadden afgesproken maanden geleden, toen de kolonisten terug getrokken werden uit de Gazastrook en we, met onze ervaring in \u2018post-war\u2019 landen konden voorspellen: als de gezamenlijke vijand weg is, komt alles aan spanning dat er is opgehoopt naar buiten, en richt de agressie zich tegen elkaar. En kijk, helaas krijgen we gelijk
\nAhmed van Fatah is er bij komen te staan. Net als Khaled maakt hij zich zorgen dat de onderlinge spanningen de training zullen verpesten. Laat maar aan Jan over. Komt wel goed. <\/p>\n
\n
<\/p>\n
<\/p>\n
Een driedaagse training over leiderschap. Fatma heeft met Reem alles prachtig voorbereid, er liggen mappen en naambordjes klaar. Zeven en twintig deelnemers verschijnen, leidende mensen van ministeries, politie, vrouwengroepen, universiteiten, politiek. De Palestijnse televisie wil opnamen maken. Dus schuiven we de statement die ik zal maken naar voren. Nadat Khaled het welkomstwoord heeft gesproken krijg ik het woord. Ik feliciteer de aanwezigen met de verkiezingen, waarmee Palestina voorop loopt in het democratische proces in de Arabische wereld. Ik zeg dat we het volstrekt oneens zijn met de beslissing van Europa en ook van de Nederlandse regering om niet met de nieuwe Palestijnse regering te willen praten omdat Hamas daar de leiding in heeft. Ik bied namens ons onze excuses aan voor de houding van onze regering. <\/p>\n
Naast me biggelen de tranen over Annelies wangen. Ik leg het in deze wat plechtstatige sfeer maar even uit: dat we een grap hebben, dat als we nieuwe mensen meenemen naar Gaza we altijd de afspraak hebben: als ze niet binnen drie dagen huilen dan mogen ze niet meer mee. Annelies heeft de eerste prijs gewonnen: die huilt al op de eerste dag. Er wordt gelachen. Ik kijk naar de deelnemers. Altijd spannend, gaat het lukken, krijg je ze aan de lijn, gaan ze echt meedoen. Ik zie de eerste gezichten ontdooien, strakke koppen zacht worden, jawel, dit komt goed. <\/p>\n
<\/p>\n
<\/p>\n
<\/p>\n
Jan houdt zijn eerste inleiding. Waar het om gaat met leiderschap. Dat leiders niet met computers werken maar met mensen. Dat mensen het niet makkelijk vinden om leiders te vertrouwen. En dat het er nu omgaat om effectief leiding te geven en dat wil dus zeggen, andere mensen te inspireren, aan te sturen, de echte problemen in een gemeenschap aan te gaan. Dat veel leiders zich niet uiten, maar alles oppotten \u2013 en dat er dan makkelijk van alles in de leiderschapsstijl sluipt: agressie, arrogantie, een houding van vertel mij maar niks, ik weet het al. Te veel mannelijk ego, zegt Jan. Dus gaan we het in deze training heel persoonlijk maken. De inzet is de persoonlijkheid van ieder van de aanwezige mensen. Waarbij de mannen moeten leren van de vrouwen. Moeten leren de vrouwen te volgen.<\/p>\n
Dank je, zegt Sana\u2019a. <\/p>\n
En de vrouwen moeten leren leiden. Dat is niet zo makkelijk, voor de meeste leiders om te volgen, want zij verwachten altijd dat anderen hen volgen. Dit is dus een van de oefeningen van deze training. Hier staan een paar trainers, en dan ook nog uit Europa, die opdrachten uit gaan delen. En de eerste is om de oordelen en meningen en opvattingen even op te schorten, al is het maar voor vandaag, en te volgen.<\/p>\n
Dan over de contekst waarin de training plaats vindt. Een extreme situatie, van een volk dat al jaren onder bezetting leeft, met een wereld die toekijkt en niets doet. Met twee grote opgaven, standhouden en overleven onder de bezetting, en omgaan met de interne spanningen. Dat we ons drie dagen lang bezig houden met de persoonlijke kanten van leiderschap doen we voor die gemeenschap die moet vechten naar twee kanten. <\/p>\n
<\/p>\n
<\/p>\n
Oefening. Het kernkwadrant, wat is je beste kwaliteit als leider, wat als je dat overdrijft en het je valkuil wordt, waar ben je allergisch voor en uiteindelijk: wat is je uitdaging waar je aan moet werken. Sana\u2019a begint. Haar beste kwaliteit: analytisch denken. Als ze dat overdrijft, in stress, onder druk, dan gaat ze te snel, weet ze het te goed. Wat is haar allergie, mensen die ze dom en sloom vindt. En hoe werkt haar valkuil uit op die mensen: die voelen zich nog dommer en slomer. En wat is dus haar uitdaging, wat moet ze leren van de mensen waar ze allergisch voor is? Geduld. En meer kontakt maken. <\/p>\n
Sana\u2019a pakt het meteen, maar niet iedereen lukt het om uit het \u2018wat is goed en wat is verkeerd\u2019 schema te stappen. Moed die kan doorschieten naar overmoed en impulsiviteit. Hekel aan hulpeloze mensen. Uitdaging: om hulp durven vragen. Er komen meer valkuilen boven tafel, als goede kwaliteiten doorschieten en ineffectief worden: arrogantie, rigiditeit, perfectionisme. <\/p>\n
<\/p>\n
<\/p>\n
Een vrouw van de media noemt als kernkwaliteit haar bescheidenheid. Ze cijfert zich graag weg voor andere mensen. Dat geldt hier als een mooie vrouwelijke eigenschap, maar als leider kom je er niet ver mee. Haar valkuil: dat ze zowat onzichtbaar wordt. Haar allergie: mensen met grote ego\u2019s. En wat haar uitdaging is: een beetje minder bescheiden worden zegt ze bescheiden. Niet genoeg, zegt Jan streng. Je moet nu echt gaan staan, je moet nu echt van je laten horen. En weet je waarom? Omdat jij van mensen houdt, en dat kom je veel te weinig tegen in leiderschap, dus je hebt een taak.
\nIk zal het proberen, zegt ze. Niet proberen, doen, zegt Jan.<\/p>\n
<\/p>\n
<\/p>\n
Het loopt. Er wordt intensief gewerkt. Je hoort hersens kraken om deze nieuwe manier van denken op te nemen. Soms loopt het lastig met de vertaling, begrijpt iemand de manier van denken niet, of ligt het soms aan de taal? Maar bij de een na de andere zie je de kwartjes vallen. Wat ik vooral zie is een groep mensen die nauwelijks ooit aandacht vragen voor zichzelf. Aandacht is sowieso een schaars goed in oorlogssituaties, ik denk aan collega Gerda met wie ik in de Balkan vaak trainingen heb gegeven, die zei: na de oorlog is er nog meer schaarste aan aandacht dan aan voedsel. Als iedereen erge dingen heeft meegemaakt, wie wil er dan nog luisteren? En dan zeker leidende mensen die wel nadenken over de mensen die ze leiden maar zelden over zichzelf. Ik heb het hier al eerder gemerkt, als we eenmaal door de aanvankelijke weerstanden heen zijn vindt iedereen het heerlijk om persoonlijke aandacht te krijgen, eens over zichzelf na te mogen denken in plaats van alleen maar over anderen.<\/p>\n
<\/p>\n
<\/p>\n
Bij de lunch doe ik nog een interview. Een jonge vrouw van de radio, een jongerenprogramma. Wil weten wat ik denk van de houding van de Europese regeringen. En waarom zijn ze zo tegen Hamas? Ik zeg dat ik wel snap waarom Hamas als terroristische organisatie wordt gezien, want dat waren ze toch ook, tenslotte. En ik ben ook tegen aanslagen op burgers. Maar dat doet Israel toch ook, die doodt ook burgers, valt ze uit haar rol van interviewster. Dat betekent toch niet dat het goed is als jij dat ook doet, zeg ik. Als je buren stelen heb jij dan een excuus?<\/p>\n
\u2019s Middags houd ik een inleiding over trauma. Over het trauma van neergeschoten worden, wat iedereen snapt, maar ook over het sluipende jarenlang gevoede trauma van bang zijn om je kinderen, nooit durven geloven dat het veilig is. Wat het met mensen doet. Hoe moeilijk het is geworden om weer normaal te leven als het gevaar dan eindelijk geweken is. Ik heb het over combat trauma, dat we kennen van de Vietnamveteranen, er zijn meer van de voormalige soldaten omgekomen door zelfmoord, dan er gesneuveld zijn in de oorlog. Kijk naar jullie jonge mannen, zeg ik, die verslaafd zijn geraakt aan de opwinding, die zich niet meer kunnen concentreren, om niks agressief worden, ook dat is een gevolg van traumatisering. Kijk naar het toegenomen geweld in gezinnen. Klopt het? Er wordt geknikt. En toegenomen criminaliteit, voegt Suleiman toe. En \u2018road rage\u2019, te snel rijden, risico\u2019s nemen, ongelukken maken. Wees maar blij dat jullie een islamitisch land zijn en niet drinken, zeg ik. <\/p>\n
\u2019 s Avonds op het kantoor van het NCCR, waar we nog even nabespreken en ik mijn weblog bijwerk kijken we naar de tv. Veel nieuws over de onrust. Beelden van studenten die slaags raken, de openbare universiteit tegen de islamitische. De minister van Binnenlandse Zaken die oproept om op te houden met vechten en de eenheid te bewaren, het is vooral Israel die er voordeel van heeft als we elkaar bestrijden, zegt hij. Een leider van Fatah die eist dat Hamas zijn excuses aanbiedt voor de beledigingen. En dan het laatste nieuws: we zien onze eigen hoofden op de tv. Dat we de Palestijnen feliciteren met hun verkiezingen. <\/p>\n
<\/p>\n
Terug naar de flat. Glaasje wijn, glaasje whisky. Veel praten. <\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
Vanuit de flat merkten we er niets van, maar Khaled Abu Zaid, de directeur van het NCCR vertelde het ons voor we de training zouden beginnen: er was veel onrust in Gaza. Er waren vechtpartijen ontstaan tussen Fatah aanhangers en … Lees verder