Vroeger gingen we vaak herdenken bij het Weteringsplantsoen in Amsterdam, vlak bij waar we toen woonden. En klein monumentje voor de Nederlanders die daar waren gefusilleerd. Maar ik herinner me ook dat ik met mijn vader bij de grote herdenking op de Dam stond. Dat was bijzonder, want om een of andere reden waren mijn moeder en broertje niet mee, en het was een heel speciale gebeurtenis om iets samen te beleven met mijn norse en zwijgzame vader. Ik ging ook wel eens met hem mee als het stormde, lopen op de pier van IJmuiden. <\/p>\n
<\/p>\n
Op de Dam stonden we hand in hand. Zoals gewoonlijk zei mijn vader niet veel, maar ik kon voelen dat hij ge\u00ebmotioneerd was. Bij de twee minuten stilte deed hij zijn hoed af, en dan bromde hij het Wilhelmus mee. En dan gingen we zwijgend weer naar huis. <\/p>\n
Van mijn moeder hoorde ik wel eens een flard van het verhaal, dat ze op de fiets joodse kinderen naar een onderduikadres had gebracht, en dat ze blond, en zwanger van mij, naar beneden werd gestuurd om de deur open te doen als de Gr\u00fcne Polizei huiszoeking kwam doen. Mijn oom en vader, die werden gezocht, zaten dan verborgen achter een luik op de zolder. Op die zolder ben ik geboren, in het huis van mijn oma. Mijn ouders waren nog net op tijd getrouwd, via de achteringang van het gemeentehuis. Een joodse arts die in het huis ernaast ondergedoken zat kwam bij de bevalling helpen. <\/p>\n
Het echte verhaal heb ik pas gehoord van Lou de Jong, die ik jaarlijks wel een keer tegenkwam op de verjaardag van joodse vrienden. Dat mijn oom en mijn oma het Utrechtse Kindercomit\u00e9 hadden opgezet, om onderduikadressen te organiseren voor joodse kinderen, waarvan de ouders ergens anders waren ondergedoken, of op transport waren afgevoerd. Toen ik op die zolder in Utrecht werd geboren die gebruikt werd als doorgangshuis tot er adressen waren gevonden, in de hongerwinter van 45, was het er leeg. Alle kinderen waren of ergens veilig ondergebracht, of gevonden en naar de kampen afgevoerd. Mijn familie bleef in leven doordat er nog genoeg bonkaarten over waren, valse of echte, voor melkpoeder onder andere. Toen de oorlog voorbij was wilde niemand er meer over praten. Dat was voorbij. Maar mijn moeder zei nog wel eens: eigenlijk was ik in de oorlog het gelukkigst, toen wisten we nog waarvoor we leefden. Van de tweede vrouw van mijn vader hoorde ik dat hij nog vaak ’s nachts scheeuwend wakker werd omdat hij van de oorlog had gedroomd. Ik erfde als kind de nachtmerries, zonder te snappen waar ze vandaan kwamen, ik wist alleen dat de moffen me kwamen halen. Als kind las ik alle boeken over de oorlog die ik vinden kon.<\/p>\n
Later stond ik met mijn joodse verloofde op de Dam, aan de andere kant. We kwamen daar altijd vrienden en kennissen tegen, mensen die net oud genoeg waren destijds om nog iets te hebben met die rottige oorlog. Dan zei een vriend: dit is de laatste keer dat ik ga. Nou is het genoeg geweest. Maar het jaar daarna stond hij er weer, met zijn al volwassen kinderen.<\/p>\n
De laatste jaren kies ik waar ik heen ga: naar de kleine, sobere herdenking op de Noordermarkt, waar het communistische verzet wordt herdacht, of naar het Homomonument bij de Westertoren, voor de omgekomen homo’s die vroeger niet mee mochten doen met de grote herdenking.
\nIk weet nog niet wat ik vandaag ga doen.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
Vroeger gingen we vaak herdenken bij het Weteringsplantsoen in Amsterdam, vlak bij waar we toen woonden. En klein monumentje voor de Nederlanders die daar waren gefusilleerd. Maar ik herinner me ook dat ik met mijn vader bij de grote herdenking … Lees verder