{"id":1993,"date":"2006-06-28T08:38:42","date_gmt":"2006-06-28T06:38:42","guid":{"rendered":"http:\/\/www.anjameulenbelt.nl\/weblog\/2006\/06\/28\/een-aanpak-van-kleine-daden\/"},"modified":"2006-06-28T10:02:22","modified_gmt":"2006-06-28T08:02:22","slug":"een-aanpak-van-kleine-daden","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.anjameulenbelt.nl\/weblog\/2006\/06\/28\/een-aanpak-van-kleine-daden\/","title":{"rendered":"Een aanpak van kleine daden"},"content":{"rendered":"

Leuk stuk van Pieter Hilhorst gisteren in de Volkskrant. Op grote vraagstukken passen niet altijd grote antwoorden, stelt hij. Neem de discussie over de vrijheid van onderwijs. Hilhorst is er geen voorstander van om mensen in eigen kring op te sluiten. Maar hij ziet ook niet veel in een zwaar betoog om artikel 23 (over de vrijheid van onderwijs) maar uit de Grondwet te schrappen. Het probleem van de segregatie in het onderwijs is veel breder en ernstiger dan alleen de kwestie van het islamitisch onderwijs. Bovendien leidt een principieel debat vaak tot een impasse, omdat het dan ook moet gaan over het christelijk onderwijs, of andere vormen van bijzonder onderwijs en belandt je al gauw in scherpslijperij in plaats van in praktische oplossingen. Dus Hilhorst is voor een veel pragmatischer oplossing. Organiseer uitwisselingsprogramma’s tussen islamitische en openbare scholen, zorg dat ze gezamenlijk maatschappijleer krijgen, bijvoorbeeld.
\n
\nDaar kan ik wel wat aan toevoegen. Ik ben op werkbezoek geweest op een islamitische school<\/a>. Ik kon heel goed zien wat de belangrijkste redenen waren geweest om aan islamitisch onderwijs te beginnen. Een negatieve: dat de openbare scholen te weinig rekening wilden houden met de bescheiden, maar specifieke wensen van islamitische ouders. Een positieve: dat kinderen die de mogelijkheid krijgen om een stevige eigen identiteit op te bouwen ook beter in het leven staan. Kwalitatief blijkt het islamitisch onderwijs het zeker niet slechter te doen dan het openbaar onderwijs, en beter dan de meeste ‘zwarte’ scholen die niet werken vanuit een specifieke visie. <\/p>\n

Mijn suggestie zou zijn om het openbaar onderwijs, in samenspraak met de ouders en islamitische leiders te verbeteren. Dan gaat het vanzelf de vraag worden of ouders nog zullen kiezen voor islamitisch onderwijs, of liever voor gemengd, kwalitatief goed onderwijs waar hun kinderen inclusief hun religie zich geaccepteerd voelen, maar dan gaat het om een positieve keuze – niet tussen twee kwaden maar tussen twee goede mogelijkheden. <\/p>\n

Verder met Hilhorst: hetzelfde idee: grote vraagstukken vragen niet altijd om grote antwoorden, geldt voor het debat over het gebrek aan sociale cohesie. Het is waar dat er heftige tegenstellingen bestaan in Nederland tussen migranten en gevestigden. Maar de vraag is of de sociale samenhang gebaat is bij een duidelijke nationale identiteit. Dat leidt tot een principieel debat over wat die nationale identiteit dan wel is, en over het verschil tussen integratie en assimilatie. <\/p>\n

Hilhorst gelooft niet zo erg in die ene stevige identiteit die alle Nederlanders zouden delen. Ik ook niet. Zelfs al zou je alle migranten wegdenken, ik zie al een massa verschillen tussen gevestigde Nederlanders onderling. Ook ik hecht er aan om ‘anders’ te mogen zijn, al vanaf het moment dat ik als ongehuwde moeder moest zien te redden in de tijd dat dat nog een schande was. Op de barricade voor de vrijheid van vrouwen, tegen het racisme van toen, als socialiste komend uit een ondernemersgezin – ik ben nooit speciaal een gemiddelde representant geweest van de dominante cultuur. Ik wens te mogen verschillen. En mijn sympathie voor mensen die niet per definitie staan te trappelen om naadloos in de dominante cultuur te verdwijnen en al hun eigenheid op te geven komt daaruit voort. Ik vrees dat als we er ooit nog eens toe zouden komen om met een meerderheid vast te stellen waar die gedeelde Nederlandse identiteit uit zou moeten bestaan ik wel weer in de oppositie zou zitten. <\/p>\n

In plaats van te zoeken naar die ene gedeelde Hollandse identiteit pleit Hilhorst pleit voor de erkenning van duizenden kleine en tijdelijke identiteiten.<\/p>\n

We voelen ons verbonden met de mensen met wie we sporten, met de collega’s op het werk, met de supporters van dezelfde voetbalclub, met de liefhebbers van dezelfde muziek, met de mensen uit de buurt, met de inwoners van de stad. Sociale cohesie ontstaat vervolgens uit de dwarsverbindingen tussen al die groepen waarmee we ons verbonden voelen.<\/p><\/blockquote>\n

Precies. Mijn rijke en nauwelijks bij te houden netwerk van verbindingen is ontzettend divers en soms zelfs interessant tegenstrijdig. Ik ken de cultuurshocks al in mijn ene eigen leven, als ik van Gaza naar Amsterdam ga of omgekeerd, als ik als socialist in de Eerste Kamer zit, als hulpverlener in de politiek, ik heb mijn familie, mensen met wie ik op een deelterrein iets deel dat me dierbaar is, de liefde voor de katten, het geloof, een sterk gevoel dat er recht moet komen voor de Palestijnen, feminisme, mijn nieuwe contacten met moslims in Nederland. Er zijn zoveel verbindingen die leuk en vluchtig, of heftig maar kort, of langdurig en pragmatisch zijn, verdiepende vriendschappen, vervagende vriendschappen, samenwerkingsverbanden die ook weer kunnen worden opgeheven. <\/p>\n

Het probleem is niet dat we een gemeenschappelijke identiteit missen maar dat er te weinig dwarsverbanden zijn, zegt Hilhorst. Die dwarsverbanden zijn niet gelijk verdeeld. Er is een deel van de bevolking dat nauwelijks banen heeft, amper lid is van verenigingen of in een buurt woont omdat ze nergens anders terecht kunnen. <\/p>\n

Op de grote vraag naar de sociale samenhang van de samenleving moet dus niet een groot antwoord gegeven worden (een stevige Nederlandse identiteit) maar duizenden kleine. Elke school, elke buurt, elke vereniging en elke organisatie die gemengder wordt draagt bij aan de sociale cohesie. Hetzelfde geldt voor samenwerkingsprojecten tussen verenigingen, organisaties en bedrijven met een andere achtergrond. <\/p><\/blockquote>\n

Het gaat dus om participatie van nieuwkomers. Het terugdringen van schooluitval is belangrijker voor de integratie dan het verbieden van de burqa, zegt Hilhorst. Uitwisseling tussen nieuwkomers en gevestigden moet worden bevorderd. Kleine dingen. Hilhorst noemt een voorbeeld: laat zittende huurders betrokken worden bij het laten bezichtigen van leegstaande woningen, dan kennen de nieuwe buren elkaar al. <\/p>\n

Een aanpak van kleine daden inspireert niet snel tot een principieel debat over de multiculturele samenleving. Het is meer maatschappelijk knutselen dan het uitwerken van een groot maatschappelijk visioen. <\/p><\/blockquote>\n

Taai en ondankbaar werk, noemt Hilhorst het. Corvee. Daar ben ik het nu even niet mee eens. De meeste stappen die ik in mijn leven ooit genomen heb om andere mensen te leren kennen, om over een kleine sociale scheidslijn van sekse, klasse, kleur heen te stappen hebben me meer opgeleverd dan ik verwachtte. Dat ik een hardnekkig voorstander blijf van het multiculturalisme is niet een kwestie van ideologie of ‘politiek correct denken’, maar van ervaring<\/em>. Maar ook al zou het corvee zijn, zoals Hilhorst zegt, de aanpak van kleine daden levert meer op dan al die fundamentele antwoorden op fundamentele kwesties. En daar zijn we het weer eens. <\/p>\n

(Column, genaamd Maatschappelijk knutselen, te vinden op de weblog<\/a> van Pieter Hilhorst bij de Volkskrant)<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Leuk stuk van Pieter Hilhorst gisteren in de Volkskrant. Op grote vraagstukken passen niet altijd grote antwoorden, stelt hij. Neem de discussie over de vrijheid van onderwijs. Hilhorst is er geen voorstander van om mensen in eigen kring op te … Lees verder →<\/span><\/a><\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":"","_jetpack_memberships_contains_paid_content":false},"categories":[1,6],"tags":[],"jetpack_sharing_enabled":true,"jetpack_featured_media_url":"","_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.anjameulenbelt.nl\/weblog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1993"}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.anjameulenbelt.nl\/weblog\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.anjameulenbelt.nl\/weblog\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.anjameulenbelt.nl\/weblog\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.anjameulenbelt.nl\/weblog\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=1993"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.anjameulenbelt.nl\/weblog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1993\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.anjameulenbelt.nl\/weblog\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=1993"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.anjameulenbelt.nl\/weblog\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=1993"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.anjameulenbelt.nl\/weblog\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=1993"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}