{"id":22289,"date":"2010-08-30T10:37:12","date_gmt":"2010-08-30T08:37:12","guid":{"rendered":"http:\/\/www.anjameulenbelt.nl\/weblog\/2010\/08\/30\/"},"modified":"2010-08-30T10:40:41","modified_gmt":"2010-08-30T08:40:41","slug":"22289","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.anjameulenbelt.nl\/weblog\/2010\/08\/30\/22289\/","title":{"rendered":"Niet later, maar nu, nu"},"content":{"rendered":"

poespoes-6.jpg<\/a>
\n(Kobus<\/em>) <\/p>\n

Kadootje van Anne-Marie Mineur: de nieuwe inleiding bij het onovertroffen boekje van Rudy Kousbroek, de Aaaibaarheidsfactor<\/em>. Beetje lang, dus voor de echte liefhebber. Een verhandeling over de vergankelijkheid en het houden van poezen.
\n
\nVoorbericht bij de nieuwe, uitgebreide druk
\n‘Wanneer wordt het weer 1960? – Nooit’<\/p>\n

Het mooiste gedeelte van B\u00e9bert, le chat de Louis-Ferdinand C\u00e9line,
\ndoor Fr\u00e9d\u00e9ric Vitoux, is het katerntje met foto’s voorin.<\/p>\n

B\u00e9bert, zo blijkt uit de foto’s, was een kat zoals Steinberg ze wel
\nheeft getekend: streng maar rechtvaardig, de beschermheer der vogels,
\nde terugbrenger van het propje, de bewaarder der muizen, die Wacht am
\nIJskast – trotse drager van het gestreepte uniform van maarschalk in
\nhet poezenleger, machtig besnord maar met de suggestie van een weinig
\nmilitaire bereidheid om op zijn rug te gaan liggen teneinde zich de
\nbuik te laten strelen.<\/p>\n

Zuchtend van verliefdheid bekijk ik die foto’s. Wat is er toch aan
\nkatten, dat zij in staat zijn om bij mensen dat eigenaardige gevoel van
\nbekoring en verlangen op te roepen? Is het erfelijk? Hoe lang bestaat
\nhet al? In mijn somberste momenten denk ik wel eens aan al het spinnen
\ndat er, miljoenen jaren lang, door katten is gedaan terwijl er nog geen
\nmensen waren om er naar te luisteren. De natuur is vol verspilling.
\nZo ook dat gevoel van verlangen. Waarnaar eigenlijk?<\/p>\n

Ik denk naar de grote uiteindelijke communicatie. Het wegvallen van
\nalle obstakels die ons – katten en mensen – op het ogenblik nog
\nscheiden. Een gevoel van: \u00e9\u00e9nmaal komt het ogenblik dat we het elkaar
\nallemaal zullen kunnen vertellen, zonder inspanning, zonder kans op
\nmisverstand. Later, later.<\/p>\n

Wanneer? Ik geloof dat we hier te maken hebben met een versie van wat
\nDonald Schon eens heeft omschreven als the stable state?.
\n‘Zo ver als mijn herinnering reikt’, aldus deze Schon, ‘heb ik altijd
\ngeloofd in een hiernamaals tijdens mijn leven, een tijd van kalme
\nbestendigheid die bereikt zou worden na een periode van zorg en onrust.
\nToen ik nog een kind was, bestond dat hiernamaals uit volwassen zijn.
\nNaarmate mijn jeugd verstreek werd de inhoud vager, maar de gedachte er
\naan houdt koppig stand. Dit beeld van een hiernamaals tijdens het leven
\nzelf is een geloof aan wat ik zou willen noemen the stable state, de
\nstaat van bestendigheid.’<\/p>\n

Schon argumenteert dan verder dat het geloof aan zo’n bestendige staat
\nals het ware ingebouwd is onze sociale instellingen en in het begrip
\nvan sociale verandering zelf: het streven naar -, en het anticiperen
\nvan een stabiele eindtoestand. Die, zoals ik nauwelijks hoef op te
\nmerken, niet bestaat. Ook daarover is van alles te zeggen, en dat doet
\nSchon dan ook, onder het kapittel ‘The Loss of the Stable State’; maar
\nwaar het mij hier om is begonnen is wat er precies gebeurt op het punt
\nwaar de inhoud van dat idee van een hiernamaals-tijdens-het-leven
\n‘vaag’ begint te worden, maar de gedachte er aan ’toch koppig stand
\nhoudt’.<\/p>\n

Dat verschijnsel namelijk is mij verre van onbekend, als het tenminste
\nhetzelfde is waar Schon het over heeft: het gevoel dat ‘alles
\nprovisorisch is’, dat alles wat gebeurt, maar ook alles wat ik doe en
\nonderga, ‘nog niet telt’ omdat het later opnieuw zal gebeuren, of beter
\ngezegd later pas echt zal gebeuren. Later, later.<\/p>\n

De ontkenning daarvan heeft een eigenaardig effect op het herinneren.
\nHet lijkt op het doen van wetenschappelijke waarnemingen, met de
\nzekerheid dat men niet meer terug kan komen om het over te doen.
\nRondlopen in Atlantis, een half uur voordat het zal worden verzwolgen.
\nHet rommelt al, maar de mensen weten nog van niets. Men kan ze niet
\nwaarschuwen, men is alleen een onzichtbare waarnemer. Men maakt als een
\ngek aantekeningen – de taal, de architectuur, de flora, de fauna,
\nlandbouw, veeteelt -, in de krankzinnige haast om zoveel mogelijk te
\nnoteren gebruikt men allerlei afkortingen, steeds radicaler,
\nvertrouwend op het geheugen.<\/p>\n

Het halve uur is voorbij, het land begint te kantelen als een immense
\ngetorpedeerde oceaanstomer. Atlantis verzinkt. Het wordt donker, het
\nregent.<\/p>\n

Thuis om de aantekeningen uit te werken: wat blijkt? Er is niets van te
\nbegrijpen. Op het papier staan alleen maar raadselachtige afkortingen,
\nnooit zal ik weten wat ik er mee bedoelde. Mijn geheugen laat me in de
\nsteek, ik heb niet goed gekeken, teveel aandacht besteed aan notities
\nmaken, die notities, die ken ik van buiten, maar dat is nutteloos, daar
\nheb ik niets aan.<\/p>\n

En dit hangt weer samen met iets, dat ik wel eens meer geprobeerd heb
\nte beschrijven: de sensatie dat mijn herinneringen niet meer verwijzen
\nnaar voorvallen die ik zelf beleefd heb, maar het karakter hebben van
\niets dat ik alleen maar weet: – van horen zeggen, van een beschrijving:
\nnauwkeuriger nog: van een deductie. Nemen we als voorbeeld een goede,
\nduidelijke herinnering – mijn dochtertje op die draaimolen op de
\nboulevard Brune, op haar verjaardag. Ik weet nog alles, ik weet nog
\nwaar ze op zat: een langzaam rijzende en dalende zwaan van hout, met
\neen staak door zijn rug. Hoe ze keek. De februarizon. Dat ik er bij ben
\ngeweest – het heeft het karakter van een logische conclusie. Het moet
\nwel, hoe weet ik anders al deze dingen. De gedachte: als ze later weer
\nzo op die draaimolen zit, dan moet ik kijken, kijken zoals ik nog nooit
\nheb gekeken, verslindend, zodat er alleen maar een donkere plek
\noverblijft.<\/p>\n

Maar dat is het juist, ze zal er nooit meer zitten. Ik weet heel goed
\ndat het niet bestaat. Het is een andere manier om te zeggen dat ik niet
\nmeer terug kan. Wanneer wordt het weer 1960 – Nooit – Q.E.D.
\nHet hiernamaals bestaat niet, de ‘stable state’ is een illusie, en het
\nmet zoveel ongeduld verbeide ogenblik dat we elkaar eindelijk kunnen
\nvertellen hoe het was, in die tijd dat jij als kat vermomd was, en ik
\nals mens, dat ogenblik zal nooit aanbreken.<\/p>\n

De vraag wat er met dieren gebeurde nadat zij gestorven waren, hield
\nmij op jeugdige leeftijd al bezig, en was een van de voornaamste
\naanleidingen tot het bereiken dat de godsdienst een soort
\nSinterklaasverhaal moest zijn. Ik denk dat van kerkelijke zijde ernstig
\nwordt onderschat welke indruk het op kinderen maakt dat dieren van het
\nhele sprookje buitengesloten zijn. Na dringend ge\u00efnformeerd te hebben,
\nen niet mis te duiden uitsluitsel te hebben gekregen, dat dieren geen
\n‘ziel’ hadden, dat men ze in het hiernamaals niet terug zou zien, en
\ndat er na hun dood niets van hun overbleef, werd ik overvallen door de
\noverweldigende zekerheid dat het met mensen niet anders kon zijn.
\nHet enige wat je kan doen, met dieren zowel als mensen, begreep ik toen
\nal, is naar ze kijken terwijl ze nog leven, naar ze kijken en ze tegen
\nje aan drukken, niet later, maar nu, nu.
\n—
\n Anne-Marie Mineur <\/anne><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

(Kobus) Kadootje van Anne-Marie Mineur: de nieuwe inleiding bij het onovertroffen boekje van Rudy Kousbroek, de Aaaibaarheidsfactor. Beetje lang, dus voor de echte liefhebber. Een verhandeling over de vergankelijkheid en het houden van poezen.<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":"","_jetpack_memberships_contains_paid_content":false},"categories":[1,7],"tags":[],"jetpack_sharing_enabled":true,"jetpack_featured_media_url":"","_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.anjameulenbelt.nl\/weblog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/22289"}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.anjameulenbelt.nl\/weblog\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.anjameulenbelt.nl\/weblog\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.anjameulenbelt.nl\/weblog\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.anjameulenbelt.nl\/weblog\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=22289"}],"version-history":[{"count":5,"href":"https:\/\/www.anjameulenbelt.nl\/weblog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/22289\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":22304,"href":"https:\/\/www.anjameulenbelt.nl\/weblog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/22289\/revisions\/22304"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.anjameulenbelt.nl\/weblog\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=22289"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.anjameulenbelt.nl\/weblog\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=22289"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.anjameulenbelt.nl\/weblog\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=22289"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}