![79604.jpg](\"https:\/\/www.anjameulenbelt.nl\/weblog\/wp-content\/uploads\/2006\/08\/79604.jpg\")
\n(Haider Abdel Shafi, bij de wake van Vrouwen in het Zwart in Amsterdam)<\/p>\n
\n(Haider Abdel Shafi, bij de wake van Vrouwen in het Zwart in Amsterdam)<\/p>\n
Ik herinner me een gesprek met dr. Haider Abdel Shafi, jaren geleden, in Gaza. Abdel Shafi was eens de aanvoerder van de onderhandelingen in Madrid. Een vooraanstaand man, in de tachtig en helaas te oud (vindt hij zelf) om zich nog actief in de politiek te begeven, onkreukbaar en onafhankelijk. Iemand die behoorlijk wat kritiek had op Arafat, die in zijn ogen nooit de handtekening onder de Oslo overeenkomst had mogen zetten, niet had mogen zeggen dat hij er mee accoord ging dat de staat Israel gevestigd zou zijn op 78% van het oorspronkelijke mandaatgebied Palestina, zonder garantie dat Israel zich zou houden aan de ontruiming van de Palestijnse gebieden. De taxichauffeur die me eens naar het huis bracht van Abdel Shafi zei het kort: ‘doctor Haider, he clean’.
\n
\nDit is wat hij tegen me zei: ‘in Gaza zal Hamas nooit de meerderheid krijgen, meer dan 30% krijgen ze nooit. Wij Gazanen zijn daarvoor veel te ongelovig’. <\/p>\n
Daar dacht ik aan toen ik het kleine berichtje vanochtend in Trouw las, onder de kop: ‘steeds meer Palestijnen voor vernietiging van Israel’. <\/p>\n
Uit een onderzoek van Near East Consulting zegt nu 55% van de Palestijnen voor de vernietiging van de staat Israel te zijn, tegen 44% in juni en 24% in januari. Ze spreken zich in toenemende mate uit voor Hamas. Bovendien zegt 97% pal achter Hezbollahs strijd in Libanon tegen Israel te staan.
\nNog maar 51% is voor vredesoverleg met Israel, dat was in juni nog 76%. <\/p>\n
En ik herinner me een ander gesprek, tien jaar geleden, met Eyad Sarraj, toen nog de enige gediplomeerde psychiater in Gaza, en een kritisch commentator, niet alleen op Israel, uiteraard, maar ook op Arafat, wat hem nog op een paar dagen gevangenisstraf is komen te staan. Hij reed met mij en Marieke mee over de grens bij Erez – toen kon dat nog, per auto – in de hoop dat de Israelische grenspolitie, met ons buitenlanders erbij, hem geen uren vast zou houden en hij het vliegtuig in Tel Aviv niet zou hoeven te missen. Dat lukte. Onderweg zei hij: ‘weet je, wij Palestijnen hebben altijd twee tegenstrijdige gedachten. Met mijn hart denk ik: laten die Israel’s verdwijnen, de zee in. Maar met mijn hoofd denk ik: Israel bestaat, daar moeten we nu eenmaal mee leven, en daar moeten we dus vrede mee sluiten’. <\/p>\n
![\"Eyad](\"https:\/\/www.anjameulenbelt.nl\/weblog\/wp-content\/uploads\/images\/eyad.jpg\")
\n(Sarraj, bij hem thuis in Gaza)<\/p>\n
Het is duidelijk welke van die twee gedachten het in het huidige Palestina, en zeker in Gaza wint. Westerse commentatoren willen dat graag wijten aan de opkomst van het extremistische islamisme. Je zou die opkomst, die niet te ontkennen valt, natuurlijk ook als een gevolg kunnen zien van een uitzichtsloze situatie in Gaza zelf. Wat ons regelmatig wordt wijsgemaakt is het stank-voor-dank mantra. Ik kan ze inmiddels tellen in de Nederlandse media, deze week vind ik er weer een in de HP in een column van Dirk-Jan van Baar: ‘Uitgerekend uit die ontruimde gebieden (van de Gazastrook en Zuid-Libanon) wordt Israel onder schot genomen, wat laat zien dat Hezbollah en Hamas niet echt op duurzame vrede uit zijn’. Met andere woorden: Israel is zo vriendelijk en ruimdenkend om geheel eenzijdig de Gazastrook terug te geven, en wat doen ze als dank, ze schieten raketten af. Met de impliciete conclusie: je kunt ze beter onder bezetting houden, je moet ze wel met geweld in toom houden, want ze willen geen vrede. <\/p>\n
Een variant op dat thema kom ik ook regelmatig tegen, ook in de reacties op dit weblog; die vaste overtuiging dat het gaat om een religieus conflict, een botsing van beschavingen. Want zijn Hamas en Hezbollah niet extreem islamistisch? <\/p>\n
Voor wie zoals wij van de Kifaia ploeg regelmatig in Gaza komt, en voor wie de meer kritische analyses heeft gevolgd, is het duidelijk dat er geen moment van een werkelijk vrijgeven van de Gazastrook sprake is geweest. Inderdaad, de nederzettingen zijn teruggetrokken. Dat gaf binnen de grenzen van Gaza wat meer ruimte, die zeer welkom was in dat overbevolkte gebiedje. Ik was er bij toen Palestijnse families voor het eerst gingen kijken naar het prachtige strand in het zuiden dat al voor vele jaren bezet werd gehouden door de kolonisten. Er waren kinderen bij uit Khan Younis die de zee hun korte leven lang alleen in de verte konden zien schitteren, maar er ook in de loeiende hitte van de zomermaanden niet heen mochten. En er zijn helaas ook in die eerste dagen een paar kinderen verdronken die de zee in renden zonder te kunnen zwemmen, tot er toezicht en reddingsdiensten waren georganiseerd. Ook werd er een begin gemaakt met de opbouw van de groentekassen, met Amerikaans geld. De VS hadden die gesponsord, met een in het contract opgenomen bepaling dat de groente bedoeld was voor de export en niet voor eigen consumptie. Het was bovendien eindelijk weer eens een beetje nieuwe werkgelegenheid, en Condoleezza Rice had bij Israel bedongen dat de Karni Crossing, de enige grensovergang waar goederen in- en uitgelaten kunnen worden onder strenge controle van Israel, open gehouden zou worden. In Gaza waren sommige mensen voorzichtig een beetje optimistisch, misschien zou het nu eens een beetje beter gaan, misschien zouden de grenzen ook weer opengaan voor de Palestijnse arbeiders die als bouwvakkers en schoonmakers in Israel werkten. Misschien hadden ze het ergste van de bezetting nu gehad. Gazanen ken ik in doorsnee als onverbeterlijke optimisten. Elk sprankje verbetering is reden voor nieuwe hoop. Of misschien moet je het anders zien. Zoals een vriend tegen me zei: ‘wanhoop is een luxe die we ons hier niet kunnen permitteren’. De meer politiek onderlegde Palestijnen waren niet zo vrolijk, die doorzagen dat de zogenaamde ontruiming niet meer was dan een hergroepering van het leger, van binnen<\/em> de grenzen naar buiten<\/em> de grenzen. De eenzijdige ontruiming van Gaza was niet meer dan een onderdeel van het al door zoveel regeringen doorgezette plan om zo veel mogelijk land bij Israel in te lijven met zo min mogelijk Palestijnen er op. Om die Palestijnen op te sluiten in zo klein mogelijke en vergaand omsingelde ‘bantoestans’, die met elkaar nooit een zelfstandige Palestijnse staat zouden kunnen vormen. De muur op de Westoever, vooral de loop daarvan, bewees dat al. En als de omsingeling van de Palestijnse gebiedjes klaar zou zijn, kon Israel de sleutel van die gevangenissen weggooien en roepen, kijk, we hebben de bezetting opgeheven, ze moeten het nu verder zelf maar uitzoeken. <\/p>\n De pessimisten hebben vreselijk gelijk gekregen. De Gazastrook werd helemaal geen ‘vrij gebied’. Het bleef geheel omsingeld, land, lucht, en zee. De grenzen werden steeds vaker potdicht gehouden. Ook de Karni Crossing, zodat de oogst uit de nieuwe kassen, overeenkomstig het verdrag met de VS, vernietigd werd. De arbeiders konden weer naar huis. De werkloosheid steeg, de armoede dus ook. Wat iedereen had kunnen weten die de kleine lettertjes van het ‘ontruimingsplan’ had gelezen, zoals de econome Sara Roy dat wel had gedaan. Israel was van plan de Palestijnse arbeid in Israel terug te brengen tot nul. De reden dat de nederzettingen in de Gazastrook waren opgedoekt waren strategisch en economisch, en in het geheel geen begin van een werkelijke teruggave van Palestijns gebied. In het overbevolkte Gaza, met een behoorlijk militante bevolking, was de bescherming van de nederzettingen eenvoudig te kostbaar. De vaste ploegen militairen die er voor nodig waren liepen ongeveer een op een, een soldaat per kolonist. Land was er verder ook nauwelijks meer aan Gaza te onttrekken, de bevolking groeit nog steeds, de bevolkingsdichtheid is al te vergelijken met die van Manhattan, en aangezien zonder de dekmantel van een oorlog de Palestijnen niet nog verder over de grenzen te duwen zijn was dit de beste oplossing, je sluit ze op in een zo klein mogelijk reservaat. Iedereen die dat had willen weten had dat kunnen zien. Al was het maar omdat onderussen de nederzettingen op de Westoever nog verder werden uitgebreid. De Westoever is groter en aanzienlijk minder dicht bevolkt – daar kan Israel nog doorgaan met land te onttrekken aan de Palestijnse bevolking, voor ze ook daar in hun gevangenissen worden opgesloten. Zelfs de conservatieve Wereldbank zei dat er op deze manier geen enkele mogelijkheid was dat de Palestijnen zelfstandig in hun levensonderhoud zouden kunnen voorzien. <\/p>\n En wat ook duidelijk werd: het leger werd om het ommuurde Gaza gegroepeerd, en kon elk moment weer binnenvallen en de strook zoals voorheen weer in stukken van elkaar isoleren. De bombardementen om er voor te zorgen dat de bevolking vooral bleef weten wie er in Gaza echt de baas was gingen door, onder andere met geluidsbombardementen die geen enkele andere functie hebben dan de bevolking uit de slaap te houden en alle kinderen bang te houden zodat ze wederom massaal in hun bed plasten. Een vorm van psychologische oorlogsvoering die niet kon zolang er nog kolonistenkinderen aanwezig waren geweest die anders ook totaal verzenuwd zouden zijn geraakt. De liquidaties van Palestijnse leiders gingen ook gewoon door, met zoals bekend veel burgerslachtoffers. <\/p>\n De gevolgen zijn bekend, maar niet voor iedereen het oorzakelijk verband. Hamas won de verkiezingen, om meerdere redenen die op dit weblog ook al vaker zijn beschreven. Het verzet groeide weer, onder andere met de zelfgemaakte kassem-raketten. De situatie verergerde nog verder door een totale economische boycot van de VS, met behulp van de EU die Hamas op hun lijst van terroristen had gezet, en dus alleen noodhulp wilde bieden en dat alleen via Fatah, die nou juist wegens corruptie door de bevolking was weggestemd. Voor wie dacht dat het dieptepunt aan armoede en schaarste inmiddels was bereikt, het kon nog erger. En Israel liet zien dat de militaire omsingeling inderdaad heel praktisch was, want behalve de beschietingen via de lucht en vanuit de zee, konden binnen een paar uur de tanks Gaza weer binnenrijden. En konden weer doorgaan met de verwoestingen van bouwland en huizen die met veel buitenlandse hulp net weer een beetje waren opgebouwd. <\/p>\n Nu de vraag: is het een gevolg van het opkomend islamisme dat de bevolking van Gaza er niets tegen zou hebben als Israel morgen in de zee verdwijnt? Is dat weg te declareren als ‘Arabische jodenhaat’ ? Of kunnen we ons dat ondertussen een beetje voorstellen dat van die twee gedachten, Israel bestaat, en daar moeten we dus mee zien in het reine te komen, en wel willen ze weg hebben, hoe dan ook, de laatste het nu begint te winnen? <\/p>\n Norman Finkelstein, heeft (onder andere) studie gemaakt naar andere staten die gevestigd werden op al bewoond gebied, waarbij korte metten werd gemaakt met de inheemse bevolking die daarbij in de weg liep, en is de geschiedenis nagegaan van de indianen in Amerika. Dat was de koloniale tijd waarin weinig westerlingen zich al te zeer bekommerden om het lot van inheemse bevolkingen. Ik ben in mijn jeugd nog grootgebracht met de boeken en films waarin de indianen altijd de bad guys <\/em>waren en de cowboys gelukkig altijd wonnen. Het is nog maar een beetje doorgedrongen dat dat westerse propaganda was om een vergaande genocide te verbergen. Maar dat was vroeger. Toen deden we dat zo. Israel heeft de pech wat laat te komen als koloniserende mogendheid, veel kleinere bloedbaden dan die gepleegd worden op de indianen van destijds zijn dezelfde dag al te zien op CNN. Het mag niet meer. Er moeten nu dus meer ideologische wapens ingezet worden om ons te vertellen dat Israel geen agressor is, geen bezettende macht, maar dat ze niets anders doen dan zich te verdedigen tegen die militante Arabieren die hen de zee in willen drijven. Een manier is om te blijven hameren op het leerstuk dat die islamitische Arabieren altijd al de joden hebben gehaat, en dat het hun religie is die hen opzet tegen Israel en tegen het Westen. Finkelstein maakt een vergelijking: zouden wij van het verzet van de indianen destijds, die op hun beurt niet misselijk waren als ze een paar bleekgezichten van hun scalp konden beroven ook als ‘anti-christianisme’ of als ‘anti-Europeanisme’ kunnen beschuldigen? Azmi Bishara, Palestijns Knessetlid met Israelisch staatsburgerschap, zei het nog korter: ‘alsof het ons wat uitmaakt of het joden of Japanners zijn, waar het om gaat is dat ze bezetters zijn’. <\/p>\n (Haider Abdel Shafi, bij de wake van Vrouwen in het Zwart in Amsterdam) Ik herinner me een gesprek met dr. Haider Abdel Shafi, jaren geleden, in Gaza. Abdel Shafi was eens de aanvoerder van de onderhandelingen in Madrid. Een vooraanstaand … Lees verder ![IMG_0170.jpg](\"https:\/\/www.anjameulenbelt.nl\/weblog\/wp-content\/uploads\/2006\/08\/IMG_0170.jpg\")
\n(Azmi Bishara, bij een conferentie in Nederland)<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"