{"id":3045,"date":"2006-09-14T09:53:37","date_gmt":"2006-09-14T07:53:37","guid":{"rendered":"http:\/\/www.anjameulenbelt.nl\/weblog\/2006\/09\/14\/donner-en-bliksem\/"},"modified":"2006-09-14T10:27:50","modified_gmt":"2006-09-14T08:27:50","slug":"donner-en-bliksem","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.anjameulenbelt.nl\/weblog\/2006\/09\/14\/donner-en-bliksem\/","title":{"rendered":"Donner en bliksem"},"content":{"rendered":"

We hebben weer een stormpje in een glas water, en alle opiniepagina’s en opinieprogramma’s hebben weer wat te doen. Alle hoofdredacteuren schrijven een redactioneeltje.
\nDe boosdoener heeft inmiddels laten weten dat hij het misverstand betreurt, en dat hij uiteraard niet voor de invoering van de sharia is.
\n
\nHet is ook helemaal niet aan de orde, en dat stond ook niet in het interview <\/a>dat in VN is geplaatst. Journalisten Kleywegt en Van Weezel zijn handig genoeg om uit hun boek, dat nu uitkomt, precies die uitspraken te pikken die garant staan voor enige ophef. Maar Donner, in zijn rechtschapen rechtlijnigheid, was kennelijk niet handig genoeg om te zien dat zijn uitspraak ogenblikkelijk een boel brouhaha<\/em> zou veroorzaken waarin iedereen weer over elkaar heen buitelt in de haast om ook even zijn zegje te doen. Wat hij kon weten is dat het woord sharia garant staat voor de vreselijkste fantasieen compleet met onthoofdingen, afgehakte handen, homo’s van daken afgooien, verplichte burka’s en gescheiden zwemmen. Vooral bij de mensen die weinig weten wat ‘de’ sharia eigenlijk voorstelt. En vooral bij de mensen die graag het angstvisioen koesteren dat ‘de moslims’ hier straks in de meerderheid zijn en dan het land overnemen, en onze cultuur verwoesten. Plus onze democratie. <\/p>\n

Als je goed leest wat er staat gaat het daar niet over. Donner is heel rechtlijnig, als een tweederde meerderheid in ons land iets zou willen, dan kunnen we daar niet omheen, is zijn mededeling. Inderdaad, zo zit ons bestel in elkaar. Alhoewel je daar aan toe zou moeten voegen, en ik denk dat Donner het daar ook helemaal niet mee oneens is, dat de kwaliteit van een democratie ook samenhangt met de rechten van een minderheid, en dat democratie niet hetzelfde is als een dictatuur van een meerderheid. Dat we mensenrechtenverdragen hebben waar ook meerderheden zich aan moeten houden. En dat we nu juist een grondwet hebben die minderheidsrechten verdedigt. Die van de vrijheid van godsdienst bijvoorbeeld, die maakt dat moslimburgers in dit land meer vrijheid hebben dan in vele landen waar moslims in de meerderheid zijn, en dat ook heel goed weten. <\/p>\n

We kunnen er niet omheen dat we in een land leven met verschillende bevolkingsgroepen met verschillende opvattingen en godsdiensten, dat is wat Donner wel zegt. Wat hem betreft moeten we het terrorisme bestrijden, maar de nieuwe islamitische zuil met open armen verwelkomen – op dat punt ben ik het geheel met hem eens. Ook als dat de laagvlakte onder spanning zet, zegt Donner, want zonder conflicten gaat dat niet. Moslims hebben net zo goed het recht op de beleving van hun godsdienst als protestanten en katholieken, vindt hij. Ook als dat fundamentalistische trekken aanneemt en ook als dat gepaard gaat met afwijkende gedragsregels als ‘een vrouw geef ik geen hand’. Donner: ‘dat heb je te accepteren. Je hebt ook culturen waarin iedereen elkaar drie keer zoent. Voor mij hoeft dat niet, maar het is nu eenmaal zo. Ik vond het heel verstandig dat de koningin er niet op stond dat de imam haar de hand schudde toen ze de moskee bezocht. Als ik hier moslimleiders op bezoek heb zeg ik toch ook niet: kom jongens, we gaan een borrel drinken’. <\/p>\n

En Verdonk dan? Donner wil geen uitpsraken doen over een collega, maar dit zegt hij wel: ‘Er is een toon geslopen in het politieke debat die me niet bevalt. Een toon van: Gij zult assimileren. Gij moet in het openbaar onze waarden overnemen. Dat is niet mijn benadering’. Ook al mee eens. <\/p>\n

Waar gaat de ophef helemaal over? Er is helemaal geen sprake van dat er een tweederde meerderheid aan moslims in Nederland zou komen. En dan is er nog geen sprake van dat ‘de sharia’ dan zou worden ingevoerd. Nog afgezien van de vraag welke sharia dat dan zou moeten zijn. Want wat we kunnen weten is dat die sharia niet een vastgelegd wetboek is, maar een grote verzameling gedragsregels en uitleg van normen en waarden die in verschillende landen verschillend worden toegepast. En met ver uiteenliggende interpretaties. <\/p>\n

Maurits Berger, die in Nederland ruimschoots het meeste onderzoek gedaan heeft, zegt er verstandige woorden over, maar die raken in het lawaai dat is ontstaan al meteen weer ondergesneeuwd. In de Volkskrant, vanochtend, zegt hij dat Donner gelijk heeft dat de democratische wetgeving de invoering van de sharia mogelijk maakt. Maar zegt tegelijk dat het een onzinnige discussie is. Onder de moslims in Nederland leeft de wens om de sharia in te voeren ook nauwelijks, en dat met name omdat er binnen de Nederlandse rechtsstaat al erg veel ruimte is om een islamitisch leven te voeren. Berger: ‘In landen als Iran en Nigeria wordt de sharia van bovenaf opgelegd. Ik ken veel moslims voor wie de Nederlandse rechtsstaat meer beantwoordt aan het idee van de sharia dan wat in de meeste moslimlanden gepraktiseerd wordt.’ Voor meer dan negentig procent past de sharia geheel binnen het westerse concept van recht. <\/p>\n

Over de punten waar het niet zou passen, lijfstraffen bijvoorbeeld, of de paar punten waar nog ongelijkheid is tussen vrouwen en mannen, erfrecht, getuigen, is veel discussie. Zie bijvoorbeeld een belangwekkend interview met Tariq Ramadan<\/a>, invloedrijk denker met veel invoed onder Nederlandse moslims, die een moratorium voorstelt op lijfstraffen, omdat er ook binnen de strengste interpretatie van de Islam aan voorwaarden voldaan moet worden straffen uit te mogen voeren. Ook over de regels die gaan over ongelijkheid tussen mannen en vrouwen heeft hij een paar zinnige dingen te zeggen: wat toen<\/em> rechtvaardig was, in de context van de wereld waarin de islam ontstond, hoeft nu<\/em> niet meer rechtvaardig te zijn, en moet opnieuw bekeken worden in de context van nu. Behalve dat de islam voorschrijft dat moslims zich houden moeten aan de regels van het land waar ze in wonen. Rechtvaardigheid, als islamitisch principe, staat hoger dan een dogmatisch uitvoeren van regels die toen wel pastten, maar nu niet meer, is zijn boodschap. <\/p>\n

En wat nog meer. Abu Jahjah is ook zo’n naam waardoor sommige mensen meteen een rood waas voor de ogen krijgen. En allang niet meer nagaan wat die man nu eigenlijk exact heeft gezegd. Ik ben het met Donner eens dat je beter een woordvoerder kunt hebben voor het radicale deel onder de moslimburgers, die binnen de wet blijft en met wie te praten valt, dan een zich isolerend en voortwoekerend radicalisme dat zich aan gesprek en aan controle onttrekt. Zoals ik ook niet tegen de partij van Wilders ben. Wel tegen wat hij zegt, wat ik te vuur en te zwaard zal bestrijden, maar niet tegen zijn recht om dat binnen de grenzen van ons rechtstelsel te mogen zeggen. Liever in het parlement dan er buiten. Zo kun je ook Wilders dwingen om verantwoording af te leggen. Dat is wat Donner zegt, volgens mij. Of het handig was om deze uitspraken door een paar journalisten, die er alle belang bij hebben om voor enige reuring te zorgen, de wereld in te laten sturen is weer een andere zaak. <\/p>\n

En nu weer alle reacties, tot het stof is gaan liggen en we toe zijn aan een volgend stormpje. Het redactioneel in de Volkskrant is tegen. Met zijn legalistische denktrant gaat Donner voorbij aan wat de sharia inhoudt, te weten een vergaande inperking van burgerrechten en individuele vrijheden, zegt de hoofdredacteur, en gaat er geheel aan voorbij dat Donner misschien meer op de hoogte is van wat ‘de sharia’ inhoudt dan hijzelf. ‘Met zijn opmerking impliceert Donner dat op enige termijn het aantal moslims in Nederland dat islamitische weten voorstaat zodanig groot kan zijn, dat zijn theoretische situatie mogelijk praktijk wordt -huiveringwekkende gedachte. En Donner heeft dus te weinig vertrouwen in het duurzame bestaan van een gematigde islamitische gemeenschap hier, volgens het redactioneel. Maar dat zegt Donner helemaal niet. Misschien heeft hij juist wel zoveel vertrouwen in ons democratisch systeem, en in de Nederlandse moslims, dat hij heel goed weet dat die situatie zich niet voor zal doen. Wat je hem dan kwalijk kunt nemen is dat hij de angstaanjagers de gelegenheid geeft om zijn uitspraken zo te interpreteren. <\/p>\n

Het redactioneel in Trouw interpreteert Donners uitspraken dan ook geheel anders. Donner heeft gelijk, luidt de kop, voor een radicale moslimpartij moeten we niet bang zijn. <\/p>\n

Een politieke discussie daarover is zeker zinvol, zeker in Donners eigen partij, het CDA, dat op dit punt al enige tijd verdeeldheid laat zien. De fundamentele vraag is of we ruimte toestaan aan een partij die een orde bepleit die met de democratische rechtsstaat op gespannen voet staat. Het antwoord daarop moet wat ons betreft bevestigend zijn, zolang zo’n partij binnen de grenzen van de wet blijft. Daarvoor zijn twee redenen: vertrouwen in de kracht van de democratie en de notie dat het buiten de orde verklaren van groeperingen tot vijandschap leidt waarvan weinig goeds valt te verwachten. Om met de sociaal-democraat Woltgens te spreken: ‘Vijandschap zoekt een slagveld in plaats van een parlementair debat’. Om die reden heeft onze parlementaire democratie zelfs het fundamentalisme van CPN, SGP en NSB verdragen.
\nDit zelfvertrouwen is helaas niet sterk meer aanwezig. Het voortbestaan van de SGP staat ter discussie en in het CDA is een sterke stroming die aprtijen als de AEL wil verbieden. Hierop past het gevleugeld woord van de liberaal Carel Polak: democratie is geen stelsel voor bange mensen. <\/p><\/blockquote>\n

En dit ter geruststelling voor de bangen: de zeer grondige World Values-enquete<\/em> heeft aangetoond dat meer dan 90 procent van de respondenten in een groot deel van de islamitische wereld democratie als de beste regeringsvorm beschouwt. Schreef Julian Cole, historicus aan de universiteit van Michigan, terug te vinden in NRC van 9 september. <\/p>\n

Wat ik trouwens wel zou willen: een gesprek met Nederlandse moslims, wat de sharia voor hen betekent, op welke punten die al verwezenlijkt wordt binnen de Nederlandse rechtsstaat, en op welke punten er sprake is van tegenstrijdigheid. Die paar procent van de sharia waar Berger het ook over heeft. En wat we daar dan mee doen. Een werkelijk<\/em> gesprek. Waarmee we een einde zouden kunnen maken aan al het gespeculeer, de angstvisioenen, en er een reeel debat plaats kan vinden. Mijn veronderstelling is dat de werkelijke verschillen klein en overkomelijk zijn, maar dat weet ook ik pas zeker wanneer dat gesprek ook werkelijk plaats vindt. Ook Maurits Berger heeft zoiets al eens voorgesteld, in een uitstekend artikel in Eutopia. Moeten we dat dan niet maar eens gaan doen? <\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

We hebben weer een stormpje in een glas water, en alle opiniepagina’s en opinieprogramma’s hebben weer wat te doen. Alle hoofdredacteuren schrijven een redactioneeltje. De boosdoener heeft inmiddels laten weten dat hij het misverstand betreurt, en dat hij uiteraard niet … Lees verder →<\/span><\/a><\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":"","_jetpack_memberships_contains_paid_content":false},"categories":[1,6,21],"tags":[],"jetpack_sharing_enabled":true,"jetpack_featured_media_url":"","_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.anjameulenbelt.nl\/weblog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/3045"}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.anjameulenbelt.nl\/weblog\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.anjameulenbelt.nl\/weblog\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.anjameulenbelt.nl\/weblog\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.anjameulenbelt.nl\/weblog\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=3045"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.anjameulenbelt.nl\/weblog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/3045\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.anjameulenbelt.nl\/weblog\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=3045"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.anjameulenbelt.nl\/weblog\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=3045"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.anjameulenbelt.nl\/weblog\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=3045"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}