Dat iemand een psychiater is garandeert niet dat ze begrijpt wat je zegt – psychiater en traumatoloog Carla Rus antwoordt op mijn stuk in de Volkskrant.<\/p>\n
Hier komt haar tekst.
\n(De koppen in kranten zijn altijd voor de rekening van de hoofdredactie, die nogal eens wil aanscherpen of simplificeren wat de auteur heeft gezegd, het is de moeite om dat te onthouden.)<\/p>\n
Veel moslima’s staan zwijgend achter Ayaan<\/strong><\/p>\n Veel moslima’s zijn te getraumatiseerd om te kiezen voor de rechte weg van Hirsi Ali of Meulenbelts dubbelspoor, betoogt Carla Rus. Meulenbelt schrijft dat zij samengewerkt heeft met vrouwen met een moslimachtergrond die erin geslaagd zijn hun eigen emancipatie niet ten koste te laten gaan van de banden met hun gemeenschap. Ik ben het met Meulenbelt eens dat deze vrouwen een voorbeeld van integratie zijn voor hun achterban, en zo een brug kunnen slaan tussen voorlopers en achterblijvers in de emancipatie. Het zijn vrouwen met een sterke persoonlijkheid die in staat zijn te schipperen en diplomatiek te opereren. Maar Meulenbelt vergeet dat er een grote groep allochtone vrouwen is die onvoldoende van de rol van de voortrekkers kunnen profiteren. Deze vrouwen prob\u00e9ren wel te integreren en te voldoen aan de eisen van de Nederlandse samenleving, maar zijn met handen en voeten gebonden aan het gezin van herkomst. Zij kunnen deze spagaat niet vedragen en ontwikkelen tal van lichamelijke en geestelijke klachten.<\/p>\n Uit een onderzoek van het Trimbos instituut blijkt dat 60 procent van de mensen die in een Blijf –van-mijn lijf-huis zijn opgenomen zijn, allochtone vrouwen zijn. Een groot deel hiervan is islamitisch. Toen ik in 1983 mijn werk als traumatoloog begon, was dit percentage slechts 10 procent. Verder blijkt dat vrouwen vaker zwaar zijn mishandeld of kampen met ernstige psychische problemen. Zo is het aantal zelfmoordpogingen bij allochtone meisjes gemiddeld vijf keer zo hoog als bij autochtone, en is het aantal geslaagde zelfmoorden twee keer zo hoog. De Blijf-van-mijn-lijfhuizen blijken met een groot capaciteitsprobleem te kampen. Diegenen die daar niet terechtkunnen, komen in crisiscentra en de psychiatrie terecht. Ook daar is mjen, ondanks interculturele projecten en bijscholingsprogramma’s, vaak niet geoutilleerd om deze problematiek – die nogal eens met een tolk erbij behandeld moet worden – het hoofd te bieden.<\/p>\n Deze vrouwen zitten vaak in een isolement en kunnen door het ravijn dat tussen hen en de ge\u00efntegreerde moslima’s gaapt, onmvoldoende van hun ervaringen profiteren. Zij durven, wanneer ze zich door Hirsi Ali’s boodschap gesteund voelen, dit niet eens hardop te zeggen. Soms kunnen ze gene enkele boodschap meer tot zich door laten dringen en zitten verdoofd voor zich uit te staren.<\/p>\n Meulenbelt schrijft dat de strategie die zijzelf tijdens de tweede feministische golf gebruikte een andere was dan Hirsi Ali. Ik zie dat verschil eigenlijk niet zo. Ook Meulenbelt choqueerde de goegemeente met haar boek De schaamte voorbij. Nu ze oud en wijs en lid van de Eerste Kamer is geworden hanteert ze natuurlijk andere strategie\u00ebn, maar ooit had ook zij wilde haren. De toon van het artikel doet mij eerlijk gezegd een beetje denken aan de klaagzang van ouderen over de ‘jeugd van tegenwoordig’, alsof ze zijn vergeten dat ze zelf ooit jong waren. Haar ktitiek dat Hirsi Ali te rechtlijnig is en maar \u00e9\u00e9n strategie aanbiedt is misschien wel waar, maar wat is er op tegen om haar die feedback te geven en tegelijkertijd achter haar te staan in haar strijd tegen vrouwenmishandeling?<\/p>\n Hoeveel kritiek je ook op de vorm van de film Submission kunt hebben, met deze verbeelding heeft Hirsi Ali een tipje van de sluier opgelicht van het verschrikkelijke drama van huiselijk geweld, dat altijd in het verborgene plaatsvindt. En ook al zou ze hier vooral autochtone Nederlanders mee wakker hebben geschud, dat is toch ook belangrijk? (Seksueel) geweld tegen moslima’s dreigt anders weg te zakken in de modder van de blinde polder. Solidariteit tussen autochtone en allochtone vrouwen behoort naar mijn idee een wezenlijk onderdeel te zijn van de derde feministische golf. Wanneer Meulenbelt de stap zou nemen om haar collega te gaan steunen en tegelijk de goed ge\u00efntegreerde moslima’s te vriend te houden, zal ze in het kelin kunnen ervaren, wat het is om in een spagaat te leven. <\/p>\n Carla Rus is psychiater en traumatoloog. <\/p>\n Waar zullen we beginnen? <\/strong> Wanneer ik de vrouwen opvoer in mijn verhaal die er in geslaagd zijn om eigen emancipatie te verenigen met de loyaliteit met de eigen gemeenschap, dan suggereer ik niet dat er niet veel vrouwen zijn die dat (nog) niet lukt. Maar het grote punt is of Hirsi Ali met haar acties die vrouwen helpt, en mijn antwoord is nog steeds nee. Daar geloof ik niets van, ondanks het feit dat Rus zegt dat ze vrouwen kent die te getraumatiseerd zijn om zelfs maar te kunnen zeggen dat ze het met Hirsi Ali eens zijn. <\/p>\n Wat het verschil is tussen mijn strategie destijds en die van Hirsi Ali nu zegt Rus niet te begrijpen. Dat komt dan omdat ze over de woorden heenleest waar ik die verschillen in aangeef. In de eerste plaats bleek De schaamte voorbij aan te sluiten bij de ervaringen van duizenden vrouwen. Ik zei bovendien destijds niet: zo moeten jullie het allemaal doen. Wat wij destijds leerden is dat je moet beginnen waar de vrouwen zijn, dat je niet voor een ander kunt voorschrijven hoe haar emancipatie er uit moet zien, en dat je niet kunt beginnen met het einddoel voor te schrijven. En dat is dus waarmee Hirsi Ali de boot mist. De strategie die Hirsi Ali voor zichzelf heeft gekozen, rigoreus breken met religie, familie en culturele achtergrond is niet alleen de strategie die de meeste geslaagd ge\u00efntegreerde vrouwen niet hebben gekozen, het is voor ruimschoots de meeste vrouwen die nog in het isolement zitten al helemaal zeven bruggen te ver. Hoeveel vrouwen kunnen rekenen op het riante ontvangstcomit\u00e9 dat klaar stond voor Hirsi Ali als ze met alles zouden breken – als ze dat al zouden willen? <\/p>\n Rus leest niet wat ik zeg, maar weet wel te vertellen waarom ik het niet met Hirsi Ali eens ben, dat komt omdat ik oud en zonder mijn wilde haren in de Eerste Kamer zit (ach, het clich\u00e9beeld van die bejaarde senatoren, kom eens kijken Rus, onze jongste senator was 19) en kennelijk de zon niet in het water kan zien schijnen als een jongere generatie, m\u00e9t wilde haren, het overneemt. Dat ‘gewone’ mensen de neiging hebben om onwelgevallige meningen weg te declareren door met pseudo-psychologische verklaringen te komen is al vervelend, maar voor een psychiater die mij alleen kent uit een stukje uit de krant wel erg onwaardig. <\/p>\n Mijn grote kritiekpunt op de strategie van Hirsi Ali komt in de reactie van Rus helemaal niet voor, en dat is dat zij alle ellende wijt aan maar \u00e9\u00e9n factor: de islam. Iedereen die in een Blijf huis werkt of met allochtone vrouwen omgaat weet dat er altijd meer aan de hand is, dat een migrantenstatus een factor is, het verlies van een netwerk, de moeilijkheden om aan goede behuizing of inkomen te komen, en niet in de laatste plaats een groeiende vijandigheid in de omgeving. Door alles te wijten aan de religie werkt Hirsi Ali mee aan het akelig snel groeiende anti-islam klimaat onder autochtonen die de situatie voor de vrouwen waar zowel Rus als ik mij zorgen over maken alleen maar nog zorgelijker maakt. En wat ik al zei: dat is heel simpel te constateren door de reacties van brievenschrijvers en websitereacties te lezen. Degenen die staan te juichen bij haar uitspraken over die achterlijke islam zijn autochtonen– ik kom daar geen mensen bij tegen die ooit een poot hebben uitgestoken om allochtonen te ondersteunen bij hun emancipatieproces, want die weten wel beter. Hirsi Ali heeft haar bondgenoten niet gezocht onder de vrouwen (en mannen) die niet alleen zelf voorloper zijn, maar als politici, hulpverleners of anderszins in het veld werkzaam wel degelijk contact houden met hun achterban en die haar ondersteuning goed hadden kunnen gebruiken. Erger: Hirsi Ali heeft zelfs de pogingen van organisaties van moslimvrouwen die contact zochten met h\u00e1\u00e1r afgehouden. In plaats daarvan heeft ze haar vrienden en medestanders gezocht onder de bekende anti-moslim autochtonen als Geert Wilders, Leon de Winter en Theo van Gogh. Ze heeft zich als woordvoerder van de ‘derde feministische golf’ (die volgens mij allang aan de gang was) laten pushen door Cisca Dresselhuys die al had laten weten waar ze stond: bij haar kwam geen vrouw met hoofddoek de redactie in. Ze heeft zich dus ferm in de reactionaire hoek geplaatst, en ook dat maakt dat ze geen aanhang krijgt onder de mensen met wie ze in feite samen zou moeten werken – in het belang van de vrouwen die onze steun zo hard nodig hebben. <\/p>\n Kortom: zolang Hirsi Ali zich zo opstelt zal ze mijn steun niet krijgen, en met leeftijd heeft dat niets te maken. Als ze nog eens af daalt van haar politieke paard en werkelijk contact gaat zoeken met de vrouwen die ze zegt te willen bevrijden komt ze mij daar vanzelf tegen. <\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":" Dat iemand een psychiater is garandeert niet dat ze begrijpt wat je zegt – psychiater en traumatoloog Carla Rus antwoordt op mijn stuk in de Volkskrant. Hier komt haar tekst. (De koppen in kranten zijn altijd voor de rekening van … Lees verder
\n
\nIn de Volkskrant van 11 september schrijft Anja Meulenbelt dat Hirsi Ali een leidster zonder volk is. Zij bedoelt hiermee dat Hirsi Ali’s aanhang voornamelijk uit Nederlandse autochtonen zou bestaan, en niet uit allochtonen. Ik betwijfel dat op grond van mijn ervaring als psychiater\/traumatoloog met allochtone vrouwen.<\/p>\n
\nBij waar Rus en ik het over eens zijn. Het is mij bekend dat er nog heel veel vrouwen zijn, waaronder veel allochtone, waaronder veel met moslimachtergrond, die ge\u00efsoleerd zijn en flinke problemen hebben. Ik weet dat er in verhouding meer allochtone vrouwen in de Blijfhuizen zitten dan autochtone, dat weten we al enige tijd. (Ik laat hier nu even buiten beschouwing dat een deel daarvan te maken kan hebben met het feit dat veel allochtone vrouwen nergens anders heen kunnen en dat autochtone vrouwen meer mogelijkheden hebben – het zegt dus niet per se dat autochtone vrouwen niet meer mishandeld worden). Ik weet ook dat allochtone meiden, overigens niet alleen met moslimachtergrond, erg in de knoop kunnen zitten, inderdaad, in de spagaat tussen familie en buitenwereld. De aandacht gaat meestal naar de jongens die problemen maken, niet naar de meiden die problemen hebben. Lees daarover bijvoorbeeld het indringende boek van Hans Krikke. In mijn artikel ben ik daar niet uitvoerig op ingegaan, en heb dat alleen maar aangegeven in de slotzin: er zijn problemen genoeg die om een werkelijke oplossing vragen. <\/p>\n