{"id":4552,"date":"2007-01-10T08:48:17","date_gmt":"2007-01-10T07:48:17","guid":{"rendered":"http:\/\/www.anjameulenbelt.nl\/weblog\/2007\/01\/10\/nog-eens-kerk-en-staat\/"},"modified":"2011-07-27T20:54:25","modified_gmt":"2011-07-27T18:54:25","slug":"nog-eens-kerk-en-staat","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.anjameulenbelt.nl\/weblog\/2007\/01\/10\/nog-eens-kerk-en-staat\/","title":{"rendered":"Nog eens kerk en staat"},"content":{"rendered":"<p>Het was al weer een zondag of wat geleden. Buitenhof. <\/p>\n<p>Zet vier mensen met uitgesproken meningen bij elkaar, zet ze op een onderwerp dat alle kanten op kan vliegen omdat iedereen daar een andere definitie over heeft en wat krijg je, de Toren van Babel. Buitenhof. Over de scheiding tussen kerk en staat. Bolkenstein. Mirjam Sterk van het CDA. Burgemeester Cohen. Fouad Laroui. Sterk meteen stekelig of het feit dat ze voor predikant had gestudeerd nog invloed had op haar werk als parlementarier: vraag je dat ook aan andere politici die iets gestudeerd hebben? Wel als ze politicologie hebben gestudeerd, zei Clairy Polak. Laroui ook meteen stekelig toen hij naar zijn geloof werd gevraagd. Daar hoor je niet naar te vragen, geloof is prive, dat gaat niemand wat aan.<br \/>\nVoor de goede orde, Laroui is moslim en uiteraard is hij daarom gevraagd, weten we meteen.<br \/>\n<!--more--><br \/>\nBolkestein geloof alleen in de wet en in discipline, zegt hij, en hij heeft niets met mensen die geloof als richtlijn zien voor hun politieke handelen. Eerste misverstand, denk ik. En Job Cohen is zo seculier als het maar zijn kan, maar heeft wel zijn nek uitgestoken door te vinden dat geloof tussen mensen een bindmiddel kan zijn. En door niet van koudwatervrees te getuigen als er in zijn stad iets gesubsidieerd kan worden waarvan hij denkt dat het die binding ten goede komt. Ook als dat een organisatie is van moslims. Zo doe je dat ook met sport, zegt hij nuchter. Geen misverstand, denk ik, maar je ziet dat bij de anderen al weer groeien. <\/p>\n<p>Sterk probeert het: er is toch in ons politieke bestel ruimte voor levensbeschouwelijkheid, en waarom zouden we instituties zoals scholen en verzorgtehuizen op levensbeschouwelijke grondslag niet subsidieren en die zonder wel, dat doen we toch al? Jawel, zegt ze er meteen bij, ze weet ook wel dat er zwarte kanten zijn aan godsdiensten, maar die heb je toch ook bij niet religieuze levensbeschouwingen? Neem het communisme. En we kennen ook georganiseerde acties van kerken in de samenleving. Moeten we daar dan ook tegen zijn? <\/p>\n<p>Laroui verdedigt zijn stelling dat godsdienst prive is en dat vooral moet blijven. God heeft niets met de hypotheekrente. Ja maar, zou ik gezegd hebben als ik daar had gezeten, niet dat het had geholpen, de grote godsdiensten hebben allemaal een kern die er van uit gaat dat je niet alleen als individu in de wereld staat, maar dat je verantwoordelijk bent voor je medemens. En uiteraard laat je die overtuiging niet thuis, maar neem je die mee, ook de politiek in. Als je maar duidelijk bent over wat je vindt, en laat het toch niet uitmaken of je je motivatie levend houdt onder de noemer christen, moslim of socialist. Maar ondertussen mag Sterk zich verdedigen tegen de vraag of het CDA wel handelt vanuit de christelijke opvattingen. Is dat nog christelijke politiek? Het gaat om intentie niet om pretentie, zegt Sterk. Ik had het wel even willen hebben over het asielbeleid waarin het CDA zo braaf mee heeft gelopen met de VVD. <\/p>\n<p>Cohen probeert het, heeft het over een nieuwe doorbraakbeweging, onder andere ook geinspireerd door geloof, die tien geboden die in elke godsdienst wel in een of andere vorm opduiken, zou het niet verstandig zijn daar over na te denken? Met \u2018de scheiding tussen staat en kerk\u2019 zeg je niet zoveel.<\/p>\n<p>Bolkestein heeft het over de publieke ruimte die in het geding komt. Sterk heeft het over rabbijnen die ook geen vrouwen de hand willen geven maar daar hoor je niemand over, alleen als het gaat om moslims windt iedereen zich op. Laroui zegt dat moslims helemaal niet zo kerkelijk zijn. Watte? Jullie maken geen onderscheid tussen islamisme en islam, zegt Laroui. Dat zou een mooi moment zijn geweest om de misverstanden over de islam, die volgens velen geen scheiding wil tussen \u2018kerk\u2019 en staat te verhelderen, maar er is geen ruimte om ergens wat dieper op in te gaan. Waar het om gaat, zegt Cohen, als we het hebben over de scheiding van kerk en staat, is dat we niet willen dat er een kerk is die alles bepaalt. Ook dat zou een punt zijn geweest om eens even wat te verhelderen, want daar gaat het om, en niet speciaal dat godsdienst in het gehele openbare leven gene enkele rol zou mogen spelen of niet meer zichtbaar zou mogen zijn. Als dat al zou kunnen. Laroui zegt nog dat hij verbaasd was, toen hij in Nederland kwam, hoe groot de rol van religie was in het openbare leven. <\/p>\n<p>Bolkestein, de VVDer, komt nog even met de stelling dat hij tegen islamitisch onderwijs is, want als je gescheiden scholen hebt krijg je ook gescheiden werelden. Ferme taal, maar Sterk probeert nu even uit te leggen dat de vrijheid van godsdienst en onderwijs er eens is gekomen om minderheden in Nederland de gelegenheid te geven hun kinderen onderwijs te geven in overeenstemming met hun opvoeding. Neem de katholieken. Dat was dus emancipatorisch. Wat niet betekent dat je excessen niet tegen gegaan zouden moeten worden. Bijzonder onderwijs betekent nog niet dat je een kerkelijke instelling subsidieert, we hebben toch ook gereformeerde verzorgingstehuizen? Cohen valt haar bij. Die wet van 1917 was een goed compromis. Die pas nu ter discussie staat \u2013 omdat het over moslims gaat. En ja, hij wil een nieuwe instelling als Marhaba wel subsidieren. Nee, niet om de islam te bevorderen. Maar omdat de islam in ons land een kwestie is geworden en omdat het goed is om plekken te maken waar daarover openlijk gediscussieerd kan worden. Dit is wat ik wil: dat er een inbedding komt voor de islam in Nederland. En nee, dat is niet nobel, zegt hij op een opmerking van Bolkestein, dat is nodig. <\/p>\n<p>Ondertussen pruttelt Laroui wat dat hij bij de tegenstanders van Marhaba zit, bij De Levante, die op seculiere basis willen opereren en daarvoor geloof ik geen subsidie krijgen, maar ook dit punt gaat weer voorbij. Bolkestein vindt dat de overheid zich terughoudend moet opstellen. Cohen verduidelijkt nog eens dat het niet gaar om een overheidsinitiatief, maar wel een die hij wil steunen. En is het eens met Bolkestein die zegt: de enigen die een liberale islam kunnen bevorderen zijn de moslims zelf. En dan zegt Bolkestein nog even dat hij vanwege die terughoudende houding ook niet voor het boerkaverbod is. Mensen mogen volgens de wet zelf aantrekken wat ze willen, en als je dat gaat verbieden wordt het alleen maar aantrekkelijker. En Laroui zegt dat hij er wel tegen is, al was het maar omdat mensen denken dat dat de islam is, een boerka aan, terwijl dat van de islam helemaal niet hoeft. <\/p>\n<p>Nou, spreekt Cohen het verbindende slotwoord, we zijn in ieder geval wel voor de democratische rechtstaat. Daarop knikt iedereen plechtig. <\/p>\n<p>En nu zou ik wel eens een goede discussie willen over de scheiding tussen kerk en staat. Waar de misverstanden eerst eens verhelderd worden, en dan nog eens gekeken wordt wat iedereen vindt. <\/p>\n<p>Ik had overigens al eens een stuk over dit onderwerp op het weblog. Zie <a href=\"https:\/\/www.anjameulenbelt.nl\/weblog\/2005\/12\/17\/kerk-en-staat\/\">hier<\/a>.<br \/>\nEn ik kom er nog op terug als ik het boek van Olivier Roy, interessant maar moeilijk om te lezen, heb verwerkt.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Het was al weer een zondag of wat geleden. Buitenhof. Zet vier mensen met uitgesproken meningen bij elkaar, zet ze op een onderwerp dat alle kanten op kan vliegen omdat iedereen daar een andere definitie over heeft en wat krijg &hellip; <a href=\"https:\/\/www.anjameulenbelt.nl\/weblog\/2007\/01\/10\/nog-eens-kerk-en-staat\/\">Lees verder <span class=\"meta-nav\">&rarr;<\/span><\/a><\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":"","_jetpack_memberships_contains_paid_content":false},"categories":[6,145],"tags":[],"jetpack_sharing_enabled":true,"jetpack_featured_media_url":"","_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.anjameulenbelt.nl\/weblog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/4552"}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.anjameulenbelt.nl\/weblog\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.anjameulenbelt.nl\/weblog\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.anjameulenbelt.nl\/weblog\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.anjameulenbelt.nl\/weblog\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=4552"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/www.anjameulenbelt.nl\/weblog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/4552\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":54331,"href":"https:\/\/www.anjameulenbelt.nl\/weblog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/4552\/revisions\/54331"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.anjameulenbelt.nl\/weblog\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=4552"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.anjameulenbelt.nl\/weblog\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=4552"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.anjameulenbelt.nl\/weblog\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=4552"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}