{"id":5427,"date":"2007-05-04T07:31:25","date_gmt":"2007-05-04T06:31:25","guid":{"rendered":"http:\/\/www.anjameulenbelt.nl\/weblog\/2007\/05\/04\/deja-vu-6\/"},"modified":"2007-05-04T10:36:23","modified_gmt":"2007-05-04T09:36:23","slug":"deja-vu-6","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.anjameulenbelt.nl\/weblog\/2007\/05\/04\/deja-vu-6\/","title":{"rendered":"Deja vu (6)"},"content":{"rendered":"

Wat bindt en wat scheidt allochtone en autochtone vrouwen?<\/strong><\/p>\n

Destijds, toen ik nog stafdocente was aan een Voortgezette Opleiding voor Agogische Beroepen, waar we een opleiding opzetten voor vrouwenhulpverlening, deden we eens een project voor vrouwen over diversiteit: wat bindt ons en wat scheidt ons<\/em>. Want hier was ik al werkende wel achter gekomen: er zijn heel veel verschillen tussen vrouwen onderling, naar klasse, naar kleur, leeftijd, leefstijl, seksualiteit enzovoort. En als er iets voor mij duidelijk was geworden is dat de volgende stap voorwaarts, richting emancipatie en zelfbeschikking, niet voor alle vrouwen dezelfde is. En bovendien, dat niemand in de vrouwenbeweging de autoriteit had om voor andere<\/em> vrouwen te bepalen wat haar keuze hoorde te zijn.
\n
\nOok dat leerstuk mogen we nu wel weer eens herhalen nu er een mini-gevechtje is uitgebarsten, waarbij Heleen Mees ons komt vertellen dat er maar een juiste vorm van emancipatie is, en dat is, althans voor hoogopgeleide vrouwen, hard werken en zorgen dat je aan de top komt. Op woensdag stond een mooie actuele bijdrage in de Volkskrant van Stine Jensen en Cilay Ozdemir, dat eigenlijk weer terug gaat naar die oude vraag: wat bindt ons, vrouwen, en wat scheidt ons? Want het lijkt wel alsof er twee vrouwenbewegingen zijn, de beweging die allochtone vrouwen wordt toegeschreven, die het vooral zouden moeten hebben over eerwraak, geloof, hoofddoek, besnijdenis enm gedwongen huwelijken, en dan de autochtone vrouwen die daar allemaal geen last van hebben en het vooral zouden hebben over doorstroommogelijkheden naar de top en een ander thema, dat van de onhaalbare opgelegde schoonheidsnormen. (Ook al niet nieuw, maar daarom niet minder actueel).<\/p>\n

Maar klopt deze tweedeling in twee verschillende emancipatieprocessen wel? Ozdemir en Jensen zetten daar terecht hun vraagtekens bij. <\/p>\n

In de inleiding op het dikke en indrukwekkende boek Zwartboek, de positie van vrouwen wereldwijd<\/em>, schrijft Hedy d’Ancona in de inleiding dat juist allochtone en niet westerse-vrouwen de nieuwe feministische beweging dienen vorm te geven (wat al gebeurt, volgens mij) en deaarbij kunnen profiteren van de lessen van de tweede golf van westerse vrouwen om zaken als eerwraak en besnijdenis te lijf te gaan. Een beetje maternalistisch, vinden Ozdemir en Jensen dat. (En ik herinner me een woedende uitval van Egyptische feministe Nawal al Sadawi naar de westerse feministes die zonder enig overleg met de lokale vrouwenbeweging een protestmars waren begonnen tegen genitale verminking: ‘het lijkt wel of jullie meer geinteresseerd zijn in onze vagina dan in de vraag of we honger hebben!’)<\/p>\n

Het lijkt alsof autochtonen ervan uitgaan dat allochtone vrouwen zoveel achterstand op hen hebben dat ze eerst die achterstand moeten inlopen om in de emancipatiebeweging mee te mogen lopen. Maar hebben autochtone en allochtone vrouwen wel andere problemen? Slechts een minderheid van de allochtone vrouwen in Nederland heeft te maken met zaken als eerwraak, besnijdenis en uithuwelijking – ook voor hen zijn dit extreme situaties. <\/p><\/blockquote>\n

Daar kan ik me bij aansluiten. Niet dat er aan die extreme situaties niets gedaan moet worden, maar daar wordt al aan gewerkt, en heel terecht, met de vrouwen waarover het gaat in de hoofdrol. Ook op dit weblog zijn de verslagen te vinden van de vrouwengroepen die besnijdenis bestrijden, of die migrantendochters en hun ouders duidelijk maken dat uithuwelijking in het land van herkomst misschien wel traditie was, maar dat gedwongen huwelijken tegen de islam zijn. Ook op het gebied van vrouwenmishandeling, nog steeds een ernstig probleem, wordt de laatste tijd gesuggereerd dat dat een specifiek allochtonenprobleem, of zelfs een islamitisch probleem zou zijn. En daarmee laat je de mishandeling van autochtone vrouwen (en kinderen) dus buiten beschouwing.<\/p>\n

Het is waar dat er meer migrantenvrouwen terecht komen in opvanghuizen. Gelukkig maar, want de stap naar een opvanghuis is de eerste om wat aan het probleem te doen. En migrantenvrouwen zijn overwegend moslim. Wat nog niet wil zeggen dat de islam de reden is voor het geweld, wat je ook zo kunt constateren als je het Zwartboek doorbladert. Geweld tegen vrouwen is wereldwijd aantoonbaar en komt in alle nog patriarchale samenlevingen voor. Wat er wel aan de hand is, is dat de specifieke positie van migrantenvrouwen hen kwetsbaarder maakt: beschermend netwerk kwijt, en vaak meerdere problemen in het gezin. En dit weten we, ook uit onderzoeken die een relatie leggen tussen lage opleiding en het meer voorkomen van mindermishandeling: het is niet de lage opleiding per se die mensen meer gewelddadig maken, het is het voorkomen van meer problemen dan een gezin aankan, op het gebied van inkomen, toekomstperspectief, werkloosheid, huisvesting, die het risico dat het tot geweld komt verhogen. En dus zie je meer migrantenvrouwen naar de opvang komen. <\/p>\n

Terug naar Ozdemir en Jensen. Die benadrukken vooral wat autochtone en allochtone vrouwen met elkaar gemeenschappelijk hebben:<\/p>\n

Allochtone vrouwen delen met de autochtone vrouwen de last van discriminatie op de arbeidsmarkt, geringe doorstroomkansen naar topfuncties, en de media-maniakale beeldvorming van vrouwelijkheid. In een land waar de christelijke regeringspartijen verworvenheden van de emancipatie van de vrouw trachten terug te draaien; waar de salafitische richting, die de moslimvrouwen verder achter de man probeert te schuiven groeit; en waar de Partij voor de Vrijheid van Geert Wilders moslims tegenover autochtonen plaatst , daar is een gezamenlijk machtsblok van allochtone en autochtone vrouwen prioriteit nummer een. <\/p><\/blockquote>\n

Dus: alle vrouwen in Nederland delen de achterstandspositie op de arbeidsmarkt. Slechts 10 procent van de top in het bedrijfsleven en de overheid is vrouw, 73% van de Nederlandse vrouwen werkt in deeltij en is daarmee niet volledig economisch zelfstandig. Vrouwen lopen meer risico dan mannen op armoede, vooral de alleenstaande vrouwen.<\/p>\n

En het interessante is, ik rapporteerde dat op dit weblog al eerder, dat de meiden van de tweede generatie migranten hoge ambities hebben. Ze willen studeren, ze willen in hun vakgebied werken en ze willen gezin en werk combineren. En meer nog dan de autochtone seksegenoten van dezelfde leeftijd wensen ze in hun werk geen stap terug te doen wanneer ze kinderen krijgen. Wat intenties hebben ze de autochtonen al ingehaald, wat betreft de mogelijkheden hebben ze dezelfde, of nog meer, problemen. <\/p>\n

Ozdemir en Jensen plaatsen economische zelfstandigheid in het hart van het emancipatieproces, ook voor allochtone vrouwen. Een economisch onafhankelijke jonge vrouw kan zich beter verweren tegen pogingen van haar familie om haar uit te huwelijken, ze kan makkelijker in opstand komen tegen de besnijdenis van haar nichtjes door hen onder haar hoede te nemen. Ze heeft bovendien een voorbeeldfunctie voor anderen. ‘Een allochtone vrouw als manager heeft meer invloed dan tien imams in de moskee’. <\/p>\n

Op het gebied van seksualiteit en zelfbeschikking lijken er nog verschillen te zijn, zeggen de schrijfsters. Daar claimen de allochtone vrouwen meer vrijheid, terwijl de autochtone vrouwen nu juist de grenzeloosheid en maakbaarheidsdwang ter discussie willen stellen. Maar op ironische wijze ontmoeten twee doelen elkaar weer: op de operatietafel, waar de autochtone vrouw haar schaamlippen naar het laatste model laat bijknippen, en de allochtone vrouw een maagdenvliesoperatie of besnijdenis ondergaat. <\/p>\n

Beiden zijn uitwassen van hetzelfde symptoom, namelijk dat vrouwen nog altijd proberen te voldoen aan een door mannen opgelegde norm van kuisheid, seksualiteit en schoonheid. De commercialisering van schoonheid en seksualiteit treft alle vrouwen.<\/p><\/blockquote>\n

Autochtone vrouwen mogen van Ozdemir en Jensen wel iets laten varen van hun misplaatste maternalisme tegenover allochtone vrouwen, en mogen ook wel af van hun wat superieure tevredenheidsgevoel, alsof hun emancipatie al is voltooid. De retorische wijze waarop Heleen Mees op bestraffende wijze de vrouwen toespreekt – ‘de Nederlandse vrouw is lui en niet ambitieus!’ stimuleert het debat wel. maar is niet vruchtbaar. Het leidt terecht tot irritatie bij autochtone vrouwen die zich niet herkennen in haar typering. Vruchtbaarder is een beweging met als vertrekpunt: wat kunnen vrouwen en wat bindt hen’ <\/em>in plaats van ‘wat zijn hun beperkingen en verschillen’<\/em>. Dus: genieten van de zonnige die de emancipatie ons heeft gebracht, de keuzevrijheid die groter is dan ooit, maar ook voorbereid zijn op ‘harde winters’, waar die keuzevrijheid weer dreigt te worden ingeperkt door ‘ChristenUnie, religieuze bewegingen en de commercie’. En: aan het bewaken van individualiteit maar ook kracht ontlenen aan het behoren bij een gemeenschap. En: de dialoog zoeken in plaats van mee te gaan in een polariserende trend. En als laatste aanbeveling van de schrijfsters: optimistisch en krachtig streven naar de top, maar zonder daarbij de vrouwelijkheid compleet overboord te zetten. (Op dit laatste punt kom ik graag nog terug bij een volgende aflevering)<\/p>\n

De derde feministische golf moet er een zijn van autochtone en allochtone vrouwen samen. Alleen zo kunnen wij een effectief machtsblok vormen voor de belangrijkste thema’s van de feministische agenda: arbeidsparticipatie, seksualiteit en armoede.<\/p><\/blockquote>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Wat bindt en wat scheidt allochtone en autochtone vrouwen? Destijds, toen ik nog stafdocente was aan een Voortgezette Opleiding voor Agogische Beroepen, waar we een opleiding opzetten voor vrouwenhulpverlening, deden we eens een project voor vrouwen over diversiteit: wat bindt … Lees verder →<\/span><\/a><\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":"","_jetpack_memberships_contains_paid_content":false},"categories":[1,6,10],"tags":[],"jetpack_sharing_enabled":true,"jetpack_featured_media_url":"","_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.anjameulenbelt.nl\/weblog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/5427"}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.anjameulenbelt.nl\/weblog\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.anjameulenbelt.nl\/weblog\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.anjameulenbelt.nl\/weblog\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.anjameulenbelt.nl\/weblog\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=5427"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.anjameulenbelt.nl\/weblog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/5427\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.anjameulenbelt.nl\/weblog\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=5427"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.anjameulenbelt.nl\/weblog\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=5427"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.anjameulenbelt.nl\/weblog\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=5427"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}