{"id":5746,"date":"2007-06-03T09:49:26","date_gmt":"2007-06-03T08:49:26","guid":{"rendered":"http:\/\/www.anjameulenbelt.nl\/weblog\/2007\/06\/03\/moslims-en-bondgenoten\/"},"modified":"2012-04-01T13:29:02","modified_gmt":"2012-04-01T11:29:02","slug":"moslims-en-bondgenoten","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.anjameulenbelt.nl\/weblog\/2007\/06\/03\/moslims-en-bondgenoten\/","title":{"rendered":"Moslims en bondgenoten"},"content":{"rendered":"

070702training-079.jpg<\/a><\/p>\n

‘Daarom wil ik je nu aanspreken. Om te zeggen: niemand die verantwoordelijkheid neemt voor haar of zijn identiteit, zou zo alleen mogen zijn. Er moeten mensen zijn met wie we kunnen neerzitten en huilen, terwijl we toch nog steeds tot de strijders gerekend worden. Ik denk dat jij dacht dat er voor jou niet zo’n plek bestond, en misschien was die er toen ook niet, en misschien is die er nog steeds niet; maar we zullen die moeten creeren, wij die willen dat het lijden eindigt, die de wetten van de geschiedenis willen veranderen, als wij onszelf niet willen verraden.’<\/p>\n

Adrienne Rich.<\/em>
\n<\/p>\n

Een citaat dat al meer dan twintig jaar oud is. Rich, een Amerikaanse, joodse, feministische, lesbische dichteres en moeder van drie zoons, richtte zich tot haar joodse vader, ongelukkig en eenzaam gestorven. Er moeten plekken zijn voor strijders, plekken waar we neer kunnen zitten met anderen en mogen huilen en dan weer de kracht hebben om door te gaan. <\/p>\n

070702training-010.jpg<\/a><\/p>\n

070702training-014.jpg<\/a><\/p>\n

070702training-016.jpg<\/a><\/p>\n

070702training-019.jpg<\/a><\/p>\n

070702training-050.jpg<\/a><\/p>\n

070702training-038.jpg<\/a><\/p>\n

070702training-046.jpg<\/a><\/p>\n

070702training-055.jpg<\/a><\/p>\n

070702training-059.jpg<\/a><\/p>\n

070702training-034.jpg<\/a><\/p>\n

070702training-017.jpg<\/a><\/p>\n

Jan Andreae en ik werken al jaren samen als trainers. In de landen van het voormalige Joegoslavie, met trainingen over geweld, voor vrouwengroepen en hulpverleners, maar ook over daders, voor justitie en politie. We werken samen in Gaza, onlangs nog met een leidserschapstraining. Maar ook al veel eerder, in de jaren tachtig, in de tijd van de sociale bewegingen, vrouwenbeweging, homobeweging, hield Jan zich veel bezig met mannengroepen en ik met vrouwengroepen, en soms werkten we samen. Wat hebben mannen en vrouwen elkaar te zeggen, te vragen, wat willen ze echt van elkaar weten? Het was de tijd ook van de bondgenotengroepen, joods en niet-joods, zwart en wit, homo en hetero, over klasse. Hoe kun je samenwerken om een kloof te overbruggen, om sociale ongelijkheid te verminderen, wat doe je daarvoor samen en wat elk in de eigen groep? Ik schreef een boek, De ziekte bestrijden, niet de patient<\/em>, over sociale ongelijkheid, sekse, kleur en klasse, en hoe verweven die zijn in al die pakketjes mens die we zijn geworden. Het citaat van Adrienne Rich vond ik daarin terug. Het boek is nu twintig jaar oud. Het taalgebruik verouderd. Wie heeft het hier nog over ‘onderdrukking’? Maar ik dacht, de principes die we met elkaar hadden bedacht, zouden die niet nu even geldig zijn?<\/p>\n

Jan en ik dachten, wat als we het gaan proberen. We bieden een training aan voor een groep moslims en bondgenoten, we gaan het proberen, klein, nog besloten. We nodigden mensen uit. Moslims die we kenden, niet-moslims waarvan we wisten dat ze betrokken waren of ook al weer heel lang in het werk zitten. Dat was gisteren. Het was een inspirerende, ontroerende, hoopgevende dag, en je kon mij na afloop bij elkaar vegen. Experiment geslaagd. We gaan er mee door. Want de mensen aan de twee kanten van de maatschappelijke scheidslijn, die die scheidslijn alletwee niet willen, maar zien dat er voor geknokt moet worden om die weg te krijgen, kunnen wel wat meer steun gebruiken wanneer ze moe en moedeloos zijn, meer inzicht in wat we moeten doen en hoe, en hoe we bondgenoten kunnen maken, en ze kunnen houden. <\/p>\n

070702training-071.jpg<\/a><\/p>\n

070702training-075.jpg<\/a><\/p>\n

070702training-077.jpg<\/a><\/p>\n

070702training-081.jpg<\/a><\/p>\n

070702training-084.jpg<\/a><\/p>\n

070702training-086.jpg<\/a><\/p>\n

070702training-064.jpg<\/a><\/p>\n

070702training-093.jpg<\/a><\/p>\n

070702training-121.jpg<\/a><\/p>\n

070702training-132.jpg<\/a><\/p>\n

070702training-136.jpg<\/a><\/p>\n

Ik ga niet alles vertellen. Deels omdat het ging om wat we elkaar in vertrouwen konden vragen en zeggen, deels omdat het niet te doen is om in woorden weer te geven waar het in zo’n training werkelijk om gaat. Om elkaar werkelijk aan te kijken, echt te luisteren. Kennen we elkaar wel echt. Durven we te zeggen wat we echt denken, wat we niet snappen, waar we bang voor zijn. Wat zeggen we liever niet, bang om te kwetsen? <\/p>\n

070702training-140.jpg<\/a><\/p>\n

070702training-105.jpg<\/a><\/p>\n

070702training-106.jpg<\/a><\/p>\n

070702training-142.jpg<\/a><\/p>\n

070702training-156.jpg<\/a><\/p>\n

070702training-151.jpg<\/a><\/p>\n

In de ochtend gaf ik les. Over die verschillende identiteiten waar we uit bestaan. En over de lessen van de bondgenotengroepen, hoe het proces aan beide kanten niet altijd hetzelfde is. Hoe bondgenoten die zich niet bewust zijn van de privileges van hun eigen kant, het blank, Nederlander, man, hetero, autochtoon-zijn vaak nog steeds denken dat het probleem alleen bij de ander ligt. En wat er gebeurt als je werkelijk in de spiegel gaat kijken, en ook de schaamte, het schuldgevoel, de machteloosheid als je ogen en oren open gaan. En hoe je een balans kunt vinden in het samenwerken met de anderen, zonder jezelf afhankelijk te maken en te bang te zijn voor hun woede, of om fouten te maken, of om te kwetsen. En dan voor de groep die zich uit de achterstand en achterstelling moet vechten. De problemen in de eigen groep, de ongelijktijdigheid van ontwikkeling, de neiging om elkaar de maat te nemen, het wantrouwen tegen leiders, zijn dat overlopers? Dus hier hadden we het ook over: hoe we beschadigd zijn geraakt, de mensen die het slachtoffer zijn van vooroordelen en racisme, maar ook de mensen van de dominante groep, die zich verschuilen achter hun blinde vlekken en het probleem alleen op de anderen projecteren. <\/p>\n

070702training-137.jpg<\/a><\/p>\n

’s Middags deed Jan oefeningen met ons. Moslims aan de ene kant van de kamer, bondgenoten aan de andere. Wat hebben we elkaar te zeggen en te vragen? Wat zou het toch heerlijk zijn als ik niet zo voorzichtig en op mijn hoede hoefde te zijn, zei iemand die al lang met moslims\/migranten werkt, als we ons echt vrij zouden voelen. Wat ben ik moe van zoveel jaar mijn best doen in dit land, zei een man, hoeveel meer moet ik nog doen om eindelijk geaccepteerd te worden? En moeten we nu echt weer opnieuw beginnen, vroeg iemand die al zoveel jaar in het werk zit, en het gevoel heeft dat al dat politieke bewustzijn van vroeger, van het antiracisme en omgaan met verschillen, met diversiteit, weer weg is. Is mijn dochter, die met een naveltruitje en blote armen en benen loopt echt veilig bij jullie moslims, vroeg een vader. Accepteren jullie ons echt zoals we zijn, of hopen jullie stiekem toch dat wij meer zoals jullie worden, vroeg een jonge moslim. <\/p>\n

070702training-096.jpg<\/a><\/p>\n

070702training-091.jpg<\/a><\/p>\n

070702training-098.jpg<\/a><\/p>\n

070702training-107.jpg<\/a><\/p>\n

070702training-144.jpg<\/a><\/p>\n

070702training-146.jpg<\/a><\/p>\n

070702training-148.jpg<\/a><\/p>\n

070702training-104.jpg<\/a><\/p>\n

070702training-124.jpg<\/a><\/p>\n

070702training-113.jpg<\/a><\/p>\n

070702training-114.jpg<\/a><\/p>\n

Er waren veel mensen in tranen. Ik ook. Soms zonder precies te weten waarom. Om mee leven met de pijn van iemand anders die ergens echoot wat we zelf hebben meegemaakt. Om in de veiligheid van deze groep mensen te voelen hoe moe we zijn. Hoe zwaar de moedeloosheid soms weegt. Waar haal je toch elke keer opnieuw de inspiratie en de kracht vandaan om door te gaan, als zoveel van wat al bereikt leek weer afgebroken lijkt te worden. En soms misschien tranen omdat je de moeheid pas echt voelt als je opeens weer de hoop ziet en kunt voelen. Omdat wat er hier gebeurt raakt aan een hele diepe wens, dat we gewoon met elkaar kunnen zijn wie we zijn. <\/p>\n

In de tuin na afloop, een gesprek over moslims en homo’s, tussen moslims en homo’s. En twee van de meiden, die erg moesten lachen dat er een paar lieve bondgenoten dachten dat het nodig was geweest om de blote man in de tuin op de cruciale plaats van een verhullend sjaaltje te voorzien, vanwege islamitische gevoeligheden, gingen David even bevrijden. <\/p>\n

070702training-165.jpg<\/a><\/p>\n

070702training-172.jpg<\/a><\/p>\n

070702training-184.jpg<\/a> <\/p>\n

Het was nog maar een klein begin.
\nWe gaan er mee door. <\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

‘Daarom wil ik je nu aanspreken. Om te zeggen: niemand die verantwoordelijkheid neemt voor haar of zijn identiteit, zou zo alleen mogen zijn. Er moeten mensen zijn met wie we kunnen neerzitten en huilen, terwijl we toch nog steeds tot … Lees verder →<\/span><\/a><\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":"","_jetpack_memberships_contains_paid_content":false},"categories":[6,21],"tags":[235],"jetpack_sharing_enabled":true,"jetpack_featured_media_url":"","_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.anjameulenbelt.nl\/weblog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/5746"}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.anjameulenbelt.nl\/weblog\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.anjameulenbelt.nl\/weblog\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.anjameulenbelt.nl\/weblog\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.anjameulenbelt.nl\/weblog\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=5746"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/www.anjameulenbelt.nl\/weblog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/5746\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":76345,"href":"https:\/\/www.anjameulenbelt.nl\/weblog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/5746\/revisions\/76345"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.anjameulenbelt.nl\/weblog\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=5746"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.anjameulenbelt.nl\/weblog\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=5746"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.anjameulenbelt.nl\/weblog\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=5746"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}