Terug naar de vraag die aan het begin van dit hoofdstuk werd gesteld: hoe kunnen we verklaren dat vrouwen in doorsnee in de afgelopen periode meer van mannen hebben overgenomen dan omgekeerd?
\n
\nAan de hand van de verschillende genderlagen die al zijn genoemd: we zien dat ‘mannelijkheid’ maatschappelijk gezien meer status heeft, meer is verbonden met macht en een aantal privileges zoals vrijgesteld zijn van de dagelijkse zorg van anderen en in een bepaalde mate kunnen rekenen op ondersteuning. Op hogere lonen en betere posities.Waarbij, uiteraard, de verschillen tussen mannen onderling ook weer groot zijn, niet alleen sekse speelt mee, klasse ook. Het valt te bekijken of mannen die het niet redden binnen de mannelijke hierarchie daarom niet nog meer hechten aan sekseverschillen waardoor ze zich tenminste een echte man kunnen voelen dan mannen van wie de positie op de maatschappelijke ladder enigszins zeker is. Er zit dus nog een emotionele laag onder de maatschappelijke: wanneer het waar is dat de mannelijke geslachtsidentiteit minder stevig is dan de vrouwelijke, en ‘mannelijkheid’ meer bewezen moet worden, en bovendien vooral gedefinieerd wordt als ‘niet-vrouwelijk’ wordt het duidelijk dat het om meer gaat dan om de vraag of de keuken poetsen vervelender is dan de auto wassen. Ik kan me, als vrouw, met een relatief sterke geslachtsidentiteit tamelijk veel veroorloven aan ‘mannelijk’ gedrag voordat dat mijn kernidentiteit, het ‘weten’ dat ik een vrouw ben, dat wat we in het engels ‘core gender identity’ noemen (Money 1973) aantast. Ik moet daar wel bij uitkijken, want als ik als te zelfverzekerd overkom word ik als vrouw ‘dominant’ gevonden, en zolang zoveel mensen ‘vrouwelijkheid’ en ‘mannelijkheid’ aan elkaar tegengesteld zien ben ik dan een minder ‘vrouwelijke’ vrouw en dreigt er liefdesverlies. Maar dat is voornamelijk een dreiging van buitenaf. <\/p>\n
Voor mannen komt de dreiging, identiteitsverlies, meer van binnen uit. Het is voor veel mannen moeilijk voorstelbaar, navoelbaar, dat er nog veel identiteit, ‘zelf’ overblijft wanneer dat niet verbonden is met bewezen mannelijkheid. Dat een man niet minder man is wanneer hij ‘moedert’ in plaats van vader speelt, of wanneer hij minder verdient dan de vrouw waar hij mee leeft, en dat het kernpunt van de emancipatiebeweging van vrouwen, eerlijk delen, niet bedoelt is als een frontale aanval op zijn geslacht is voor veel mannen moeilijk te aanvaarden. <\/p>\n
Freud ging er nog van uit dat meisjes het moeilijker hadden tot een stabiele sekseidentiteit te komen dan jongens, maar dat was vooral omdat hij nauwelijks de invloed zag van de eerste band met de moeder in de pre-oedipale fase. Irene Fast stelt dat het omgekeerd is. Voor jongens is het verwerven van een mannelijke sekseidentiteit op een ingewikkelder manier verknoopt met de individuatie-separatie fase, het ontwikkelen van een ‘zelf’ dan voor meisjes. Om een mannelijk te worden moet een jongen zich scheiden van zijn moeder, in dezelfde periode dat hij behoefte heeft aan verbondenheid, met als gevolg een wankel gevoel van mannelijkheid, doorkruist met ambivalentie, en ondermijnd door de tegenstrijdige behoeften: de angst en wens om met haar verbonden te blijven. <\/p>\n
Ook meisjes moeten door de individuatie-separatie fase heen, moeten zich differentieren met de moeder.Haar probleem wordt het om zich tot een autonoom individu te ontwikkelen, moeilijk genoeg, maar dat proces is niet tegelijkertijd bedreigend voor haar sekseidentiteit, ze hoeft zich niet af te grenzen, zich teweer te stellen, tegen de geinternaliseerde vrouwelijkheid. (Fast 1993) <\/p>\n
Zo gezien wordt het duidelijker waarom kritiek op mannelijk gedrag zo snel ervaren wordt als een afwijzing op een persoon als geheel. ‘Mannelijkheid’ en identiteit zijn gevoelsmatig voor veel mannen hetzelfde, het is alsof er met verlies aan mannelijkheid, geen identiteit meer overblijft. Een voorbeeld, in de recente discussies over vaderschap wordt de vraag gesteld, vooral van de kant van vrouwen die de zorg graag meer zouden willen delen waarvoor het nodig zou zijn dat een vader want anders zou doen dan een moeder, is het werkelijk zo belangrijk voor een kind? Zou een kind niet heel goed in staat zijn om zonder dat de rigide oude vader- en moederrollen in stand worden gehouden te kunnen onderscheiden dat de ouders twee verschillende personen zijn, ook als die twee mensen hem of haar beide te eten geven, in bad stoppen, aankleden? Het lijkt er op dat de angst van sommige mannen om hetzelfde te worden als een moeder, of als klassieke vader overbodig te worden meer is gelegen in de angst om met ‘mannelijkheid’, met een specifiek ‘vaderschap’ tegelijk een deel van hun identiteit te verliezen. Ik denk dat in veel uitspraken dat kinderen toch een vader nodig hebben rationalisaties meespelen die meer te maken hebben met de behoeften van mannen om mannen te blijven dan in de behoeften van de kinderen in kwestie, die het waarschijnlijk een zorg zal zijn wie ze de pap voert. <\/p>\n
Een wel erg onthullende illustratie vind ik, alweer, bij Jan Groen, die bij zijn bespreking van de betekenis van de vader schrijft: ‘in mijn bijdrage stel ik als laatste vraag: “moeten vaders geslacht worden?” Het is een vraag die door sommige extreem raciaal-feministische groeperingen (er staat echt raciaal, a.m.) nog wel eens bevestigend beantwoord wordt. Het antwoord dat we in dit boek trachten te geven is: neen, geslacht zeker niet, ze mogen en moeten hun geslacht in beide betekenissen houden.’ (Ladan 1985)<\/p>\n
Waarmee duidelijk wordt hoe in ieder geval in de fantasie van deze ene man, psychoanalyticus, het vaderschap, mannelijkheid en het hebben van een penis zodanig aan elkaar gelijk wordt gesteld dat enige twijfel aan die vanzelfsprekende koppeling ervaren wordt als een dreigende slachtpartij. Over castratieangst gesproken. <\/p>\n
Kortom: mannen, in doorsnee, hechten meer aan sekseverschillen dan vrouwen in doorsnee, hebben er meer belang bij dat die sekseverschillen in stand worden gehouden. Vandaar de weerstanden tegen het emancipatieproces, en vandaar dat ik zeg dat de ‘psychopolitiek’ van de sekseverhoudingen over erg veel meer gaat dan over priveerelaties.<\/p>\n
En daarmee wordt ook duidelijk waarom (sommige, zo niet veel) mannen zich zo door het feminisme bedreigd voelden. Ik snapte daar eerlijk gezegd eerst niets van. Wat is er nou zo vreselijk en zo radicaal en zo verkeerd aan eerlijk delen, dacht ik. Vrouwen gaan een beetje meer mannenwerk doen, en mannen een beetje meer vrouwenwerk, worden we daar niet allemaal beter van, dacht ik nog naief.<\/p>\n
Waar ik geen rekening mee hield is de onderliggende genderstroom. In zoverre het waar is dat mannen meer dan vrouwen de behoefte hebben, of de noodzaak voelen, om zich als mannen van vrouwen te onderscheiden, tast het feminisme dat op twee niveaus tegelijk aan. In de eerste plaats doordat we mannen in hun werk de mogelijkheid ontnemen om hun mannelijkheid te poneren als wij als vrouwen hetzelfde werk blijken te kunnen doen. En om het nog erger te maken tasten we datzelfde mannengevoel thuis ook nog aan door de eisen dat in ruil voor het feit dat wij nu ook mannenwerk doen en een salaris mee naar huis brengen, mannen zich verlagen tot typisch vrouwelijk werk als schoonmaken en de kinderen verzorgen. Een dubbele aanslag! Op welk terrein kunnen mannen dan nog bewijzen dat ze mannen zijn? <\/p>\n
Als dit klopt, dan wordt een ander misverstand ook duidelijk. Mannen die er geen moeite mee hebben om vrouwentaken te doen worden vaak gezien als watjes en mietjes. Als minder man, dus. Met deze theorie zien we precies het tegenovergestelde. Het zijn juist de typische machomannen die een zwakke sekseidentiteit hebben, en zich juist daarom zo moeten bewijzen, terwijl de ‘watjes’ kennelijk een soepeler en steviger sekseidenteit hebben en het als man niet nodig hebben zich te bewijzen door zich tegen vrouwelijkheid af te zetten en af te grenzen. <\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
Terug naar de vraag die aan het begin van dit hoofdstuk werd gesteld: hoe kunnen we verklaren dat vrouwen in doorsnee in de afgelopen periode meer van mannen hebben overgenomen dan omgekeerd?<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":"","_jetpack_memberships_contains_paid_content":false},"categories":[1,10],"tags":[],"jetpack_sharing_enabled":true,"jetpack_featured_media_url":"","_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.anjameulenbelt.nl\/weblog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/6583"}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.anjameulenbelt.nl\/weblog\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.anjameulenbelt.nl\/weblog\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.anjameulenbelt.nl\/weblog\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.anjameulenbelt.nl\/weblog\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=6583"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.anjameulenbelt.nl\/weblog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/6583\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.anjameulenbelt.nl\/weblog\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=6583"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.anjameulenbelt.nl\/weblog\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=6583"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.anjameulenbelt.nl\/weblog\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=6583"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}