{"id":6714,"date":"2007-08-30T10:02:54","date_gmt":"2007-08-30T09:02:54","guid":{"rendered":"http:\/\/www.anjameulenbelt.nl\/weblog\/2007\/08\/30\/de-gematigde-islam-wint-aan-invloed\/"},"modified":"2011-08-26T14:09:49","modified_gmt":"2011-08-26T12:09:49","slug":"de-gematigde-islam-wint-aan-invloed","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.anjameulenbelt.nl\/weblog\/2007\/08\/30\/de-gematigde-islam-wint-aan-invloed\/","title":{"rendered":"De gematigde islam wint aan invloed"},"content":{"rendered":"

0707024barlas-144.jpg<\/a> <\/p>\n

Zegt professor Nasr Abu-Zayd vanochtend in de Volkskrant.
\n
\nNasr Abu-Zayd is niet alleen een islamgeleerde, hij weet ook als geen ander wat er kan gebeuren wanneer de koran wordt gehanteerd door de aanhangers van de radicale islam. Hij is uitgeweken uit Egypte, waar hij als vrijzinnig moslimgeleerde zijn leven niet meer zeker was. Voor hem heeft dat nooit betekend dat hij zich afkeerde van de islam. Integendeel: hij gaat, als anderen als Tariq Ramadan, weer terug naar de oorspronkelijke bron, door die historisch te plaatsen, door die opnieuw te lezen, en te ontdoen van door mensen en mensenbelangen onstane vertekeningen. In deze tijd, waarin veel mensen zich opeens presenteren als islamdeskundigen, en de oordelen je om te oren vliegen, is het geen overbodige luxe om met Abu-Zayd na te gaan wat er nu werkelijk staat in de oorspronkelijke tekst en welke betekenis dat heeft, of kan hebben, voor moslims nu. <\/p>\n

In het artikel in de Volkskrant van vanochtend gaat hij kort in op een aantal kwesties, niet alleen zoals hij er over denkt, maar zoals dat gangbaar is bij vele moderne islamgeleerden – mannen zowel als vrouwen – die op zoek zijn naar de nieuwe betekenissen van de Koran, vaak juist door trouw te blijven aan de oorsprong. <\/p>\n

Bijvoorbeeld: alle liberale islamitische intellectuelen vinden dat het in de islam moet gaan om rationeel denken en handelen, en niet om het blindelings volgen van tradities of nabootsingen van het verleden. Een praktijk die in de Koran jahaliyya (heidendom of onwetendheid) wordt genoemd. <\/p>\n

Ten tweede: zij gaan uit van een historisch-kritische benadering van de Koran, dat een rijk en complex boek is, en zeker niet een letterlijk te volgen ‘wetboek’. Abu-Zayd illustreert dat: wanneer we alles wat in de Koran staat als letterlijke wet in zouden voeren, zouden we de slavernij weer in moeten voeren. En het is duidelijk: dat doen we niet. <\/p>\n

Ten derde: terwijl de Koran wordt gezien als het woord van God is de sharia mensenwerk, die voortkomt uit bepaalde interpretaties. Zo zijn veel van de straffen die in de sharia voorkomen pas na de dood van de profeet door rechtsgeleerden ingesteld, en niet terug te voeren tot het Heilige Boek. Zo staat er, belangrijk voor de actualiteit, nergens dat er een directe, aardse straf op afvalligheid zou moeten zijn. Volgens de Koran wordt afvalligheid pas bestraft in het hiernamaals. (Ik kom nog terug op die afvalligheid, ook Tariq Ramadan heeft daar zinnige dingen over geschreven).<\/p>\n

Ten vierde: de positie van de vrouw, zoals die in de Koran beschreven is, was historisch gezien de tijd ver vooruit. Het principe van gelijkheid is een van de wezenlijkste leerstellingen van de islam. (Daarover heb ik op dit weblog al meerdere bijdragen opgenomen. Zie hier en hier) <\/p>\n

Ten vijfde: veel van wat we nu opvatten als ’typisch islamitisch’, zijn in feite de sporen van de praktijken uit de samenlevingen v\u00f3\u00f3r de openbaring van de Koran, zoals de polygamie, en de lijfstraffen, die toen de enige straffen waren. Wie dus wil weten wat de islam zegt over polygamie, moet de Koran vergelijken met de pre-islamitische gebruiken. Het vers dat gaat over het toestaan van polygamie gaat vooral over de bescherming van weduwen en wezen, die na een zware nederlaag van de moslims in 625 alleen kwamen te staan. Die context maakt duidelijk dat het niet zozeer gaat over het recht van mannen op meer vrouwen, maar op het recht van vrouwen en kinderen op de enige bescherming – door het huwelijk – die toen voorhanden was. <\/p>\n

Wat, in een modernere interpretatie, kan betekenen dat nu vrouwen andere middelen hebben om beschermd te worden, dat recht op meer vrouwen vervalt. Net als de lijfstraffen kunnen vervallen, nu we leven in een maatschappij met een rechtssysteem, met politie, met gevangenissen. <\/p>\n

In de Koran wordt het dragen van de hijab niet verplicht maar aangeraden, stelt Abu-Zayd. Dat moet beschermd worden als individueel mensenrechten: het is dus net zo weinig aan de orde om het dragen van een hoofddoek te verplichten als om die te verbieden. En net als met andere zaken die belangrijk zijn voor de positie van vrouwen: het gaat er om om te kijken naar de geest van de openbaring. <\/p>\n

Veranderingen zijn onvermijdelijk, zegt Abu-Zayd, en ruimte voor vrije dialoog en vrije discussie is noodzakelijk. Hij laat zien dat dat niet in strijd hoeft te zijn met de grondbeginselen van de islam. Dat er ook meer rigide interpretaties gangbaar zijn, met name in de radicale islamitische stromingen ontkent Abu-Zayd niet, maar hij wil er voor waarschuwen dat niet-moslims die starre interpretaties niet overnemen, alsof dat de enige ware islam zou zijn. ‘De gematigde islam bestaat niet alleen, maar wint ook aan invloed’, is wat hij ons te vertellen heeft. <\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Zegt professor Nasr Abu-Zayd vanochtend in de Volkskrant.<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":"","_jetpack_memberships_contains_paid_content":false},"categories":[6,21],"tags":[],"jetpack_sharing_enabled":true,"jetpack_featured_media_url":"","_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.anjameulenbelt.nl\/weblog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/6714"}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.anjameulenbelt.nl\/weblog\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.anjameulenbelt.nl\/weblog\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.anjameulenbelt.nl\/weblog\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.anjameulenbelt.nl\/weblog\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=6714"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/www.anjameulenbelt.nl\/weblog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/6714\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":58664,"href":"https:\/\/www.anjameulenbelt.nl\/weblog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/6714\/revisions\/58664"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.anjameulenbelt.nl\/weblog\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=6714"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.anjameulenbelt.nl\/weblog\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=6714"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.anjameulenbelt.nl\/weblog\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=6714"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}