{"id":712,"date":"2005-01-15T09:49:13","date_gmt":"2005-01-15T08:49:13","guid":{"rendered":"http:\/\/www.anjameulenbelt.nl\/weblog\/?p=712"},"modified":"2005-01-19T11:32:45","modified_gmt":"2005-01-19T10:32:45","slug":"ik-eis-mijzelf-terug","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.anjameulenbelt.nl\/weblog\/2005\/01\/15\/ik-eis-mijzelf-terug\/","title":{"rendered":"Ik eis mijzelf terug"},"content":{"rendered":"

Sartre schreef eens een boekje over antisemitisme, Overdenkingen bij het joodse vraagstuk.<\/em> Fouad Laroui las het als jongen, en twee dingen vielen hem er in op. (Volkskrant van vandaag, onder de kop: ‘ik eis mijzelf terug’)<\/p>\n

Ten eerst: de heldere definitie van het racisme: je neemt van een individu \u00e9\u00e9n kenmerk – zijn huidskleur, zijn etnische afkomst – en daarmee verklaar je het hele individu.<\/p><\/blockquote>\n

<\/p>\n

Het tweede idee dat me trof – en dat is wat mij hier het meest interesseert – was de bekende sartriaanse bewering dat de antisemiet de jood cre\u00ebert.<\/p><\/blockquote>\n

<\/>
\nWat we nu kunnen waarnemen is dat mensen die allang dachten Nederlanders te zijn, met net als iedereen een hele reeks van identiteiten, ze zijn vrouw of man, ze zijn moeder of dochter of beide, ze zijn student of werkloos of verkoopster of taxichauffeur of dichter, ze wonen in een dorp of de grote stad, ze zijn ongelovig of gelovig, ze zijn migrant of vluchteling of hier geboren, ze stemmen op de SP of helemaal niet – dat die mensen als ze ook nog moslim zijn nu opeens worden gezien, niet meer als uniek individu, maar als vertegenwoordiger van een eenduidige groep: de moslims. <\/p>\n

En dat eenduidige, eenzijdige beeld heeft een werking. Wie ook moslim is moet zich er toe verhouden, proberen het te negeren, het beeld tegenspreken, zich er juist tegen afzetten, of het zich toe-eigenen: okee, jullie zien mij als moslim? Dan ben ik ook een moslim.
\nSterke geesten die het lukt zich er helemaal niets van aan te trekken en hun eigen gang te gaan. <\/p>\n

Wat is een moslim vandaag de dag? Wat een niet-moslim van hem maakt, schrijft Laroui. Bij de meeste Europeanen en Amerikanen komt het niet op dat er athe\u00efsten, agnosten, onverschilligen bestaan in wat ‘moslimlanden’ worden genoemd. <\/p>\n

Peter spreekt me aan in de kantine, met een brede glimlach.
\n‘Zeg eens, wat denk jij, als moslim, over…’
\nIk onderbreek hem, nog voordat hij verder kan gaan.
\n‘Beste vriend, ik denk niet als moslim<\/em>, ik denk als individu, ik denk als mezelf.’
\nStomverbaasd houdt hij zijn mond. Ik ga ergens apart zitten, boos en verdrietig. <\/p><\/blockquote>\n

Waarom die woede, vraagt u mij misschien? Omdat ik de indruk heb gekregen in het gele boekje van Sartre terecht te zijn gekomen: en dat is een verschrikkelijke achteruitgang als je dertig jaar lang dacht een persoon te zijn, een individu. <\/p><\/blockquote>\n

Er zijn geen individuen meer, er is alleen nog een wij en er is jullie, schrijft Laroui, en geeft de voorbeelden van de beeldvorming die er nu plaats vindt, waarin gedacht wordt dat alle moslims zich laten leiden door imams, ook al hebben ze er van hun leven nog nooit een gesproken, of de manier waarop er nu herhaaldelijk wordt gesproken over ‘de rituele moord op Theo van Gogh’ alsof er zoiets bestaat als een hoofdstuk in de gebedenboeken van de moslims over hoe slacht je de vijanden van God af. <\/p>\n

Dit is het punt, zegt Laroui. Bewust of onbewust spelen veel moslims het spel mee. Als jullie mij zo defini\u00ebren, dan doe ik niet alleen mee maar ik ben er nog trots op ook. Vandaar dat Laroui een meisje dat hij alleen maar kende in spijkerbroek, geboren en getogen in Amsterdam, nu met een hoofddoek ziet lopen, en een groot deel van de e-mails die hij krijgt van Marokkaanse studenten nu beginnen met salam<\/em>. Vanwaar die nieuwe behoefte om juist het verschil<\/em> te benadrukken?<\/p>\n

Daarin zie ik een trotse reactie als die van de schrijver Jean Genet, een halve eeuw geleden. U noemt mij een dief? Prima. Dan zal ik een dief zijn. En ik zal er trots op zijn. U noemt mij een moslim? Prima, dan zal ik er een zijn. En eentje die erger is dan uw ergste nachtmerrie. <\/p><\/blockquote>\n

Laroui, die niet gelovig is, bevalt het niks. Deze eeuw wordt weer te religieus. Terwijl het net mogelijk werd om broederlijk samen te leven zonder elkaar vanwege onze Goden de kop in te slaan, ‘onder de stormram van de wereldse drie\u00ebenheid Galile\u00ef, Darwin en Freud was de Olympus eindelijk in elkaar gestort’, smijt deze ‘samenzwering van idioten, de neoconservatief en de islamist, ons drie eeuwen terug in de tijd’. <\/p>\n

Tijd voor een nieuwe Sartre die Overdenkingen bij het moslimvraagstuk <\/em>schrijft. <\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Sartre schreef eens een boekje over antisemitisme, Overdenkingen bij het joodse vraagstuk. Fouad Laroui las het als jongen, en twee dingen vielen hem er in op. (Volkskrant van vandaag, onder de kop: ‘ik eis mijzelf terug’) Ten eerst: de heldere … Lees verder →<\/span><\/a><\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":"","_jetpack_memberships_contains_paid_content":false},"categories":[1,6],"tags":[],"jetpack_sharing_enabled":true,"jetpack_featured_media_url":"","_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.anjameulenbelt.nl\/weblog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/712"}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.anjameulenbelt.nl\/weblog\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.anjameulenbelt.nl\/weblog\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.anjameulenbelt.nl\/weblog\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.anjameulenbelt.nl\/weblog\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=712"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.anjameulenbelt.nl\/weblog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/712\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.anjameulenbelt.nl\/weblog\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=712"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.anjameulenbelt.nl\/weblog\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=712"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.anjameulenbelt.nl\/weblog\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=712"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}