Het was te voorspellen. Algemene trend in de media: SP wil geen democratisering. ‘De rijen sluiten zich’, ‘de massa loopt achter de leider aan’, en als de grote meerderheid op het congres het ergens mee eens is, bijvoorbeeld dat Jan Marijnissen opnieuw is verkozen, en een flink applaus krijgt, dan heet dat ‘de applausmachine’. Dat zoveel leden het met elkaar eens zijn is op zich al verdacht: daar moet Mao achter zitten.
\n
\nDe redenatie is simpel: er zijn kennelijk mensen voor meer interne demokratie, die hebben voorstellen ingediend, die voorstellen zijn afgewezen, dus is de SP is tegen demokratisering. Dat een journalist even de moeite zou nemen om die voorstellen te bekijken, dat is misschien te veel gevraagd. Of om de leden die licht verbijsterd zeggen, maar luister, democratisering, dat hadden we al, eens serieus te nemen is kennelijk ook te ingewikkeld. <\/p>\n
Dus laten wij even doen wat voor de meeste journalisten te veel moeite is. Wat zijn die democratiseringsvoorstellen van het Comit\u00e9 Democratisering SP? In hun folder wordt er vooral veel beweerd. De conflicten van de laatste tijd, de kwestie Yilderim, raadsleden die zijn vertrokken, minder zetels in de peiling, dat is natuurlijk<\/em> het gevolg van het ‘gebrek aan interne democratie en discussie’. Natuurlijk? Zou het kunnen zijn dat de meeste leden van de SP dat niet vinden?<\/p>\n Het waren grote woorden waar het zelfbenoemde comit\u00e9 mee aan het werk ging. Hoe moest die democratisering er dan komen? Nou, de SP moest een comit\u00e9 aanstellen ter democratisering van de SP, was de eerste gedachte. Nou kan een comit\u00e9 niets anders doen dan voorstellen doen, die vervolgens, tja, je bent een democratische partij of niet, voorgelegd moeten worden aan de partijleden. Maar zover waren wel al. <\/p>\n Het comit\u00e9 heeft vervolgens concretere voorstellen gedaan. De belangrijkste zijn dat de functie van partijleider en fractievoorzitter gescheiden zouden moeten worden, en dat het partijcongres, en niet de partijraad, het hoogste orgaan in de partij zou moeten worden. En verder moeten er meer ledenbijeenkomsten gehouden worden voor debat en meningsvorming. En dan is er nog iets over de afdrachtsregeling, die meer op ‘statutaire dwang’ gebaseerd zou zijn dan op ‘politieke overtuiging’. Ik citeer hier de folder van het comit\u00e9 die bij het congres is uitgedeeld. <\/p>\n De scheiding van de funktie van partijvoorzitter en fractievoorzitter is een oud punt. Er zijn binnen de partij wel meer mensen die dat vinden, maar het heeft nooit een meerderheid gekregen. Wat je kunt zien in partijen waar die funkties zijn gescheiden, is dat de partijvoorzitter meestal een kleurloze figuur is. De fractie voorzitters van partijen kennen we, wie kan de voorzitters uit zijn blote hoofd opnoemen? Binnen de SP is dat dus anders geregeld. Het gezicht naar buiten is dat van Jan Marijnissen. Maar anders dan veel mensen denken is hij niet het baasje dat zich overal mee bemoeit. Het reilen en zeilen van de partij is in handen gelegd van de partijsecretaris, feitelijk ook een soort voorzitter. Die moet leiding geven aan het oplossen van interne conflicten, als die er zijn. En het hoogste orgaan in de partij is niet de partijvoorzitter, maar de partijraad. Dus toen de partijraad had besloten dat Yildirim zijn zetel terug moest geven had ook Marijnissen zich daaraan te houden, en wie dan nog roept dat Marijnissen had moeten ingrijpen heeft dus nog niet begrepen dat de SP een democratie is en dat Marijnissen dat helemaal niet mag, als hij dat al had gewild. Geen van de problemen die we de laatste tijd hebben meegemaakt zouden anders opgelost zijn wanneer de functie van fractievoorzitter en partijvoorzitter waren gescheiden. Mijn stelling is dat de meeste problemen niets met democratisering dan wel met het gebrek daaraan te maken hebben, en mijn andere stelling is dat het comit\u00e9 met punten als deze aan komt zetten omdat ze niks anders kunnen verzinnen. Er is namelijk niet veel mis met de democratie binnen de SP.<\/p>\n Tweede punt, het congres zou het hoogste orgaan moeten zijn in plaats van de partijraad. Mij ontgaat het belang van dit punt ten ene male. Iedereen kan zien dat het een geweldige klus is – en een dure – om een partijcongres te organiseren waar meer dan duizend leden aanwezig zijn. Het is duidelijk dat je zulke congressen niet vaker dan eens per jaar kunt organiseren. Het congres zelf is absoluut ongeschikt om eens lekker met elkaar in debat te gaan, want dat doe je niet met z’n duizenden. Als je iedereen democratisch gelijke kansen wilt geven om het woord te doen, dan zit je op twee minuten per persoon. Het is duidelijk: de werkelijke discussies moeten al daarvoor<\/em> hebben plaatsgevonden, in de afdelingen en in de regioconferenties. Daar moet gezorgd worden dat de meningsvorming is uitgekristalliseerd, daar worden amendementen en moties voorbereid, daar vindt de tweede ronde plaats wanneer de voorstellen zijn gebundeld en van adviezen zijn voorzien door de congrescommissie, en daar wordt besloten wie er namens wie het woord gaat voeren. Op een congres kun je nog stemverklaringen afgeven, heb je even de tijd om kort en krachtig reclame te maken voor je voorstel, en kun je stemmen. Meer niet. Belangrijk voor de democratie, maar het echte werk vindt elders plaats.<\/p>\n Op de partijraad, die op dit moment vier keer per jaar plaats vindt, en het voorstel is nu om daar zes keer van te maken, wordt de inhoud eveneens in de afdelingen voorbereid. Het aantal afgevaardigden is kleiner, en dat maakt dat er op een partijraad een beetje meer tijd is om nog met elkaar in discussie te gaan. <\/p>\n Congres en partijraad zijn niet met elkaar in concurrentie. Op de congressen worden de grote lijnen uitgezet, die op de partijraadsbijeenkomsten gedetailleerder geagendeerd kunnen worden. Wat zou de democratisering binnen de partij doen toenemen wanneer het congres het hoogste orgaan zou zijn in plaats van de partijraad? Helemaal niets, volgens mij. Of wie dat wel snapt mag het mij uitleggen. <\/p>\n Of gaat het om de kwestie met de dubbele petten? Ook daar is een voorstel voor ingediend. Partijleden die al een functie hebben zouden niet in het partijbestuur mogen zitten. Op dit moment bestaat het bestuur voor een deel uit op het congres gekozen leden, waarvan inderdaad een aantal ook in andere functies zitten, en van voorzitters van de afdelingen. Mij lijkt dat heel goed, om de lijnen tussen bestuur en fracties en afdelingen kort te houden. Ik heb in mijn leven al heel wat besturen meegemaakt die totaal losgezweefd waren van de organisatie. Dat voorkom je als er mensen in zitten met wortels in de dagelijkse praktijk van de partij. Dat het bestuur daarmee te veel macht zou hebben is onterecht. Want als het gaat om de belangrijke belissingen heeft de partijraad het laatste woord, en hoewel de bestuursleden daarbij ook stemrecht hebben is hun aandeel klein. Elk bestuurslid \u00e9\u00e9n stem, dat is dus met elkaar minder dan zeg de afdeling Rotterdam. Ook hier geldt: al had er niemand in het bestuur gezeten die ook nog een andere functie heeft, dan had dat niets uitgemaakt voor de oplossing van de conflicten die er zijn geweest. Kom ik nog op.<\/p>\n Dat waren de grote punten van het comit\u00e9 die de democratisering dichterbij hadden moeten brengen. Ik zie het er niet aan af, en de overgrote meerderheid van het congres deed dat dus ook niet.<\/p>\n En dan nog even de afdrachtsregeling. Het comit\u00e9 suggereert een tegenstelling tussen ‘politieke overtuiging’ en ‘statutaire dwang’. Dat is onzin. Opnieuw is met een overweldigende meerderheid aangenomen dat we vasthouden aan de afdrachtsregeling. Niemand die daar geen zin in heeft is gedwongen om een funktie aan te nemen binnen de partij. Je weet van te voren waar je aan begint, je doet dat neem ik aan uit politieke overtuiging, en vervolgens heb je je te houden aan de democratisch genomen afspraken. Met ‘dwang’ heeft dat dus niets te maken. Wel is in het congres besloten dat mensen beter voorbereid moeten zijn om die keuze goed te kunnen maken. <\/p>\n Dan wordt er nog gezegd dat er meer debat en meningsvorming zou moeten komen. Nou dat kan, maar dan zorg je daarvoor. Daarvoor hebben we de afdelingen. Die zijn vergaand autonoom. Daar, aan de basis van de partij, vindt een groot deel van de meningsvorming plaats. Wie de pech heeft om in een wat luie afdeling te zitten moet zijn schouders er onder zetten en er voor zorgen dat dat debat er komt, en als het afdelingsbestuur te weinig doet, dan stem je ze bij de volgende ronde eruit. <\/p>\n Mijn ervaring is dat er h\u00e9\u00e9l veel ruimte is om elke discussie aan te gaan die je nuttig vindt. Dat moet je dan gewoon wel organiseren en niet gaan zitten wachten tot een partijbestuur dat voor je doet. En ook daar, in de afdelingen, als je idee\u00ebn hebt, moet je zien dat je mensen meekrijgt. Lukt je dat in de afdeling al niet, dan kun je je afvragen, zoals het comit\u00e9 had moeten doen, of daar wel voldoende draagvlak voor is. Wie het model van een actiegroep wil handhaven binnen<\/em> een partij die democratisch is, moet er rekening mee houden dat je daar maar heel beperkt iets mee kunt bereiken. Want uiteindelijk beslissen de leden. Zoals het hoort. <\/p>\n Maar daarmee komen we op een ander punt: democratische meningsvorming is cruciaal in een politieke partij, dat die meningsvorming ook van onderop komt en niet alleen van bovenaf is ook cruciaal. Maar een politieke partij is m\u00e9\u00e9r dan een debatingclub. Daar kom ik nog op.<\/p>\n (wordt vervolgd)<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":" Het was te voorspellen. Algemene trend in de media: SP wil geen democratisering. ‘De rijen sluiten zich’, ‘de massa loopt achter de leider aan’, en als de grote meerderheid op het congres het ergens mee eens is, bijvoorbeeld dat Jan … Lees verder