{"id":7631,"date":"2007-11-27T07:44:10","date_gmt":"2007-11-27T06:44:10","guid":{"rendered":"http:\/\/www.anjameulenbelt.nl\/weblog\/2007\/11\/27\/wat-nou-niet-democratisch-2\/"},"modified":"2007-11-28T05:11:43","modified_gmt":"2007-11-28T04:11:43","slug":"wat-nou-niet-democratisch-2","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.anjameulenbelt.nl\/weblog\/2007\/11\/27\/wat-nou-niet-democratisch-2\/","title":{"rendered":"Wat nou niet democratisch (2)"},"content":{"rendered":"

Een echte vraag. Hoeveel dissidentie verdraagt een partij? Behoorlijk wat, maar zeker niet ongelimiteerd. Zonder tegenspraak en nieuwe gedachten, ook als die niet meteen worden overgenomen beweegt er niets, gaat een partij niet met de tijd mee. Maar een teveel aan tegenspraak verlamt. Ik zou niet graag in een partij willen zitten waarbinnen meer dan de helft van mijn energie op gaat aan onderlinge strijd. Dan zou ik toch liever op een andere plek de wereld gaan zitten verbeteren.
\n
\nKijk naar de andere politieke partijen: de VVD is bijna ten onder gegaan aan de politieke tegenstellingen. Nog rechtser vecht elkaar regelmatig de tent uit, en Wilders en Verdonk doen het daarom maar helemaal zonder leden, want die hebben maar meningen, en daar heb je maar last van. GroenLinks is er trots op een debatpartij te zijn – anders dan de SP wordt er dan even bij gezegd, maar met al mijn sympathie voor GroenLinks – sommige van mijn beste vrienden etcetera – zie ik niet dat dat onderlinge debat ook aankomt bij de mensen waar het om gaat, die buiten de partij, de mensen die van een partij meer verwachten dan standpunten<\/em>. En de PvdA – alweer, sommige van mijn beste vrienden – zou graag willen dat er meer eenheid was onder de achterban. En heb ik het mis of zit er enige jaloezie bij de andere partijen over de eensgezindheid van de SP, en enig leedvermaak nu de SP de laatste tijd te maken heeft gehad met een paar conflicten die vooral erg slecht zijn geweest voor de beeldvorming? Ik zie in ieder geval met hoeveel graagte er beweerd wordt dat de SP toch maar een dictatoriale club is van klapvee die achter de grote roerganger aanloopt. Een ergerlijk beeld, als je weet hoe weinig dat te maken heeft met de realiteit. <\/p>\n

Je bent lid geworden van een politieke partij omdat je iets voor elkaar wilt krijgen. Je hebt als leden van een partij een verkiezingsprogramma gemaakt, het is met inspraak van alle leden tot stand gekomen, mensen hebben daarvoor gekozen en op je gestemd, je hebt je verplicht naar eer en geweten dat programma uit te voeren. Kan er tussentijds eens wat veranderen, noem het voortschrijdend inzicht, mag je ondertussen op zaken botsen waar het verkiezingsprogramma geen eenduidig antwoord op geeft, dan ben je toch in ieder geval verplicht in de geest van dat verkiezingsprogramma te handelen. En als dat niet kan heb je een verantwoordingsprobleem. <\/p>\n

En van de reden waarom kiezers zo vaak op de gehele politiek zijn afgeknapt is omdat ze keer op keer hebben meegemaakt dat de politici van hun keuze in de onderhandelingen met andere partijen toch maar weer wat anders doen dan was beloofd. Je belooft bijvoorbeeld dat de missie in Uruzgan maar een bepaalde tijd duurt. Die tijd is voorbij. Dezelfde partijen die beloofden dat het op zou houden gaan gewoon door met de missie. Dat mensen vaak het gevoel hebben met een kluitje in het riet gestuurd te worden is dus niet voor niets. En dat de SP, tot ergernis van andere partijen, zo succesvol is gebleken heeft er mee te maken dat de kiezers het gevoel hadden dat die partij tenminste redelijk deed wat ze hadden beloofd. What you see is what you get<\/em>. Inderdaad, dat is eenvoudiger wanneer je nog niet meeregeert, en de proef of de SP dat vertrouwen kan houden gaat komen wanneer de tijd daar is om mee te regeren. Ik kan niet wachten tot we die vuurproef eens moeten ondergaan. <\/p>\n

De SP is enorm gegroeid, en ik heb toen dat duidelijk werd wel eens gezegd dat we de helft van de nieuwe stemmen te danken hadden aan ons eigen werk, en de andere helft omdat de andere partijen het niet goed deden. Het is dus de vraag of je al die stemmen kunt houden. Dat zullen we waar moeten maken. Dat zullen we zien.<\/p>\n

Een van de allerbelangrijkste inzichten daarbij is dat we het als SP alleen redden als we geen bestuurderspartij worden die uitzendkrachten in moeten gaan huren om te folderen. Niet alleen onze fractie in de Tweede Kamer maakt uit of we groot blijven en verder kunnen groeien, het gaat er om dat we onze basis niet kwijt raken. De afdelingen, daar waar partij en bevolking samen vallen, daar waar we werkelijk laten zien naast de mensen te staan. De afdelingen en de acties in de zorg, in het onderwijs, bij bedrijven, overal waar rechtvaardigheid en de menselijke maat op de tocht staan. Dat als slogan voor dit congres is gekozen voor ‘de fundamenten versterken’ getuigt wat mij betreft van inzicht. Want zonder de mensen aan de basis die het doen<\/em> zijn we niets. En dat is de grote klus: met de enorme groei moet er voor gezorgd worden dat de afdelingen funktioneren, dat leden iets te doen hebben, er bij horen, meegenomen worden, bijgeschoold worden en er moet vooral veel gedaan worden aan het kweken van kader. Een afdeling moet raadsleden kunnen leveren, en wethouders, als het zover is. Er moet evenwicht zijn tussen aanstormend jong talent dat de ruimte moet krijgen, en de ouwe rotten met ervaring en wijsheid. Dat doen we niet slecht, maar dat wil niet zeggen dat er geen afdelingen zijn waar het soms rommelt. Waar teveel energie op gaat aan onderlinge strijd, bijvoorbeeld, waardoor die onaantrekkelijk wordt voor nieuwe leden. Waar de oude garde teveel op een kluitje blijft zitten en geen opening biedt voor de nieuwen. Waar een nieuwe lichting te weinig begeleiding krijgt en opnieuw het wiel uit moet vinden. <\/p>\n

Ik heb het er met partijgenoten wel eens over gehad. Soms hebben we meer moeilijkheden met een teveel aan demokratie dan met een te weinig. Afdelingen, bijvoorbeeld, zijn als ze eenmaal zijn opgericht vergaand autonoom. Ze beslissen voor een groot deel zelf waar ze actie voor willen voeren, wat in hun buurten de belangrijkste zaken zijn. Er zijn altijd landelijke acties waar de afdelingen gevraagd wordt aan mee te doen, maar heel veel van wat er in de afdelingen gebeurt bepalen ze zelf. Dat betekent ook wel eens, denk ik, dat er te laat wordt ingegrepen wanneer het in een afdeling niet goed gaat. Het is ook daarom, dat er op het congres de nadruk wordt gelegd om voldoende scholing voor al die nieuwe leden, en er beter op letten dat een afdeling in oprichting er echt klaar voor is. <\/p>\n

Dat is andere koek dan het geroep om ‘meer democratisering’. Want het is misschien wel mogelijk om daar nog eens enige verbetering in aan te brengen, maar in wezen is de SP al een vergaand democratische partij. Het is niet de partijtop die het laatste woord heeft, al wordt dat nog zo vaak beweerd, het zijn de leden, de afgevaardigden van de afdelingen. Gaan we de conflicten nog eens langs die we hebben gehad. Yildirim. Kon via de voorkeursstemmen van zijn afdeling in de provinciale staten een zetel krijgen in de Eerste Kamer, en wenste die niet af te staan toen de overgrote meerderheid van de partij daar om vroeg. Daarmee was hij geen voorstander van meer democratie in de partij maar een tegenstander. Dat is vrijwel alle media ontgaan. <\/p>\n

Het conflict rondom de redactie van de Tribune. Dat ging over de mate van redactionele vrijheid die een redacteur van een partijblad heeft. Die is groot, in principe, maar niet grenzenloos. Het is dus de kwestie om meer duidelijkheid te scheppen in de balans tussen een redelijke mate van vrijheid om ook controversiele onderwerpen aan te snijden – dat houdt de partij scherp – zonder dat je uit het oog verliest dat het wel een partijblad blijft, en nooit volledig onafhankelijk kan zijn. En dat verwijst weer naar het vraagstuk van de vrijheid van meningsuiting. Als zou er binnen de SP geen vrijheid zijn om te zeggen wat je wilt. Die heeft iedereen. Maar als je binnen de SP een Wilders-standpunt zou propageren, om maar wat te noemen, krijg je natuurlijk wel de vraag wat je binnen de SP te zoeken hebt. We hebben ons in grote lijnen te houden aan het programma dat we democratisch hebben aangenomen. Geen van de eigenwijze SPers zal zich voor honderd procent in alles kunnen vinden wat er in het partijprogramma en het verkiezingsprogramma staat. Dat moet ook niet, want anders is er geen vernieuwing meer mogelijk. Maar wie dwars blijft liggen, en niet in staat is gebleken om voldoende andere leden te overtuigen, mag zich wel eens de vraag stellen of ie wel bij de juiste partij zit. Het is dus helemaal niet erg als er af en toe leden opstappen die zich niet langer kunnen neerleggen bij wat de meerderheid democratisch heeft besloten. <\/p>\n

Had het redactie-conflict nog wel wat met de partijdemocratie te maken, de afdrachtsregeling heeft dat niet. En zoals scheidend penningmeester Marga van Broekhoven zei: wanneer er bij een conflict om de afdracht geen overeenstemming te vinden was over het geld, ging het meestal om wat anders. Zoals bij elke echtscheiding.<\/p>\n

Inderdaad, met de enorme groei van de partij piept en knerst het soms ook. Ik denk wel dat er sprake is van een gegroeide partijcultuur, en dat er ook leden zijn die uit andere culturen afkomstig zijn die de nadruk op eenheid, de handen uit de mouwen steken en niet lullen maar poetsen als te strak ervaren. Of die vooral behoefte hebben aan lullen en minder aan poetsen. Ik ken massa’s mensen die nog steeds denken dat politiek bedrijven vooral neerkomt op het innemen van het juiste standpunt. Die zullen de SP wel een rare doenerige partij vinden, want gedebatteerd wordt er heftig – maar wel tijdens het folderen. Vanuit die oude cultuur wordt er veel van mensen verwacht. Voor oude leden is het gewoon om veel van hun vrijetijd op te offeren voor de partij, om er door weer en wind op uit te gaan, op markten te staan, bij buurtbewoners aan te bellen. Het kan zijn dat een nieuwe lichting mensen dat minder vanzelfsprekend over zal nemen. <\/p>\n

Er is wel meer met die SP cultuur. Er is veel ruimte voor eigen initiatief, maar niet enorm veel voor solisme. Er is een uitgangspunt dat zo vanzelfsprekend is dat het nauwelijks meer benoemd wordt: je zit niet in de partij voor jezelf. Je zit er in om samen te werken. Dat betekent bijvoorbeeld ook dat er veel ruimte is voor discussie – tot het tijd wordt om beslissingen te nemen, en aan die beslissingen houdt je je. Daarna voetbal je met z’n allen dezelfde kant op. Wie zo aan een ander standpunt hecht dat die dat niet kan, wie alleen maar dwars blijft liggen en wil blijven discussieren als de tijd daarvoor is verstreken, wie zich er niet bij neer kan leggen dat ie niet voldoende medestanders heeft kunnen vinden, kan \u00f3f wachten tot de volgende ronde, \u00f3f zich afvragen of de SP, of die afdeling, wel de juiste plek is. Het is denk ik waar dat er in de SP cultuur weinig waardering is voor iemand die maar op de eigen strepen blijft staan en niet loyaal meewerkt. Ik vind dat, gezien het feit dat je verplichtingen hebt tegenover de mensen die ons hebben gekozen, helemaal niet verkeerd. Maar ik denk dat dat botst met al te eigenwijze individualisten en ook met mensen die maar in het actiegroepenmodel blijven denken en nog niet echt door hebben dat een politieke partij wat anders is. Je hebt niet meer alleen met je eigen mening te maken. Je hebt wat beloofd en wat afgesproken. Je bent wat verplicht. <\/p>\n

Het kan ook zijn dat de onderlinge banden, de SP was toch lang een grote familie waarin iedereen elkaar kende, losser worden nu de partij zo is gegroeid. Kon je vroeger makkelijk Jan even bellen, als 50.000 leden Jan even willen bellen kan dat dus niet meer. Gevoelsmatig wordt met de groei de afstand groter tussen de gekozen partijleiding, bestuur, fracties, en de afdelingen. Er moeten dus alternatieven gevonden worden om dat gevoel, dat de leiding niet ergens onbenaderbaar zit te vergaderen tegen te gaan, om toch de korte lijnen te handhaven. Ik heb het er met mijn fractiegenoten ook wel over: ook wij moeten vaker de afdelingen in en niet alleen afwachten tot we worden uitgenodigd voor een spreekbeurt. <\/p>\n

Dit zijn nog maar enkele persoonlijke gedachten naar aanleiding van het congres en naar aanleiding van mijn ergernis over de beeldvorming. Er is ontzettend veel werk aan de winkel. Dat groei ook met groeistuipen gepaard gaat, ik denk niet dat we daar aan ontkomen. Maar dit is voor mij wel duidelijk: als we problemen hebben, dan toch niet met een gebrek aan democratie. Al kan het altijd nog beter.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Een echte vraag. Hoeveel dissidentie verdraagt een partij? Behoorlijk wat, maar zeker niet ongelimiteerd. Zonder tegenspraak en nieuwe gedachten, ook als die niet meteen worden overgenomen beweegt er niets, gaat een partij niet met de tijd mee. Maar een teveel … Lees verder →<\/span><\/a><\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":"","_jetpack_memberships_contains_paid_content":false},"categories":[1,12],"tags":[],"jetpack_sharing_enabled":true,"jetpack_featured_media_url":"","_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.anjameulenbelt.nl\/weblog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/7631"}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.anjameulenbelt.nl\/weblog\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.anjameulenbelt.nl\/weblog\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.anjameulenbelt.nl\/weblog\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.anjameulenbelt.nl\/weblog\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=7631"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.anjameulenbelt.nl\/weblog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/7631\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.anjameulenbelt.nl\/weblog\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=7631"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.anjameulenbelt.nl\/weblog\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=7631"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.anjameulenbelt.nl\/weblog\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=7631"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}