” In de tuin van de islam groeien en bloeien duizenden bloemen en we gaan er minstens even aan ruiken.” schrijft Abdulwahid van Bommel. Hij is, als imam, en ‘schriftuitlegger’ opnieuw te gast. Er is verwarring, ook naar aanleiding van het bezoek van Amina Wadud, of Soefisme en Soennisme wel met elkaar te verenigen zijn, of juist diametraal tegenover elkaar staan.
\nDaarbij meteen een gedegen uitleg over de leerscholen binnen de islam.
\nCeylan bereid een artikel voor.
\nEn ik kom een keer een aantal begrippen uitleggen, echt voor beginners, zoals hadieth, fatwa, sharia enzovoorts.
\nEerst Abdulwahid van Bommel, met veel dank:
\n<\/p>\n
Madzahib of leerscholen<\/strong><\/p>\n De twee belangrijkste bronnen van kennis voor elke moslim zijn Koran en Soenna, gebaseerd op de Ahadith of overlevering. Deze twee bronnen voor theorie en praktijk dragen beiden een probleem met zich mee. De Koran heeft een uitlegprobleem en de Ahadith hebben een betrouwbaarheidsprobleem. <\/p>\n Om tot een heldere uitleg te komen die betekenis heeft voor het dagelijks leven en voor de wereldvisie van de islam, is de Koranwetenschap ontstaan. Deze houdt zich onder meer bezig met de chronologie van de openbaringen, taalkundige betekenissen, historische context en de mate waarin een bepaald vers, meer dan enig ander op hetzelfde gebied, canonieke waarde heeft.<\/p>\n We kunnen globaal twee manieren van tekstinterpretatie van de Koran onderscheiden: De wetenschap die binnen deze leerscholen voornamelijk werd beoefend noemde men fiqh en de rechtsgeleerden die zich ermee bezig hielden, noemde men fuqah\u00e2 De betekenis die het heeft om zich tot een leerschool te bekennen, is voor veel moslims verschillend. Voor trouwe volgelingen van een leerschool is de \u2018volgplicht\u2019 van zo\u2019n school duidelijk. Het is zo niet uit de koran, dan toch uit de overlevering af te leiden. Zij menen dat een leerschool ook consequent gevolgd dient te worden. Anderen gaan ervan uit dat men binnen \u2013 en soms buiten – alle leerscholen een eigen weg mag zoeken. De meer fundamentalistische moslims beschouwen uitsluitend de Koran en de Soenna als kompas voor hun geloofspraktijk. Liberale stromingen ontlenen vaak hun inspiratie aan geleerden die op het gebied van filosofie en theologie proberen een nieuwe weg te ontwikkelen, of gaan gewoon hun eigen weg.<\/p>\n Over het algemeen zijn er twee manieren waarop moslims zichzelf \u2018soennitisch\u2019 noemen. In eerste instantie geef je daarmee aan dat je behoort tot de zogenaamde \u2018Ahli Soenna wa\u2019l-Djam\u00e2\u2019ah\u2019, dat wil zeggen de moslimorthodoxie, hoewel juister zou zijn te zeggen de moslimorthopraxis. In tweede instantie geef je met jezelf soenni moslim noemen aan dat je geen sji\u2019i moslim bent. Het verschil tussen soennitische en sji\u2019itische islam gaat terug op de vroege beginperiode. De sji\u2019\u2019ieten gingen ervan uit dat rechtmatig geestelijk en wereldlijk leiderschap moesten samenvallen in \u00e9\u00e9n persoon (imam) die in rechte lijn moest afstammen van het \u2018huis van de profeet\u2019. De soennieten daarentegen waren van mening dat de kwalitatief meest geschikte persoon door kiesmannen kon worden voorgedragen en uiteindelijk in overleg (sjoera) kon worden benoemd. Er zijn volgens de meerderheid der sji\u2019ieten twaalf imams geweest, die aan de juridisch-theologische voorwaarden voldeden, waarvan de laatste spoorloos is verdwenen. Men verwacht zijn terugkeer aan het einde der tijden. <\/p>\n De vraag over het rechtmatig leiderschap van de moslimgemeenschap heeft tot een aantal conflicten geleid, vooral omdat de profeet Mohammed, naast werktuig van openbaring en staatkundig leider ook voorging in de dagelijkse gebeden en als mens de functie van navolgenswaardig voorbeeld de islam bij wijze van spreken voorleefde. Zijn opvolging was niet alleen politiek, maar ook een theologisch en ideologisch probleem. Een tweede verschil tussen sji\u2019itische en soennitische islam is dat sji\u2019ieten de huisgenoten en de afstammelingen van de profeet Mohammed, vereren, terwijl de soennieten die verering niet, of niet in die mate, kennen. Zowel in de sji\u2019itische als in de soennitische delen van de moslimwereld kent men zogenaamde sayyid\u2019s en sjarif\u2019s die op oneigenlijke en onbewijsbare gronden beweren van de profeet af te stammen en daar in sommige gevallen zelfs een recht aan ontlenen om door de gemeenschap onderhouden te worden, wat rechtstreeks tegen de Soenna indruist.<\/p>\n Dwars door alle opvattingen over soennitische en sji\u2019itische orthodoxie heen, ontstond nog tijdens het leven van de profeet de behoefte aan een verinnerlijkte geloofsbeleving die zich niet bijna uitsluitend op regelgeving en hal\u00e2l en har\u00e2m beriep, maar zich bezig hield met de geloofsbeleving zelf. Men is dit mystiek of tasawwoef gaan noemen. Het betekent door middel van geestelijke reiniging evenwicht bereiken tussen de uitersten die ons leven regeren. <\/p>\n Tasawwoef in de islam behandelt ondermeer de polariteit tussen de leer van de met niets vergelijkbare, afstandelijke Allah en de Allah die we mogen liefhebben omdat Hij is vervuld van zorg voor zijn schepselen. Dit wordt weerspiegelt in de spanning tussen het legalistische aspect van de islam en de bevindelijkheid van de soefi\u2019s. Daartussen speelt zich het denken en de innerlijke geloofsbeleving van de islam af. Een mystica of vrouwelijke soefi kan dus heel goed tegelijkertijd soenni of sji\u2019i zijn; dat spreekt elkaar op geen enkele wijze tegen. Iemand die buiten de madzhab\u2019s om in het grote gebied van Koran en Soenna grasduint en daar zijn eigen bloemen plukt en inspiratie opdoet, is gewoon een soennitische moslim, dat sluit elkaar helemaal niet uit. Soenni betekent gewoon volgens de traditie van de profeet Mohammed, vrede zij met hem, trachten te leven, en soefi betekent gewoon naar de innerlijke beleving van Koran en Soenna, trachten te leven. Gedurende de meer dan veertien eeuwen dat de Koran bestaat hebben mensen die zweren bij de taqlied of je op imitatieve wijze conformeren aan een leerschool, schriftgeleerde of geestelijk leider, altijd tegenover de mensen van de tahqieq, of onderzoekende; waarheid zoekende houding gestaan. Allerlei groepen hebben elkaar ook door de eeuwen heen steeds weer verketterd. In feite bevindt de wortel van de leefbaarheid van de islam zich in de aarde van diversiteit. Homogeniteit is een doodlopende straat, diversiteit geeft wederzijdse bevruchting en inspiratie. Wat dat betreft zijn de salafisten – en\/of puriteinen en fundamentalisten – net marxisten, zij houden van uniforme mensenmassa\u2019s die allemaal hetzelfde denken en doen en dat ook als de enige weg naar het eeuwig heil beschouwen. Dit zal uiteindelijk tot de gruwel van het totalitarisme leiden en dat betekent de afgrond voor de oemma. Een dergelijk armetierig geloofsleven wensen wij niemand toe. In de tuin van de islam groeien en bloeien duizenden bloemen en we gaan er minstens even aan ruiken. <\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":" ” In de tuin van de islam groeien en bloeien duizenden bloemen en we gaan er minstens even aan ruiken.” schrijft Abdulwahid van Bommel. Hij is, als imam, en ‘schriftuitlegger’ opnieuw te gast. Er is verwarring, ook naar aanleiding van … Lees verder
\nTafsier – exegese\/hermeneutiek: verklaring naar de taalkundige, contextuele of innerlijke bedoeling van de koranverzen; deze levert over het algemeen niet automatisch een \u2018wet- of regelgevende\u2019 praktijk voor de moslimgemeenschap op.
\nIdjtih\u00e2d – zelfstandige interpretatie door daartoe bevoegde geleerden. Deze heeft meestal wel een normerende en juridische implicatie voor de moslimgemeenschap. Het product van veertien eeuwen idjtih\u00e2d wordt sjari’a genoemd. Vanuit religieus-juridisch perspectief wordt elke menselijke handeling, groots of bescheiden, openbaar of priv\u00e9, heilig of seculier, belast met ethische consequenties en verantwoordelijkheden. Binnen zo’n opvatting is er een \u2018zo zou het eigenlijk moeten\u2019 en een \u2018dat hoort niet\u2019, een moreel quoti\u00ebnt, in elke voorstelbare levenssituatie.
\nOp basis van het hier summier behandelde proces kwamen de zogenoemde Madzahib of islamitische wets- of leerscholen tot stand. In hoofdzaken waren deze scholen het over de praktische richtlijnen eens, maar lagen geografisch erg verspreid in de moslimwereld, waardoor toch verschillende opvattingen ontstonden.
\nDe vier soennitische leerscholen van de orthopraxis zijn:
\nde Hanafitische school, genoemd naar Abu Hanifa (80-150);
\nde Malikitische school, genoemd naar M\u00e2lik ibn Anas (93-175);
\nde Sj\u00e2fi’itische school, genoemd naar Im\u00e2m Sjafi (150-204);
\nde Hanbalitische school, genoemd naar Ahmad ibn Hanbal (164-241).
\nDe bekendste sji’itische leerschool is de Dj\u00e2fer\u00eeyya school, genoemd naar de grondlegger Djafer as-S\u00e2diq. <\/p>\n
\nFiqh of deontologie, is het handelen volgens normatieve principes voortkomend uit geloof of gezindheid. Dit begrip is in de vorm van het latere navolgingsprincipe of taql\u00eed van de orthopraxis sterk aanwezig binnen de traditionele moslimgemeenschap . <\/p>\n
\nDe overgrote meerderheid van de moslims noemt zich soennitisch en ongeveer tussen de 10 en 15% van de moslims rekent zichzelf tot de sji\u2019itisch minderheid. Vanwege de oprichting van de zogenaamde islamitische republiek in Iran is de interesse voor de sji\u2019itische islam wel toegenomen, ook onder soenni moslims. Terwijl de sji\u2019ieten volgens de Taliban en Al-Qaidah opvattingen vrijwel tot \u2018niet-moslim\u2019 zijn verklaard. <\/p>\n
\nMen vroeg aan Roemi: Wat is soefisme? Hij antwoordde:
\n\u2018Vrede vinden in het hart, wanneer de tijd van verdriet komt\u2019. <\/p>\n