Anja Meulenbelt

Anja Meulenbelt
:: Weblog

woensdag 26 oktober 2011

Directeurenfeminisme

Categorie: Diversiteit,Emancipatie,Nederland om 14.29 uur

Voor de derde keer maakt het maandblad Opzij er een reuze spektakel van om de honderd ‘machtigste’ vrouwen van Nederland te verkiezen. Een groot feest en maar liefst zes en twintig pagina’s van het laatste nummer worden eraan besteed. En net als de vorige jaren word ik er niet warm of koud van. Het is mijn wereld niet, het is mijn feminisme niet, ik ken maar een paar van de dames die nu een door Opzij erkende machtspositie hebben verworven. Misschien heb ik gewoon niet zoveel met ‘macht’, althans niet wat Opzij daaronder verstaat. Misschien verkeer ik niet in de juiste kringen.

Want, hoewel impliciet, zit er een maatschappijopvatting gevangen in de selectie, en die zou de mijne niet zijn. Ik ben er erg voor dat vrouwen het voortouw nemen, leiding nemen, voor zichzelf en voor andere vrouwen opkomen, dat ze besluiten dat ze verschil gaan maken. Ik ben ook niet ongevoelig voor erkenning voor wat ik zelf heb gedaan en doe, het maakt me tevreden als ik merk dat ook ik een rolmodel ben, inspiratie kan bieden. Maar dat ik niet tussen die honderd vrouwen met macht sta is terecht – er is geen categorie waar ik in zou passen of in zou willen. En dat geldt voor heel veel vrouwen die ik zie als pioniers, als powervrouwen, als belangrijke bronnen van inspiratie en vernieuwing.

Dit is meteen duidelijk: je kunt als je macht wilt hebben maar beter wit zijn. Jammer, zeggen ze bij Opzij met een halfslachtige excuuspoging, er zitten bij de honderd vrouwen maar vijf van niet-westerse allochtoonse afkomst, waarbij Marlene Dumas ook nog wit is. Tsja, het is toevallig zo dat er wel allochtone vrouwen zijn die invloedrijk en inspirerend zijn, zegt de redactie, maar zij voldeden toch niet helemaal aan de strenge criteria. De grap is dat mannen dat altijd als excuus gebruiken om te verklaren waarom er bij hen in het bedrijf of ministerie zo weinig vrouwen zitten.

Want wat waren die criteria? Dat de vrouwen macht hebben die voortkomt uit hun functie, en dat ze die functie gebruiken om dingen te veranderen. Wat voor dingen? Nou, dingen. En wat voor functie? Dat is zo af te lezen aan de keuzes die gemaakt zijn. Wie in de politiek zit moet bij voorkeur minister, staatssecretaris of minstens partijvoorzitter zijn, en wat ze in die functie verder voor elkaar krijgen lijkt er weinig meer toe te doen. Of neem de ‘goede doelen’. Ik verwachtte daar nog wel wat vriendinnen tegen te komen, want die zijn nogal van de goede doelen, maar nee hoor, ik ken alleen Farah Karimi, directeur van Oxfam Novib persoonlijk. Want ook daar zijn de functies die je moet bekleden – ik werk ze even af – directeur-bestuurder, directievoorzitter, algemeen directeur, directeur, directeur, directeur, directeur, directeur en ambassadeur (zo krijgt ook model Doutzen Kroes nog een plaatsje) directeur en directeur-bestuurder. Noch bij de politiek, noch bij de goede doelen hoef je dus pioniers te verwachten, activisten, koplopers, rolmodellen of boegbeelden, tenzij ze veilig ingebed zijn in een erkende organisatie en daar aan de top zitten.

Bij de categorie cultuur wordt het echt komisch. Daar vind je; raad van bestuur, directeur, directeur, directeur, hé kijk, zomaar een architect, hoewel die vooral gekozen lijkt omdat ze een architectenbureau leidt, directievoorzitter, directeur, en dan helemaal aan het eind, nee maar, een schrijver en een beeldend kunstenaar. Je zou haast denken dat de cultuur in Nederland geheel en al wordt gemaakt door directeuren.

Nu weten we hoe je volgens de feministische normen van Opzij een invloedrijke vrouw kunt worden: word directeur en wees wit.

Mijn lijst van vrouwen die verschil maken, die invloed hebben, die inspiratie bieden, de pioniers, de leiders, de vernieuwers, zou op een een paar vrouwen na – Lilian Goncalves-Ho Kang You en Farah Karimi zou ik er ook zo opzetten – een totaal andere zijn. En Halleh Ghorashi kan er bij mij ook op, die staat niet op de Opzij-lijst omdat ze in de jury zat. Mijn lijst zou niet zo bleek uitvallen, al zal het gemiddelde salaris wel een stuk lager zijn. Ik denk aan Ghada Zeidan die Palestine Link heeft opgericht, aan Maartje Terpstra, vreemdelingen-advocate en aan Digna Oomen, aan Lonneke Lemaire van het Platform tegen Racisme en Uitsluiting, aan Carla van Os die voor vluchtelingenkinderen opkomt, aan Gerrie van Zoelen die in haar uppie veel geld ophaalt voor Gaza, aan Petra Stienen (die wel een column krijgt in Opzij, alhamdulillah) die als ex-diplomaat het al over de Arabische Lente had toen die nog moest komen, aan Step Vaessen, die met veel lef de wereld doorreist en ons erover vertelt, aan Trees Zbidat-Kosterman die in Israël actief is voor Palestijnse rechten, aan Ceylan Weber die pionier is in het islamitisch feminisme, aan Marjan Sax van Mama Cash en Vrouwen tegen uitzetting, de hele ploeg van VTU trouwens, ook de voorzitter Farangis Osivand, ook Stella Ismail die tegen meisjesbesnijdenis knokte, aan Anneke Jos Mouthaan die zowel Sivmo als Een Ander Joods Geluid oprichtte, aan Mirjam Ohringer, die nu 87 is en in het verzet heeft gezeten, en nog steeds actief is tegen uitsluiting, aan Sylvia Borren, ja directeur geweest van Oxfam en nu van Green Peace, maar vooral omdat ze nog steeds internationaal activiste is voor vrouwen, aan Ineke Palm die afdelingvoorzitter van de SP was in Rotterdam en onvermoeibaar activiste voor migranten, moslims, Palestijnen en Syriërs, aan Leyla Cakir, de eerste vrouwelijke voorzitter van een moskee in Nederland, aan Famile Arslan, eerste advocate met hoofddoek, aan de politici: Fatima Elatik, Khadija Arib, Naima Azough, Samira Bouchibti, Fenna Ullichki, aan de onderzoekers naar migrantenvrouwen in Nederland, Marjo Buitelaar, Annelies Moors, Lenie Brouwer, aan Karen Vintges, aan Funda Mujde, die ondanks rolstoel doorgaat, en andere vrouwen in de media, Sherida Mohammedjoesoef, Naeeda Aurangzeb van de Halve Maan, aan Nawal Al Baz, die actief blijft voor de Palestijnen in Nederland, aan Lili van de Bergh die al jaren met de Vrouwen in het Zwart op het Spui staat, aan Petra Schulz, ASKV ook opvang vluchtelingenvrouwen, aan Tineke Slagter die als huisarts en SP senator zoveel gedaan heeft voor de zorg, aan Anne-Ruth Wertheim die haar nek uitsteekt over racisme, aan Jotika Hermsen die een prijs kreeg voor haar leidende rol als vrouw in het boeddhisme, aan de meiden van Halal: de zusjes Alariachi, aan Geeske Hovingh die vanuit de Nieuwe Liefde opkomt voor vluchtelingen, aan Gabbi Wieringa die zelf vluchtelingen opvangt, aan Saskia Wieringa die de directeur is van Aletta (gelukkig, weer een directeur) aan Tineke Lodder die voorzitter is van Een Land een samenleving, aan Anne de Jong die meevoer op de flotilla voor Gaza, aan Laura Dolman die een prachtig toneelstuk maakte over Corry Rachel, aan Nadia Bouras vanwege haar mooie onderzoek over de ‘gastarbeiders’, aan Suzanne Jansen die het Pauperparadijs heeft geschreven en het eindelijk weer eens over klasse had en over armoede. Aan Janneke Stegeman, van Sabeel. Aan Kristel, Palestina-activiste, en Sonja Zimmerman, van het Palestina Komitee, en aan Ingrid Rollema, directeur af en kunstenaar die de kunst inzet voor Palestina. En Astrid Seriese die zingt met buurtvrouwen. En Stine Jensen die met een frisse nieuwe kijk op feminisme komt en mij weer inspireerde. En Amal, jij natuurlijk en je zus en je moeder die ik altijd op demonstraties zie, en Mine en Medine, en Clara, en Willemijn Leenhouts en Mieke Zagt en Brigitte Herremans – o nee die is Belg. Te weinig kunst – doe Adelheid Roosen. Doe Elly de Waard – er zit nog veel te weinig literatuur op mijn lijstje. Adri Nieuwhof, die onvermoeibaar schrijft over Palestina. Jet Homoet, mooie film over vrouwen in Iran.

Als ik nog een uur bleef zitten kwam ik makkelijk aan de honderd. Ik heb veel vrouwen van vroeger weggelaten, hoewel die meestal nog steeds actief zijn, en zoveel jongeren ken ik niet goed genoeg. En dit valt meteen op: mijn lijst van invloedrijke vrouwen, pioniers, vrouwen die verschil maken is veel kleurrijker dan die van Opzij. Dat is niet toevallig. Dat is niet alleen omdat mijn kring van mensen diverser is dan de redactie van Opzij, het is ook omdat ik vind dat in deze tijd het juist de ‘allochtone’ vrouwen zijn die letterlijk en figuurlijk de grootste afstand hebben afgelegd en de meeste invloed hebben op de samenleving – dat ‘land waar vrouwen willen wonen’. Want neem me niet kwalijk, bij al die directieposten die zijn opgenoemd, maakt het echt wat uit of daar een vrouw zit of een man? Doen vrouwen daar altijd betere ‘dingen’ dan mannen?

Op mijn lijst zie je vooral vrouwen die doen wat ze vinden dat ze doen moeten, en niet alleen niet zo snel directeur zullen worden maar dat in veel gevallen ook helemaal niet ambiëren. Betekent dat dat ze geen ambities hebben? Bepaald niet. Het zijn alleen andere ambities dan Opzij belangrijk vindt.

Een subjectieve lijst, dat is duidelijk, want in een uurtje uit mijn mouw geschud en dus vaak vriendinnen, en ook nog overwegend afkomstig uit de sfeer waar ik het meest actief in ben. Ik bedoel maar: behalve die ik nu even vergeten ben, en dat zijn er veel, zijn er ook veel die ik niet ken. Of niet goed. Omdat ze wel fantastisch werk doen maar niet in de schijnwerpers staan. En nog iets bedenk ik als ik deze lijst maak. Dat ik bij elke vrouw die ik bedacht ook wel een man kan noemen, naast Gerrie ook Gerard van der Voort die duizenden euro’s heeft opgehaald in zijn rolstoel, en naast Step Vaessen ook Rob Vreeken met een prachtig boek over vrouwen in Arabische landen, en naast Anneke Jos Mouthaan van Een Ander Joods Geluid ook voorzitter Jaap Hamburger. Kennelijk ben ik al tamelijk post-feministisch, want uiteindelijk maakt het mij niet uit wie ‘de dingen’ doet waarmee we de wereld veranderen, en kan ik een even mooie lijst maken van mannen die ik waardeer om hoe ze zich inzetten.

Ik geloof dat we het feminisme maar weer eens opnieuw moeten uitvinden, dat we weer terug moeten naar het uitgangspunt dat je het niet alleen bent om er zelf beter van te worden maar dat het ook nog ging om zoiets als solidariteit. Dat het niet alleen gaat om de ratrace naar de top. Dat we er wel weer eens opnieuw over na mogen denken wat ‘die dingen’ dan zijn die we willen veranderen. Een inclusief en veelkleurig feminisme, waarin een vrouw die een schoonmakersactie leidt niet minder is dan een vrouw die een bedrijf runt. En een vrouw die vluchtelingen opvangt niet onbelangrijker is dan een minister die meehelpt om ze eruit te knikkeren. Niet alleen voor een elite, dus, maar van vrouwen door alle klassen heen en van alle kleuren. Van mij mogen directeuren ook best mee doen, hoor, sommige van mijn beste vriendinnen zijn directeur, als we maar niet denken dat er geen ander feminisme meer is dan dat van Opzij.

31 reacties

  1. Uit mijn hart gegrepen! De Opzij-benadering heeft niet veel met emancipatie van vrouwen te maken. Alleen voor de Opzijlijst kwalificeren omdat je als vrouw genoeg lef of geluk hebt gehad om deel te gaan uitmaken van de gevestigde orde en daar macht te verwerven: Met die reactionaire drijfveer had de Tweede Golf toch al decennia terug korte metten gemaakt? We boeren achteruit. Blijkbaar maakt het niet uit wat een vrouw met haar verworven macht doet: De gevestigde orde versterken of de scherpe randjes van de status quo hier en daar wat verzachten. Zodat er nog steeds geen structurele zak verandert ten bate van de maatschappelijke positie van álle vrouwen.

    Zouden we (dus ook Opzij) niet juist dát moeten eren, vieren waarin vrouwen sterk zijn: Het vermogen om verworven ‘macht’ niet ter meerdere eer en glorie van zichzelf vast te houden maar onmiddellijk te delen met anderen, met de samenleving? En het vermogen om verandering te brengen juist van onderop en samen met anderen?

    Comment by Veerle Slegers — woensdag 26 oktober 2011 @ 16.07

  2. Heerlijk Anja, grote klasse.

    Comment by jotika — woensdag 26 oktober 2011 @ 16.27

  3. Goed stuk!
    Het is koest houden met economisch succes als wortel aan een hengel voor de bokkewagen. Geen goede zaak.

    Comment by Barbara Jansma — woensdag 26 oktober 2011 @ 16.40

  4. Hulde aan alle vrouwen op jouw lijst! En aan alle die je niet kent of in de haast vergeten bent; en mag ik één van de ongenoemden hier expliciet noemen: hulde aan Anja Meulenbelt!
    ;-)

    Comment by Brechtje van Bergen — woensdag 26 oktober 2011 @ 17.45

  5. (2) Het is grappig, Jotika, want in de trein vielen me nog wat namen in, en ook die van jou, oude collega. Thuisgekomen zag ik je op mijn blog. Zoiets is nooit toeval. Dus je staat nu ook op mijn mooie lijstje.

    Comment by Anja — donderdag 27 oktober 2011 @ 9.31

  6. (4) Haha, is goed Brechtje, ja ik mag ook wel op mijn eigen lijstje.

    Comment by Anja — donderdag 27 oktober 2011 @ 9.32

  7. Zet Trees er ook even bij Anja !

    Groet,
    Gerrie

    Comment by Gerrie A.van Zoelen — donderdag 27 oktober 2011 @ 9.54

  8. Het gaat om MACHT dames! Ik kan veel geod ophalen en met mijn hart en ziel de maatschappij of de minder bedeelden helpen, maar verwerf ik daarmee macht? En dan als toevoeging: macht hoeft geen doel te zijn voor een vrouw, maar zorgt wel voor zichtbaarheid in het bedrijfsleven en in Nederland. Diversiteit. Los daarvan is het voor de Opzij die natuurlijk kampt met terug lopende abonnementen een mooie manier om zichzelf neer te zetten. Opzij wil verder met haar nwe imago. Ik was bij deze grote pr stunt en als je naar de jury kijkt en naar de keuze kan je deze goed onderbouwen. Het is een kleine wereld. Maar daar ben ik best trots op, want dat is in de zkl. mannen wereld niet anders. WE doen het dus goed. Maar de lijst echt serieus nemen? hmm.. die macht heeft de Opzij niet. Ik stel een fusie voor tussen WomenInc en de Opzij.

    Comment by EAB — donderdag 27 oktober 2011 @ 9.59

  9. (7) Ja natuurlijk, Gerrie – soms zitten mensen te dichtbij, dan kijk ik over ze heen. Trees staat er ook op.

    Comment by Anja — donderdag 27 oktober 2011 @ 10.00

  10. (8) Ik had heel goed begrepen waar het Opzij om ging, mevrouwmeneer dinges, en dat was in ieder geval niet ‘de minder bedeelden helpen”, wat een misselijke neerbuigende en oubollige uitdrukking trouwens. Als dit bedoeld is als het nieuwe imago van Opzij, dan kan ik voorspellen dat nog meer vrouwen zullen afhaken die in Opzij weinig meer vinden dat ook voor hen nog interessant is, wat er nog aan feminisme over is wordt eenzijdiger, de doelgroep wordt alleen maar kleiner.
    En WE doen het goed?
    Nou WIJ ook hoor.

    Comment by Anja — donderdag 27 oktober 2011 @ 10.23

  11. Bedankt voor het delen van je visie. Vrouwen met talent, zowel managers als deskundigen, zouden moeten samenwerken. Alleen daarmee kunnen vrouwen het verschil maken.

    Comment by Wil Post — donderdag 27 oktober 2011 @ 10.44

  12. Ben ik het helemaal mee eens, Wil, maar als je naar mijn lijstje kijkt: we doen het al. Daar zitten advocaten, wetenschappers, en een keur aan andere deskundigen, naast of tegelijkertijd werkend als vrijwilligers en activisten.

    Comment by Anja — donderdag 27 oktober 2011 @ 10.52

  13. (10) Mevrouw voor jou en je vriendinnen (op deze weblog) Anja. Je herhaalt in principe wat ik al zeg. Het neerhalen van een reactie dat je niet aanstaat niet op basis van inhoud, maar op taalgebruik is gewoonweg simpel. Zal ik een schreiffout maken? Kan je me daar op aanvallen.
    Ik ben een vrouw (39), lesbo, neem actief deel aan diversiteits teams in het bedrijfsleven en steek mijn nek uit. Ik ben geen fan van de Opzij, maar ZE zijn wel lekker bezig. Vrouwen op de kaart zetten, in dit geval de machtigste volgens HEN. Nogmaals ode aan alle vrouwen die zich inzetten voor de maatschappij, de vrouw als zorger, je twijfel over mijn man/of vrouw zijn komt niet vanzelf. Het is exact waarom jij niet op het lijstje staat.

    Comment by EAB — donderdag 27 oktober 2011 @ 11.17

  14. Geachte mevrouw Dinges, mijn twijfel of u een man of een vrouw was kwam voort uit het feit dat u uw naam niet vermeldt, en nog niet trouwens, ondanks het feit dat u zegt uw nek uit te steken. Verder ben ik het met u nogal oneens – op inhoud. Ik wens u veel geluk en succes in uw carriere, en het beste verder.

    Comment by Anja — donderdag 27 oktober 2011 @ 11.35

  15. (14) ha!
    dank u wel

    Comment by EAB — donderdag 27 oktober 2011 @ 11.38

  16. e al die vrouwen die ik bijna dagelijks tegenkom, die, ondanks alle moeilijkheden die ze ondervinden, maar doorgaan, een inspiratie zijn voor hun omgeving, kinderen, echtgenoot,buren, vrouwen die onzichtbaar bijven, maar als zij er niet zijn, we een hele slechte wereld zouden hebben.
    Dank Anja, dit is mooi. ( Fatme uit Gaza? of heb ik daar overheen
    gelezen).

    Comment by Trees Kosterman — donderdag 27 oktober 2011 @ 12.56

  17. Wat Opzij doet is een verticale lijst maken en wat jij doet is een horizontale lijst maken, Anja. Voor allebei is iets te zeggen, of voor hetzelfde geld niets. Hangt volstrekt van je definitie van emancipatie af en van het definiëren van de doelen daar weer van.

    Mijn beschrijving van emancipatie heeft – jij stipt dat ook aan – inmiddels weinig meer met sekse te maken. De Opzij-lijst laat zien dat als onder emancipatie wordt verstaan de toegang van vrouwen tot de macht en de gevestigde orde, er dus minstens honderd Nederlandse meisjes te vinden zijn. De meisjes die later naar Nederland kwamen zijn bezig aan een inhaalslag van jewelste en dat is dus een kwestie van tijd en ze staan er ook op.
    Jouw lijst laat zien dat als onder emancipatie wordt verstaan jezelf vrij kunnen ontwikkelen (ik vind ontplooien altijd zo tuttig klinken), dat je dan aan een lijst van honderd niet genoeg hebt voor al die mondige vrouwen die van wanten weten en van de hoed en de rand.

    Maar ik begin bij het begrip emancipatie hetzelfde gevoel te krijgen als ik heb bij de sociaal-democratie: ooit waren het doelen waarvoor hard geknokt moest worden en dat was geen makkie; nu zijn het doelen die met hand en tand verdedigd moeten worden en weer is het geen makkie.

    De verticale lijst van Opzij gaat over individuele vrouwen. Die hogerop willen, komen er wel (of zijn er al) en zullen ook ongetwijfeld, net als WomenInc. elkaar daarbij helpen. Maar het blijft in de basis een beweging van en voor iedere individuele vrouw die de top wil, moet of kan bereiken.
    De horizontale lijst van jou gaat over het collectief. Over een beweging van mensen die overwegend voorwaardescheppend bezig zijn, zodat ieder lid van het collectief, van de samenleving, deel kan hebben aan een gelijke mate van welvaart, welzijn en ontwikkeling. Solidariteit is daar een pijler van, maar is tegelijk doel en middel.

    Ik ben niet zo van lijstjes. Maar wat ik een echt interessant lijstje zou vinden, is een combi van die van jou en die van Opzij. En van mij mogen daar ook mannen op. Mensen die niet alleen een plaats in de hoogste regionen van de macht en de gevestigde orde hebben bereikt, maar daarbij ook de horizontale emancipatiedoelen actief uitdragen. Niet alleen zeggen dat ze dat als doel hebben, want dat zeggen ze natuurlijk (bijna) allemaal, maar aantoonbaar doen wat ze zeggen, dienstbaar zijn.

    Probeer maar, het wordt een kort en misschien niet zo sexy lijstje. Toch zijn dat de meisjes en jongens aan wie de samenleving (m/v) het meeste behoefte heeft en bij wie de samenleving het meeste baat heeft. Vind ik.

    Comment by clara legêne — donderdag 27 oktober 2011 @ 14.49

  18. Lijstjes maken is sowieso een onzinnige bezigheid.

    Comment by els — donderdag 27 oktober 2011 @ 20.35

  19. Dank voor jouw lijst Anja, heb ik heel wat meer mee. Hopelijk doen ze volgend jaar iets anders. Zou dat kunnen gebeuren denk je? Who knows….. Bedankt, bedankt!

    Comment by Fatos Ipek-Demir — donderdag 27 oktober 2011 @ 22.51

  20. (17) Ik ben het vaak met je eens, Clara, maar ik ga geen lijstje maken dat een combi is van Opzij en van mij. Echt niet.

    Om te beginnen niet omdat ik net als jij in wezen niet geïnteresseerd ben in lijstjes al helemaal niet die met een rangorde, zoals ik ook al niks zag in die onzalige gewoonte van Opzij onder de vorige redactie om mannen onder de meetlat te leggen. De enige reden dat ik met een volstrekt subjectieve, in een ochtend uit mijn mouw geschudde opsomming van vrouwen ben gekomen, is dat ik wilde laten zien wat voor vrouwen nooit door de ballotage zouden komen omdat ze niet aan de normen voldoen en dat meestal ook niet willen. Het was dus niet om het beter te doen, het was bedoeld als kritiek op die normen, als eyeopener.

    Daar ben ik zeker in geslaagd, aan de stroom reacties te zien.

    Ik vind jouw indeling van horizontaal versus verticaal of collectief versus individueel ook wat te simpel. Een punt is dat ‘mijn’ vrouwen op een paar na nooit in het schema van Opzij zouden passen omdat ze geen hoge functie hebben, terwijl die vrouwen met een hoge functie best bij mij in de groep zouden kunnen komen, afhankelijk van wat ze verder doen. Ik hoop dat dat wel duidelijk is geworden: ik heb niks tegen directeuren, ik heb er alleen maar heel veel tegen als gedaan wordt alsof directeuren meer waard zijn dan mensen uit de ‘lagere’ regionen, alsof een minister per definitie meer invloed zou hebben als een activiste, alsof ze meer geëmancipeerd zouden zijn of per definitie meer aan de emancipatie zouden hebben bijgedragen. Dat is voor mij echt een politieke opvatting, ik ga niet mee in jouw ‘voor alletwee valt wat te zeggen’, dat is me veel te onverschillig, en daarom ben ik niet geïnteresseerd in een ‘tweetje’, beetje van dit en een beetje van dat en dan ergens in het midden uitkomen tussen mij en Opzij.

    Wat mij hoogstens zou interesseren of Opzij niet eens op de gedachte zou kunnen komen na drie jaar achtereen hetzelfde stramien om het eens anders te doen. Suggesties hebben ze nu van jou en van mij, en ik hoef niet eens een boekenbon of een bos bloemen.

    Maar voor nu heb ik mijn werkje gedaan. Meer hoef ik even niet.

    Comment by Anja — donderdag 27 oktober 2011 @ 23.35

  21. Een punt is dat ‘mijn’ vrouwen op een paar na nooit in het schema van Opzij zouden passen omdat ze geen hoge functie hebben, terwijl die vrouwen met een hoge functie best bij mij in de groep zouden kunnen komen, afhankelijk van wat ze verder doen.

    Dan zijn we het eenser dan je denkt, want dat is wat ik betoog. Ik zat daarna te denken hoeveel van die volgens Opzij ‘geslaagde’ vrouwen in jouw groep zouden passen, waardoor je een kruising van die twee lijsten krijgt, en dat zijn er vrees ik maar weinig.

    Waar we in verschillen is dat ik me minder opwind over van die lijsten als in Opzij. Ze hadden ook een soort Quote-lijst van de honderd rijkste vrouwen kunnen maken, of vrouwen die op een andere manier in hun op mannen gefixeerde Opzij-ogen net zo ‘goed gelukt’ zijn als mannen, maar we leven al in een wereld waarin het voor mij een uitgemaakte zaak is dat vrouwen ‘even ver’ kunnen komen als mannen (als ze dat willen) en dat hoeft voor mij niet meer telkens bewezen te worden. Je geeft er als damesblad hooguit mee aan dat je zelf nog steeds vindt dat het bijzonder is, zulke vrouwen, terwijl het volgens mij niet meer bijzonder is. Het feit dat ze hun eigen criteria nu naar boven toe hebben moeten oprekken om er nog een ‘echt bijzondere’ lijst van te maken zegt al genoeg. Als ze de criteria van hun eerste lijst van een paar jaar geleden hadden gehanteerd, hadden ze moeiteloos tweehonderd vrouwen kunnen vinden die eraan voldeden. Misschien wel driehonderd. En volgend jaar komen ze met criteria waar ook steeds meer mannen niet meer aan zullen kunnen voldoen. Maar met emancipatie heeft dat in mijn ogen allemaal niets meer te maken en werkt zo’n Opzij-lijst voor mij zelfs contraproductief.

    Ik wind me er daarom ook niet meer zo over op dat vele vrouwen (en mannen) voor wie ik net als jij een geweldig respect heb, nooit op zo’n Opzij-lijst zullen voorkomen. Hun ambities liggen gewoon ergens anders, ik denk dat de meesten niet eens op zo’n lijst zouden willen. Ik niet, ten minste. Als ik dat had willen proberen, had ik drastisch andere keuzen moeten maken in mijn leven en – ook belangrijk – in andere kringen moeten verkeren.

    Door je kwaad te maken dat zulke topvrouwen en topmannen als die van jouw lijst nooit een Opzij-lijst zullen halen, bevestig je alleen maar het belang van zo’n Opzij-lijst. En Opzij zelf zal nooit een lijst volgens een ander stramien maken, want hun doelgroep is vrouwen die de ambitie hebben ooit ook op hun elite-lijst te belanden. Ik wens ze daarmee veel succes en dat meen ik.

    Comment by clara legêne — vrijdag 28 oktober 2011 @ 11.45

  22. Okee, Clara, we zijn het eenser dan ik even dacht, en dat is fijn. Ik ben het graag met je eens. Ook ik hoor in de categorie die heel goed beseft dat ik altijd mijn eigen keuzes heb gemaakt, en dat die mij niet zouden brengen naar ‘de top’. Het lijkt me daar ook helemaal niet zo gezellig. Dus ik klaag daar ook niet over. Eens stond ik na twintig jaar lesgeven op de nominatie voor adjunct-directeur. Hogere status, hoger salaris, en ik heb bedankt eenvoudig omdat ik graag lesgeef, dat is waar ik mijn inspiratie vandaan haal. Ik zou het contact met ‘mijn’ studenten, die mij ontzettend veel teruggaven aan kennis en inzicht en plezier, gewoon te veel hebben gemist. Ik zie het vaak bij mensen, vaker mannen dan vrouwen, dat die zich dwangmatig omhoog laten promoveren tot ze op een plek zitten waar ze helemaal niet thuis zijn en daar tamelijk ongelukkig worden. Kon mij niet gebeuren.

    Ik heb die Opzij toestand twee jaar schouderophalend voorbij laten gaan. Ik was ook nu niet van plan er lang mee bezig te zijn. De reden dat ik me er deze keer toch maar eens mee heb bemoeid is dat ik het echt doodjammer vind dat het enige nog min of meer feministische blad zich zo eenzijdig richt op maar één groep vrouwen. Ik vind dat Opzij veel breder gericht had moeten zijn. Waarom me dat kan schelen? Ik merk dat de Opzij ideologie de meningen kleurt over feminisme: jonge vrouwen die het niet hebben meegemaakt, denken nu dat het alleen daar over gaat: op naar de top. Ik vind het ook historisch nogal onaangenaam dat mijn soort feminisme, dat altijd tegelijkertijd rekening hield met andere verschillen dan sekse, ook klasse en kleur en levensstijl, geheel ondergesneeuwd is, alsof het nooit heeft bestaan. Dus zie mijn kleine actie dan maar als even iets rechtzetten voor de geschiedenis, en inderdaad, laat Opzij verder maar doen wat ze denken dat ze doen moeten en ja, laten we de honderd vrouwen van harte feliciteren. Nou, uitgezonderd de ministers en stassen die er aan meedoen om Mauro het land uit te werken, dat gaat me echt te ver om ze hun bloemetje en bonusje te gunnen.

    Comment by Anja — vrijdag 28 oktober 2011 @ 12.06

  23. Het is voor mij niet zo dat het lijkt of jouw soort feminisme nooit heeft bestaan. Sterker nog, zonder die eerste golf had het Opzij-feminisme-van-het-glazen-plafond nu niet bestaan. En jouw soort feminisme bestaat intussen nog steeds, alleen in een andere context, in de derde golf. En die verdient steun, zoals je op je weblog steeds laat zien.

    Maar zoals ik al eerder zei, ik denk en vind wel dat we de verworvenheden en doelen van jouw soort emancipatie opnieuw moeten gaan verdedigen, want ze zijn nog steeds belangrijk, voor mannen en vrouwen en ze staan – niet alleen in Nederland – sterk onder druk. Als het enige doel van het feminisme van destijds zou zijn geweest dat de meisjes van Opzij nu jaarlijks een lijst van goed gelukte vrouwen kunnen publiceren, dan is het inderdaad wel een beetje treurig.

    Dat is wat ik bedoelde met: solidariteit is vandaag een middel en een doel tegelijkertijd. Vroeger was het een ijzersterk en vanzelfsprekend middel in de strijd, ook die van de feministen. Maar de solidariteit zelf is onder invloed van vele ontwikkelingen afgebrokkeld. Noem maar op: toenemend individualisme, toenemende polarisatie, wegvallende grenzen tussen civil society en overheid, afnemende bereidheid je in een ander te verplaatsen, de huidige politieke mantra van iedereen moet zijn eigen broek (m/v) ophouden en (Job Cohen) van alles precies de prijs weten, maar niet de waarde. Om maar een paar tendensen te noemen.

    Emancipatie van mannen en vrouwen kan niet zonder solidariteit gerealiseerd worden. Bijna niets van waarde voor een samenleving als collectief kan zonder solidariteit gerealiseerd worden. De samenleving kan niet zonder een breed gedragen solidariteitsbeginsel, ingebakken in de democratie. Dat wordt dagelijks duidelijker en het verzet (weerzin zo je wilt) tegen het ontbreken van solidariteit groeit even hard als het toejuichen en verheerlijken ervan. Het is mijn vaste overtuiging dat dit een keer klapt, je ziet het nu gebeuren in de reële economie, en dat de massa zal beseffen dat een bewuste keuze voor solidariteit een cruciale en onvermijdelijke keuze is. Solidariteit als doel, om het weer in te kunnen zetten als middel.

    Dat bedoelde ik met dat ik graag een lijstje zou zien van vrouwen en mannen die op de individuele succes-ladder hoog gestegen zijn, maar die positie actief en bewust benutten om de solidariteitsgedachte te versterken. Dat moeten er meer worden, als het aan mij ligt. Als Opzij daaraan bij wil dragen, heel graag. Maar ik zie ze dat niet doen, ze volgen vooralsnog de trend van individueel succesvol zijn.

    Comment by clara legêne — vrijdag 28 oktober 2011 @ 13.13

  24. Anya,waar kan ik die lijst van 100 vrouwen inzien?

    Groet

    Comment by Manon Schreuder — vrijdag 28 oktober 2011 @ 18.39

  25. -Ik geloof dat we het feminisme maar weer eens opnieuw moeten uitvinden, dat we weer terug moeten naar het uitgangspunt dat je het niet alleen bent om er zelf beter van te worden maar dat het ook nog ging om zoiets als solidariteit.-

    Op de website van `Òpzij`staat een reeks namen,
    maar geen 100 namen.
    Een aantal van die `directeuren`ken ik persoonlijk,en het moet mij van het hart,dat dit geen sympathieke vrouwen zijn.
    Hun belangen waren vnl. gericht op het vullen van hun eigen zakken,voor minderheden deden zij geen fluit.
    Hun eega`s bekleden eveneens topfuncties,
    samen een riant inkomen.
    Aan spreiding van hun exorbitante welstand deden ze allerminst!

    Trés bien,Anya!
    Goed stuk,blijf tegengas bieden.
    Geef nooit op!

    Comment by Manon Schreuder — vrijdag 28 oktober 2011 @ 18.54

  26. Stomme lijstjes alle lijstje zijn een beetje, het idee van hun lezers. Volkskrant en Telegraaf zouden over zelfde onderwerpen totaal andere lijstjes maken. Morgen weer lijst van de een of ander . Beste ziekenhuis lijst AD en Elsevier en 2 verschillende lijsten. Mijn lijst is verlanglijst voor feestdagen die hou ik geheim.

    Comment by Harry Sangers — zaterdag 29 oktober 2011 @ 1.45

  27. En dit is slechts een van de vele redenen waarom ik mijn abonnement op Opzij opzegde en het nooit meer zal openslaan. De redaktie maakt zeer gevaarlijke fouten en politieke misstappen die de emancipatie en maatschappelijke positie van vrouwen belemmeren, een feministisch predikaat niet waardig.

    Het laatste wat ik las in dit blad was een pakkende title “Hoofddoekje bestormt het Turkse parlement” (…) en een interview met de zeer inspirerende Gabi van Driem, die door Anke Manschot wordt gevraagd als zij praten over vrouwen die slachtoffers zijn van ernstig geweld: “Zijn ze altijd zo lief?” Laat ik mijn persoonlijk reactie op deze onbegrijpelijke uitspraak voor me houden. Ik durf niet eens te denken wat ze met die vraag bedoelde (hoewel duidelijk is dat ze vrouwen veracht vanwege hun slachtofferschap en hen dit kwalijk neemt, niet de daders), maar haar opmerking is exact hetzelfde als de publieke opinie over Nafissatou, het slachtoffer in de DSK zaak en die client is van de organisatie waar ik werk. Hoe is het mogelijk dat een interview met een vrouw als Gabi van Driem resulteert in zo’n oppervlakkig interview? But I digress.

    Opzij is hooi op de vork van het male-dominated etablissement, met als belangrijke noot dat zeer veel vrouwen deel zijn van dit bolwerk. Heeft men niet door dat maatschappelijk succes (of een ‘bewuste’ keus voor het zijn van huismoeder als iemand anders het gezin financieel kan dragen (hoe bewonderingswaardig ook)) vrouwen geen feministen maakt?

    Comment by Carolien Hardenbol — zaterdag 29 oktober 2011 @ 22.19

  28. Vanaf vandaag staat een mooi interview met Maartje Terpstra online op http://www.modernactivisme.nl!

    Comment by Janneke Prins — maandag 7 november 2011 @ 11.17

  29. Anja je bent een Kanjer! En de Opzij-lijst zal ons een worst zijn. Als ik er samen met degene die mij helpen voor kan zorgen dat ik de basisschoolgaande meisjes uit het geboortedorp van mijn ouders kan helpen om naar de middelbareschool te mogen , te gaan en af te maken, op eigen benen te kunnen laten staan, financieel onafhankelijk te worden van wat voor man of instantie dan ook, door te studeren of een vak te leren, zonder in de grote stad hun lichaam te gaan moeten verkopen. Dan heb ik het geen bereikt wat met vermelding van geen enkele lijst te beschrijven valt. De eerste vrouw na mijn moeder en oma die mij veel heeft doen laten begrijpen over de man-vrouw-verhouding in de arabische wereld en de klassen verhoudingen is de Egyptische Nawaal a Saadawi. Heb haar boeken en artikelen als bij toeval gevonden in de bibliotheek al op hele jonge leeftijd en las daar voor het eerst over de afschuwelijk vrouwenbesnijdenissen en haar strijd daar tegen, nog lang voor dat Hirsi Ali haar eerste schreden op Nederlandse bodem had gezet! Kreeg voor mijn spreekbeurt daarover een negen. Lig niet wakker van de lijst van Opzij, de lijst in ons hoofd en hart is vele malen waardevoller.

    Comment by Amal — maandag 21 november 2011 @ 21.38

  30. Ja misschien nog niet zo’n gek idee: het feminisme een nieuwe impuls geven, manon, waarbij we kunnen putten uit een rijke geschiedenis.
    Dat is dan wel weer het leuke van wat ouder worden ha ha je bent er zelf bij geweest.
    Laten we anyway niet vergeten waar we toen voor streden.

    Las een stukje over de wijk Mea Shearin in Israel
    Regelrechte vrouwenonderdrukking ten top. Is iemand daar wel eens geweest en is het echt zo erg?

    Mooi stukje Amal: indrukwekkende schrijfster he die Nawaal a Saadawi.
    En ja de lijst in ons hoofd en ons hart beter kun je het eigenlijk niet zeggen.

    Wat de Opzij betreft: die gaat de deur uit. Op zoek naar een goed alternatief
    Alle vrouwen in Nederland verdedigen hoeft niet meer immers?!
    Het blijkt maar weer dat je kritisch moet blijven.

    Modefeminisme is het niet, carriere feminisme idem.
    Ontwikkeling, assertiviteit, hoofd en hart erbij!

    Tot lezens en tuurlijk weer Anja bedankt!

    Comment by Barbara Brender — woensdag 23 november 2011 @ 20.11

  31. ja hoewel De stukjes van Claudia de Brey vind ik superleuk nu ja die lezen we voorlopig dan maar in de Bieb (als die maar niet wegbezuinigd wordt, grrrrrrrrrr).

    Comment by Barbara Brender — donderdag 24 november 2011 @ 13.42

RSS feed voor reacties op dit bericht.

Helaas, het reactieformulier is op dit moment gesloten.

73 queries. 0,208 seconds. Powered by WordPress

Creative Commons Licentie