De paradigmastrijd (8)

Over paradigma 1 en het collectieve trauma

Hoe kan het gebeuren dat de slachtoffers van vervolging zelf daders worden en daar ook nog blind voor zijn? Hoe kan het gebeuren dat een grote groep mensen zich zo in het eigen paradigma opsluiten en haast onbereikbaar zijn geworden?
Een poging tot interpretatie aan de hand van theorie over collectieve trauma’s.
Het is een behoorlijk lang stuk onder de titel De doornenkroon van het lijden, dat in verkorte versie verscheen in Roodkoper.

De doornenkroon van het lijden
Lees verder

Studio

In de taxi heen een prachtig hollands landschap, weilanden in de vroege nevel.
Twee uur moesten Remy van der Elzen en ik het met elkaar doen, in de studio, voor het programma Dolce Vita. De uren vlogen om en we hadden makkelijk nog wel een tijdje door kunnen gaan. Aan de reacties te horen die binnenkwamen per telefoon, later op mijn mail en in mijn brievenbus vonden mensen het een leuk programma. Als de chemie goed is, en dat was ie, dan is een gesprek tussen twee mensen bijna altijd een plezier om naar te luisteren.

Remy
Lees verder

Israël, Nederland en Zuid Afrika

Israël heeft het niet makkelijk met z’n vrienden. Nederland gold altijd als een trouwe bondgenoot, maar daar is de klad in gekomen. Het afgelopen jaar hebben veel Europese landen het in Israëlische ogen verbruid, onder andere de Ieren, die het voorzitterschap van Europa op zich namen. Te veel kritiek. Nu is Nederland aan de beurt, en vooruitlopend op de gebeurtenissen die gaan komen zet Israël zich al vast schrap en herinnert journalist Primor in Ha’aretz de lezers er maar vast aan dat Nederland niet alleen het land is van Anne Frank, maar ook het land dat Anne Frank verraadde en af liet voeren naar Bergen Belsen. Nederland is niet alleen het land van verzet, maar ook het Europese land waar het grootste percentage van de joodse bevolking is afgevoerd. Mocht Europa, onder voorzitterschap van Nederland, in het komende jaar ook kritische geluiden laten horen, dan is ten minste duidelijk hoe dat komt. Met wat Israël zelf uitspookt kan dat uiteraard niets te maken hebben.
Lees verder

De paradigmastrijd (7)

Stap 4: voorbij het gelijk

In deze aflevering van de miniserie over de paradigmastrijd wil ik het hebben over stap 4. In mijn ervaring: de moeilijkste. Die gaat er over dat we aan de ene kant bestaande onrechtvaardigheid en ongelijkheid erkennen, maar aan de andere kant proberen daar over heen te kijken, richting verzoening. Wat ik probeer te laten zien is dat dat niet hetzelfde is als het veel gemakkelijker paradigma 2. Uiteindelijk gaat het dus om verzoening. Dat gaat niet zomaar op de toon van, ach, vergeten en vergeven. Voor werkelijke verzoening zijn een aantal stappen nodig:
Dat het onrecht is opgehouden
Dat het onrecht wordt erkend
Dat de partij aan de ‘daderkant’ oprecht probeert iets goed te maken
En dat er dan aan de ‘slachtofferkant’ ook ruimte is om fouten toe te geven.
Lees verder

Gemist, en morgen

Shit! Was ik zo geconcentreerd bezig dat ik de tijd vergat en alleen de laatste zin heb meegekregen van het gesprek tussen Harry en Radi op de tv, de Nederlandse Moslim Omroep.
Harry de Winter is een Nederlandse jood, Radi Suudi een Palestijnse Nederlander. Twee mannen die ik hoog heb zitten en die kunnen laten zien hoe het ook kan.
Gelukkig is er een herkansing, op vrijdag aanstaande, 14.30, Nederland 1.
Kijken!

Ik zit morgenochtend in Dolce Vita op de radio bij Remi van der Elzen. Geen idee waar het over moet gaan. Ik laat me verrassen. Kwart over 7 rijdt de taxi voor, om 8.08 begint de uitzending, op 747 AM.

Zomerschool

Aandacht in de groep

Leuke avond op de zomerschool in Soest. Zomerschool onder de bekende leiding van Rosita en Hans die die avond de discussie leidde. Discussie over samenwerking binnen links, met Erik Meyer voor Europa, Chris achternaam kwijt (sorry Chris), wethouder te Oss, en ik voor de Eerste Kamer. Het gaf voor mij ook nog wel een nieuw inzicht, hoe steeds meer van het parlement verschuift naar de gemeentes die het maar moeten zien te redden met die nieuwe wetten die zijn gepasseerd. Dat kan in elke gemeente verschillend uitvallen. In de ene krijgt iemand met een handicap wel categoriale extra bijstand, in de andere niet. Het wordt dus steeds belangrijker om in die steden waar links een college kan vormen of werkelijk invloed heeft te laten zien hoe een progressieve gemeentepolitiek er uit kan zien. Terwijl aan de ene kant door Europa een schaalvergroting plaatsvindt waardoor ons eigen parlement aan macht verliest, zie je tegelijkertijd schaalverkleining, de gemeentepolitiek gaat weer belangrijker worden. Conclusie voor de SP: meer aandacht voor Europa, tegelijk gemeentepolitiek verstevigen.
Ik hou wel van zo’n discussie die voor mij het perspectief, waar zijn we mee bezig, waar gaan we naar toe weer een beetje verheldert.
Lees verder

De paradigmastrijd (6)

Over objectiviteit en partijdigheid

Pas verscheen er een recensie van Anet Bleich van mijn laatste boek, Habibi, habibi, in de Volkskrant. Op zich een aardige recensie. Bleich vindt dat ik me nog steeds houd aan de oude slogan “het persoonlijke is politiek” en dat ik er vanuit mijn eigen ervaring in slaag om het schematisme waarmee er dikwijls over Palestijnen wordt gesproken te doorbreken. Maar zo politiek mag ik het persoonlijke van haar niet maken dat ik me ook waag aan een analyse van wat er daar aan de hand is, want dan ‘draaf ik door’ vindt Bleich. ‘Wie de feiten niet kent zou met gemak tot de conclusie kunnen komen dat het Israëlische leger een kwart van de kinderen heeft omgebracht’, zegt ze. Nu weet ik exact hoeveel kinderen er zijn omgebracht (niet een kwart) en ik heb er niet één bijgelogen. Dus om de een of andere reden leest Bleich iets in mijn boek wat er niet staat. ‘Anja Meulenbelts engagement is begrijpelijk en respectabel, maar doet haar uit het oog verliezen dat haar vrienden in Gaza het gelijk niet voor honderd procent aan hun kant hoeven te hebben, alleen omdat ze aardig zijn.’
Lees verder

De paradigmastrijd (5)

Typisch paradigma 1
(Een intermezzo over geschiedenis)

De vaste medewerker aan dit weblog William levert precies op het juiste moment een mooi voorbeeld van denken uit het land van paradigma 1.
Een citaat:

‘In uw werk in Gaza ziet u elke dag Palestijnen die in erbarmelijke omstandigheden leven. Ik kan het heel goed begrijpen dat u het voor hen opneemt.
Maar om in het Isr.-Pal. conflict te kunnen oordelen is het noodzakelijk de geschiedenis te kennen aldaar en die kent u kennelijk niet.
U heeft het bijvoorbeeld over land dat eens Palestijns was? Pardon?’
Lees verder