Een nieuwe fase…

Het is tijd voor verandering in mijn leven. Begin oktober wordt wederom het bestuur voor de afdeling Amsterdam BIJ1 gekozen, en ik heb me niet opnieuw kandidaat gesteld. En daarmee heb ik geen functie meer in de partij. Ik heb in een woelige corona zomer besloten dat het tijd wordt om minder hard te werken, en eindelijk tot me door te laten dringen dat ik een leeftijd heb bereikt waarin ik weliswaar actief blijf – ik kan niet anders – maar met minder verplichtingen en meer vrijheid om te doen wat ik op dat moment wil en kan doen. Ik zal daardoor ook zeker dingen en vooral mensen van BIJ1 gaan missen. Het waren vier intense jaren waar ik met liefde op terug kijk.


(foto van het Amsterdam BIJ1 bestuur, twee jaar geleden, samen met partijvoorzitter Sylvana Simons)

Ik heb in deze maanden die vroegen om introspectie ook teruggekeken op wat ik allemaal heb gedaan. Veel. Want het voordeel – maar ook het nadeel – dat ik een pensionada ben is dat ik in principe veel tijd had. Ik heb twee termijnen in een bestuur gezeten, ik heb voor de derde keer meegewerkt aan een verkiezingsprogramma, ik heb in commissies gezeten, deelgenomen aan tig bijeenkomsten, deelgenomen aan tig demonstraties, heb afdelingen bezocht, ben vaak bij de fractie geweest, heb stukken geschreven. Wat ik met veel plezier heb gedaan was het opzetten van scholing: bijeenkomsten met actieve BIJ1 mensen over alle onderwerpen die voor onze twee pilaren: radicale gelijkwaardigheid en economische rechtvaardigheid, belangrijk zijn. In het afgelopen seizoen heb ik, samen met de fractie en het bestuur van Amsterdam, die werkzaamheden afgesloten met een reeks webinars waar ik met plezier op terug kijk.

Ik heb mezelf de vraag gesteld wat ik nalaat. Zaken waarvan ik hoop dat ze houdbaar zijn, al ga ik daar straks niet meer over. Dingen waar ik met voldoening – trots vind ik een te dik woord – op terugkijk. Ik kwam op vier dingen.

1. Feminisme voor de 99%
Ik heb er aan meegewerkt dat we binnen BIJ1 uitgaan van een feminisme dat intersectioneel is. Dat wil zeggen dat we altijd rekening houden met verschillen tussen vrouwen – en beseffen dat er vrouwen zijn die in de marge worden geschoven omdat ze queer zijn, zwart, een beperking hebben, of niet passen binnen het binaire (alsof je maar twee seksen hebt) en heteroseksistische denken. Het is een denken over feminisme waarin ook mannen een plek hebben. Maar minstens zo belangrijk vind ik dat we klasse niet vergeten, en ons niet blind staren op de vrouwen voor wie feminisme gaat over carrière maken. Ik vind dat we het juist ook moeten hebben over de vrouwen achter de kassa in supermarkten, de vrouwen die schoonmaken, de vrouwen die aan de basis werken in de gezondheidszorg, de vrouwen die voor andere vrouwen het huishouden doen zodat die carrière kunnen maken. Vaak zijn dat vrouwen met een migrantenachtergrond. En bijna altijd verdienen ze met hun belangrijke werk niet voldoende om van de kunnen leven.

Waar dat terug te vinden is:
In een webinar over feminisme en klasse, waarin ik samen optrad met Eva Yoo Ri. (hier)
In een stuk dat Kelly de Haan daar over schreef voor de BIJ1 website, ‘feminisme voor de 99%’: (hier)
In het meest actuele boek dat ik schreef: Brood en Rozen.

2. Alleenstaande moeders
Van daaruit is het een logische stap die ik maakte door me in te zetten voor alleenstaande moeders. Juist omdat ik dat zelf ook eens was. Het zijn de vrouwen voor wie niemand zich echt interesseert, links niet, maar ook het feminisme niet, vrouwen die een belangrijke maatschappelijke bijdrage leveren die veel te weinig wordt gewaardeerd: kinderen krijgen en verzorgen. En ondertussen leeft een groot deel van hen op of onder de armoedegrens. Ik werk nu als vrijwilliger voor Single SuperMom, ging mee bij demonstraties in Den Haag, hielp mee een boek te schrijven dat binnenkort uitkomt, schreef met Marieke Hermsen van de fractie een manifest voor BIJ1, en was heel tevreden dat het in samenwerking gelukt is om de Amsterdamse Gemeenteraad te interesseren, met als hoogtepunt dat er nu een-ouder punten in de stad komen.

Waar dat terug te vinden is:
Manifest Op de bres voor alleenstaande moeders (hier)
Boek Kinderarmoede bestaat niet (werktitel) dat nog moet verschijnen bij Single SuperMom
De al genoemde webinar over feminisme (hier)

3. Witte onschuld en witte verantwoordelijkheid
Antiracisme is voor mij niet nieuw. En juist als wit persoon ben ik al vele jaren van mening dat racisme een wit probleem is en dat ook witte mensen zich in moeten zetten. Maar er ondertussen wel over na mogen denken hoe ze dat doen. Zo heb ik in de partij een cursus georganiseerd voor witte mensen die betrouwbare bondgenoten willen zijn, onder de titel ‘Wit en wakker’. Ik schreef er over in Brood en Rozen. Daarnaast ben ik uiteraard met mijn partijgenoten bij vele demonstraties en bijeenkomsten geweest van zwarte organisaties waarover ik ook schreef op mijn facebook. Ik vond het belangrijk om nooit te vergeten dat racisme ook gaat over mensen met een Indische of Aziatische achtergrond, ook over antisemitisme gaat en vooral ook over de moslim bevolking en andere mensen met een vluchtelingen of migrantenachtergrond. Ik was heel gelukkig om mijn actieve tijd bij BIJ1 af te kunnen sluiten met een webinar samen met Gloria Wekker, over witte onschuld en bondgenootschap.

Waar dat terug te vinden is:
Webinar Verschillende perspectieven op racisme, (hier)
Webinar over Witte onschuld en verantwoordelijkheid met Gloria Wekker (hier)
En opnieuw: in mijn boek Brood en Rozen

4. Palestina en de kwestie met Israel.
Palestina is voor mij ook bepaald geen nieuw onderwerp. Ik kom al meer dan 25 jaar in Gaza, richtte samen met anderen Stichting Kifaia op dat nog steeds actief is en schreef er veel over. Maar het is een heet hangijzer, nog steeds. Kom je op voor de rechten van Palestijnen dan heet je al snel een antisemiet. Het werd ook een kwestie voor Amsterdam BIJ1 toen we weigerden om een manifest te ondertekenen waarmee we als Amsterdamse partij werden opgeroepen om antisemitisme te bestrijden (waar we voor waren) maar waarmee we tegelijk ook onze handtekening zouden zetten onder een definitie van antisemitisme die de weg vrij maakt om kritiek op de politiek van Israel als antisemitisme af te doen (waar we uiteraard niet aan mee wilden doen). Ik heb op verzoek van de fractie een opzet geschreven en de eindredactie gedaan voor een statement waar we na een paar keer vergaderen unaniem met fractie en bestuur van Amsterdam achter konden staan. Ik geloof niet dat er een andere partij is die dit aandurfde.

Waar dat terug te vinden is:
Over de kwestie Palestina-Israël en antisemitisme. Op de Amsterdam BIJ1 website (hier) of op mijn weblog (hier)
Mijn toegankelijkste boek over Palestina-Israel heet Oorlog als er vrede dreigt.

Hoe het verder gaat met deze thema’s als ik er zelf niet meer bij ben, daar ben ik erg benieuwd naar. Met alle nieuwe afdelingen, nieuwe mensen, en, wie weet, een plek in de Tweede Kamer gaat er veel veranderen. Mijn voormalige collega’s hebben nog een massa andere zaken op de politieke agenda gezet. En zullen er zeker ook weer andere thema’s aan de orde komen. Ik zal het met belangstelling blijven volgen.

Brief 4: Aan iedereen die oud is of oud wil worden

21 August 2020, verschenen in Rekto Verso

Ik ben oud.

Als ik dat zeg beginnen er altijd mensen te sputteren, en te zeggen dat het wel meevalt met mij. Iemand zegt steevast dat je zo oud bent als je je voelt. Ik weet allang dat dat een leugen is. Ouderdom springt stiekem bovenop je, als je er het minst verdacht op bent. Wat is dat met mijn knieën, waarom doen die niet wat ik wil? Hé, hallo, wie is er hier de baas?
Lees verder

Brief 3: Over geweld en mannelijkheid

Rekto Verso, Belgie, 17 juli 2020

Elke vrijdag pent een van onze vijf vaste online correspondenten een brief. Deze week richt Anja Meulenbelt zich tot Mohammed Saiah, de D66-politicus die het beu is om de karikaturale man te zijn die de wereld ons voorschrijft. ‘Ik hoop dat er nog veel mannen doorkrijgen dat ze een veel leuker leven kunnen hebben als ze begrijpen dat “echte” mannelijkheid een mythe is.’

Lieve Mohammed Saiah

Je hebt een prachtig stuk geschreven op Joop. Daarin stel je dat geweld tegen vrouwen niet zomaar een uitwas is van ‘gewone’ mannelijkheid, maar voortkomt uit een meestal onbesproken cultuur die voorschrijft hoe mannen zich horen te gedragen. Een man is stoer en sterk, toont geen zwakte, is altijd in controle, is vast wel eens bang maar mag dat niet laten zien.
Lees verder

Brief 2: Wil je deel zijn van de oplossing of van het probleem?

Rekto Verso België, Brief nr 2. 12 juni 2020

Elke vrijdag pent een van onze vijf vaste online correspondenten een brief. Deze week richt Anja Meulenbelt zich tot Liesbeth*, een goedbedoelende witte vrouw uit haar online meditatieles die de Black Lives Matter-betogingen polariserend vindt. ‘Je moet beseffen dat we, om een deel uit te maken van de oplossing, ook moeten begrijpen dat we deel zijn van het probleem.’

Lieve Liesbeth*,

We zaten deze week in onze meditatieruimte, waar we les krijgen en ook samen mediteren. Dat wil zeggen: jij zat in de ruimte, op anderhalve meter afstand van de anderen en ik nam deel via Zoom. Onze les van deze week was: maak je hele leven tot oefening. Onze leermeester maakte ons er van bewust hoe vaak we bezig zijn om ergens wat van te vinden, en dan vervolgens weer iets te vinden van wat we vinden. Kunnen wij ons nog verplaatsen in de schoenen van een ander?
Lees verder

Brief 1: Wij hebben de kinderen van anderen nodig

Rekto Verso België, Brief 1, 8 mei 2020

Elke vrijdag pent een van onze vijf vaste online correspondenten een brief. In haar eerste brief richt Anja Meulenbelt zich tot K., die in een online discussie over alleenstaande moeders zei dat kinderloze mensen beloond moeten worden in plaats van alleenstaande ouders. ‘We hebben de kinderen van anderen nodig.’

Beste mevrouw K.

Ik noem uw naam niet voluit. We kennen elkaar niet. Ik kwam u tegen in de reacties in een discussie over alleenstaande moeders, een onderwerp waar ik me als voormalige alleenstaande moeder erg druk over maak. Het ligt me na aan het hart dat er na een halve eeuw emancipatie nog steeds zo weinig aandacht is voor een grote groep mensen die een hoog risico dragen om in de armoede terecht te komen. Omdat het, nog steeds, voor alleenstaande vrouwen moeilijk is om betaald werk en zorg voor de kinderen in balans te krijgen. Dat is als je met z’n tweeën bent al niet zo eenvoudig, tenzij je voldoende verdient om andere vrouwen in te huren om een flink deel van het huishouden over te nemen.
Lees verder

Educate yourself!

EDUCATE YOURSELF!

Leeslijst bij het webinar van Amsterdam BIJ1, Witte onschuld en verantwoordelijkheid, van 22 juli 2020

Er is inmiddels veel studiemateriaal te vinden voor witte mensen die een spoedcursus ‘wat is racisme en wat doen we er aan’ willen doen, zie vooral de uitgebreide website withuiswerk.nl
Het volgende is een beknopte en persoonlijk gekozen en toegelichte selectie door Anja Meulenbelt.
Lees verder

Seksbuddies voor singles

HET RIVM IS VOORSTANDER VAN SEKSBUDDIES VOOR SINGLES.

Eindelijk erkenning! Maanden bestookten wij single moms het Rijksinstituut voor Volksgezondheid en Milieu (RIVM) met verontrustende berichten over alleenstaande moeders die de toegang geweigerd worden van supermarkten wanneer ze hun kinderen meenemen. Nog steeds kregen we geen antwoord hoe moeders van wie de kinderen te klein zijn om alleen thuis te laten dan wel hun boodschappen moeten doen. Maar wel ontvangen we nu de nieuwe richtlijnen voor ons seksleven.
Lees verder

Corona en alleenstaande moeders

Op een dag ging Carol naar de super met haar twee kinderen van vier en zes, en wat bleek: ze mocht er niet in. Dat wil zeggen: zij mocht er wel in, maar haar kinderen niet. Het nieuwe ‘deurbeleid’ in verband met de coronacrisis, mensen die boodschappen komen doen moeten alleen komen, en mogen hun gezin niet meenemen. Daar is in te komen, alleen, wat doe je als je een alleenstaande moeder bent? Veel moeders die het in hun eentje moeten doen hebben het al niet makkelijk, maar nu extra zwaar. De opvang is dicht, de school ook. Kinderen naar opa en oma brengen is ook al uitgesloten. Iemand vragen om even op te passen, nee die doen dat liever niet. Flink hamsteren is een oplossing, dan hoef je niet zo vaak. Maar daar moet je geld voor hebben, en dat heb je niet als je het wekelijks doen moet van 38 euro. Bestellen kun je ook niet overal, en bovendien kost dat geld waar je anders vier pakken spaghetti van kunt kopen. Kinderen in de auto laten kan niet als je geen auto hebt. Thuis laten kun je kleine kinderen niet, bovendien, het mag niet. Wat dan: je kinderen maar buiten aan de lantaarnpaal vastbinden?
Lees verder

Over de kwestie Palestina/Israël en antisemitisme

Over de kwestie Palestina/Israël en antisemitisme — van de fractie en het Amsterdamse bestuur
www.amsterdam.bij1.org 28 oktober 2019

BIJ1 gaat uit van twee grondwaarden: radicale gelijkwaardigheid en economische rechtvaardigheid. Vanuit deze grondwaarden spreekt het voor ons vanzelf dat we ons inzetten tegen antisemitisme en jodenhaat, zoals we dat ook doen tegen andere vormen van racisme, tegen stigmatisering en uitsluiting van moslims, migranten, mensen van kleur, vluchtelingen en andere groepen als lhbtq+ mensen en mensen met een beperking.

Tegelijk gelden voor ons deze grondwaarden ook als het gaat om de rechten van Palestijnen, en we vinden het horen tot onze taak om duidelijk stelling te nemen tegen de politiek van de staat Israël die deze rechten met voeten treedt.
Lees verder

Moeten moslima’s gered worden?

Nu er, met de invoering van het zogenaamde ‘boerkaverbod’ opnieuw veel te doen is over moslimvrouwen, en alle oordelen en vooroordelen over moslima’s weer langs komen, bied ik een hoofdstuk aan uit mijn boek Het verschil uit 2016, uitgegeven bij Spectrum. De vraag:

Moeten moslima’s gered worden?
Lees verder