De angst voor de migrant (7)

Vanochtend in de Volkskrant een verslag van het UNDP, het Ontwikkelingsprogramma van de VN. Erg ondersteunend voor wat ik zeg. Gedwongen integratie van immigranten is zinloos, stelt het rapport. En nog steeds is het pleidooi voor de multuculturele samenleving de beste remedie tegen sociale spanningen. Juist de onderdrukking van de culturele identiteit van migranten leidt tot conflicten, staat in het rapport, en met zorg worden de ‘extreem-nationalistische, xenofobe’ tendenzen waargenomen die de conflicten verder aanwakkeren. Ik zal het rapport lezen en kom er nog op terug. Maar wat een bevestiging voor het volgende stukje dat ik al klaar had liggen.

Wat is integratie?

Sluipenderwijs is integratie wat anders gaan betekenen dan enige tijd geleden. Toen ging het er over of migranten een plek hadden gevonden in de Nederlandse samenleving, of ze deelnamen aan onderwijs en werk vonden.
Nu lijkt het er vooral te gaan om cultuur en religie. Lees verder

De angst voor de migrant (6)

Uitbuitingsracisme en concurrentieracisme

“Als we niet oppassen, zal onze angst voor de immigrant uitmonden in massaal racistisch geweld” schreef Anne-Ruth Wertheim (NCR 19 juni 2004)

Het is verhelderend om verschillende vormen van racisme en hun oorzaken te onderscheiden. Racisme wordt vaak gezien alsof die wordt veroorzaakt door de groep die er het doelwit van is. Maar het is ook mogelijk om te bekijken waar racisme uit voort komt en welke functie het heeft voor de dominante groep. Wat het ‘nut’ is van racisme.

Anne-Ruth Wertheim maakt een onderscheid tussen ‘uitbuitingsracisme’ en ‘concurrentieracisme’. Lees verder

De angst voor de migrant (5)

De ware feminist

Adrienne Rich was een van de inspirerende voorbeelden in mijn leven. Joods, lesbisch, moeder, feministe, links, dichter – vooral in die combinatie had ze veel reden om zich een buitenbeentje te voelen in de toenmalige zwaar conservatieve Amerikaanse cultuur. Ze hield niet alleen stand, ze schreef ook gedichten en artikelen die voor mij nu nog inspirerend zijn, zoals Disloyal to Civilisation (Ontrouw aan de beschaving). Om je niet alleen maar zelf staande te houden, maar ook nog op te komen voor anderen die op een of andere manier niet passen in de dominante witte, heteroseksuele, conservatieve cultuur moest je toen wel kritisch staan tegenover de heersende normen en waarden.
Lees verder

De angst voor de migrant (4)

In de discussie over integratie en islam lijkt het wel alsof vrouwenmishandeling een speciale hobby van moslimmannen is. Dat is natuurlijk onzin. Aan de andere kant mogen we problemen niet ontkennen, en feit is dat er in verhouding veel vrouwen met een Marokkaanse of Turkse achtergrond zijn opgenomen in de Blijf huizen. Wat is er aan de hand? Een visie.
Lees verder

De angst voor de migrant (3)

Langzamerhand kunnen we een handleiding schrijven voor de leerling islamofoob.
Zo doe je dat:

Islamofobie voor dummies in twintig lessen

1. Je telt al het terrorisme bij elkaar op dat gepleegd wordt door mensen die moslim zijn. Je maakt geen onderscheid tussen het werkelijk extreme moslimfundamentalisme en het verzet van, bijvoorbeeld, de Palestijnen tegen de bezetting, die heel weinig met religie te maken heeft. Je verdiept je vooral niet in mogelijke oorzaken. Je veronderstelt dat alles voortkomt uit een religie, en slaat politieke motieven over. Je negeert ook het feit dat aanslagen en zelfmoordaanslagen geen islamitische uitvinding zijn. De katholieke IRA doet niet mee, kamikaze is een Arabisch woord. Je negeert vooral ook dat de Amerikaanse buitenlandse politiek iets te maken zou kunnen hebben met het zogenaamde verzet tegen het Westen.
Lees verder

De angst voor de migrant (2)

In onze geschiedenis hebben veel etnische of religieuze minderheden manieren moeten vinden om zich onder een dominante cultuur die hen als buitenstaanders zag staande te houden. Daar waren altijd verschillende strategieën voor mogelijk: je aanpassen, je juist niet aanpassen. Aanpassen: zo onzichtbaar mogelijk opgaan in de dominante cultuur, assimileren dus, was er een. Een andere was de poging om bescherming en veiligheid te vinden binnen de eigen gemeenschap en de muren op te trekken tegen de vijandige buitenwereld en nu juist niet te assimileren. In verschillende variaties kunnen we die twee overlevingsstrategieën waarnemen bij veel etnische en religieuze minderheden die redenen hadden om zich niet welkom te voelen, joden destijds, moslims nu, maar er zijn ook veel voorbeelden in andere landen, zoals de chinezen in Indonesië.
Lees verder

Cliteur terug van niet weggeweest

Daar is ie weer. Met veel dramatisch misbaar en aandachttrekkerij vertrokken uit het openbaar debat omdat hij zich zo bedreigd voelde, nee niet echt bedreigd maar toch wel een beetje, een paar maanden later al weer terug. De aanval wordt weer ingezet (in de Volkskrant van vanochtendNRC van woensdagavond), nu op Dijkstal en Job Cohen, die de polariserende strijd tegen alles wat islam is niet willen delen. Nee, juist de critici van islam stimuleren de integratie, orakelt Cliteur, en noemt, voor het geval ons dat was ontgaan, nog even zijn medestanders op van de liberale jihad: Sylvain Ephimenco, Afshin Ellian, Hafid Bouazza, Ebru Omar, en Ayaan Hirsi Ali. Eigenlijk zou het integratiebudget aan hen moeten worden uitgekeerd, vindt hij.
Lees verder

Angst voor de migrant (1)

Bij terugkomst, stapel kranten doornemen. Goed stuk van Anne-Ruth Wertheim in het NRC van 19 juni, onder de kop: Als we niet oppassen, zal onze angst voor de immigrant uitmonden in massaal racistisch geweld.
Mij uit het hart gegrepen. En vervolgens kom ik haar tegen als we alletwee in een interview voor de IKON radio zitten. We zien spontaan veel verwantschap in wat we doen en waar we ons zorgen over maken. Ik ben ontzettend blij met ieder mens die op dit moment aan de alarmbel hangt, en zich er voor inzet dat we tot bezinning komen.

Wertheim valt Dijkstal en Pronk bij, die in hun zorg om wat er op het ogenblik in Nederland gebeurt vergelijkingen maakten met de jodenvervolging, waar ze vervolgens ongenadig op afgerekend werden. Maar, vraagt Wertheim zich af, waarom zouden we geen vergelijkingen mogen maken? ‘Elke genocide begint met stigmatiserend geregistreer en groepsgewijze uitwijzing. Het is juist nodig buitengewoon alert te zijn op vormen van racisme die mogelijkerwijze de voorboden zijn van grootschalige geweldsuitbarstingen. Als de joodse historie ons iets leert, is het dat wat met pesterijen en vernederingen begint, met massamoord kan eindigen’ schrijft ze.
Lees verder

Een nieuwe aarde in gerechtigheid

De Pinksterdienst in de Amsterdamse Studentenekklesia. Een mooie dienst. Rode bloemen. Het verhaal van de heilige geest die nederdaalde, vijftig dagen na de dood van Jezus van Nazareth, toen alles mislukt leek om nooit meer goed te komen. ‘En het geschiedde plotseling uit de hemel: geraas, als van een geweldige wind en vol daarvan werd heel het huis waar ze zaten. Voor hun ogen verschenen tongen van vuur die zich verspreiden en neerdaalden op hen. En vervuld werden allen van de heilige geest en zij begonnen het woord te spreken met andere tongen. Allen raakten buiten zichzelf. Maar sommige zeiden smalend: die daar? Die zijn vol jonge, zoete wijn.’
Mooi beeld: al die mensen van verschillende volken, sprekend met ‘andere tongen’ die elkaar opeens verstaan.
Lees verder

Rechts jat van links

Column die ik schreef voor VolZin

Het was in Vlissingen. Ik was te gast bij een groep moslima’s. Ze was jong en droeg een hoofddoek. Ik ben het enige meisje op de hele scholengemeenschap die een hoofddoek draagt, zei ze. Eens hoorde ze de jongens, gewone Hollandse jongens in haar klas over homo’s praten, neerbuigend en beledigend. Zo mag je niet over homo’s praten, zei ze, homo’s zijn ook mensen. Waarop de spot zich nu tegen haar richtte: hoe kon zij, als moslim, nou opkomen voor homo’s, daar hoorde ze toch tegen te zijn? Fel zei ze: mijn beste vriendin is lesbisch. Ik weet niet wat ze doet en ik wil het niet weten ook, maar ze blijft wel mijn beste vriendin.
Lees verder